Die ‘echte baan’ kan wel wachten

Loopbaan Na je studie een jaar rondvliegen als stewardess, of als vrijwilliger aan de slag. Waarom kiezen jongeren voor zo’n tussenjaar?

Illustratie Dirma Janse

Ze heeft er net 48 uur in Tokyo opzitten, daarvoor verbleef ze 24 uur in Tel Aviv. Toch oogt Meija Bossert (26) fris en opgewekt: „Ik haal gemiddeld een nacht per week door, dus ik ben inmiddels wel iets gewend.”

Vorig jaar besloot ze een jaar te gaan vliegen als stewardess. Geen voor de hand liggende keuze, omdat ze net haar master neurowetenschappen had afgerond. Ook liep ze stage op de psychiatrische afdeling van het Tygerberg-ziekenhuis in Kaapstad.

„Ik wilde graag nog even de tijd nemen voordat ik begon met het échte werk”, vertelt ze. „Want wat dat voor werk moest zijn, dat wist ik toen nog helemaal niet.” Met haar tante, die ook stewardess is, kon Bossert vorig jaar tegen een gereduceerd tarief mee naar Kaapstad. „Toen ik haar bezig zag, besloot ik dit ook te gaan doen. Maar dan voor maximaal een jaar.”

Roos Ykema (23) besloot na haar bachelors in milieu- en natuurwetenschappen en rechten als vrijwilliger naar het Griekse eiland Lesbos te vertrekken. Ze wilde geen masteropleiding doen, liever deed ze éérst iets meer werkervaring op, om er zo achter te komen welke kant ze op wilde. „Ik had genoeg gelezen over de Turkijedeal”, zegt ze. „Heel nieuwsgierig was ik daarom naar hoe het er in de vluchtelingenkampen werkelijk aan toe ging. Ik wilde niet alleen maar toekijken.” Voor hulporganisatie Because We Carry deed ze uiteindelijk negen maanden lang onbetaald werk op Lesbos.

Dat jongeren zich tijdens een ‘tussenjaar’ oriënteren op hun toekomst, of die toekomst zo nog heel eventjes uitstellen, vindt Marjolein Ten Hoonte, directeur arbeidsmarkt bij Randstad, logisch. „Stel: je bent nu 25 en begint met werken, dan moet je waarschijnlijk nog door tot na je 67e. Het is goed dat jonge mensen zich daarop voorbereiden, ze hebben nog een lange loopbaan voor de boeg.”

Géén vakantieverhaal

Bovendien kunnen bedrijven zo’n ‘leerjaar’ interessant vinden. Als Pim van Mierlo, hoofd recruitment bij advocatenkantoor NautaDutilh, ziet dat een sollicitant een tussenjaar heeft gehad, wil hij precies weten wat hij of zij in dat jaar geleerd heeft.

„We prikken er snel doorheen als blijkt dat je je studievrienden of huisgenoten achterna bent gereisd. Kom met een uniek verhaal.” Breed uitmeten wat voor waanzinnige tijd je hebt gehad op de Thaise stranden, kun je volgens Van Mierlo dus maar beter achterwege laten. „In een sollicitatiegesprek hebben wij het liever over hoe je een weeshuis in Afrika hebt opgezet, of een taal hebt leren spreken.”

En is dat dan een pre, zo’n ‘uniek verhaal’? Ja. Al zegt Van Mierlo dat jonge sollicitanten zonder de nodige werkervaring zich ook op andere vlakken kunnen onderscheiden. „Een streepje voor kan bijvoorbeeld ook een bestuursjaar zijn, of sporten op hoog niveau.”

En een eigen onderneming trekt eveneens de aandacht, meent hij. „Iets wat niet meteen een Apple of Google is geworden, kan wél heel interessant zijn. Waarom is het anders gelopen dan verwacht? Wat heb je ervan geleerd? We willen vooral zien hoe iemand zich op sociaal vlak heeft ontwikkeld.”

Voorkom een jaar kansloos bankhangen en uitvreten: Zo maak je van je tussenjaar een succes

Ten Hoonte beaamt dat. Je kunt zeggen dat je rijker bent geworden door een rondreis, maar bedrijven vinden het met name „gaaf” als je in een andere cultuur hebt gewerkt én kunt vertellen waar je tegenaan liep.

Mantelzorgers

Al benadrukt ze wel dat zo’n avontuur niet voor iedereen even vanzelfsprekend is. Volgens Ten Hoonte zullen bedrijven altijd verder moeten blijven kijken dan de „toplaag” van studenten, waarin een tussenjaar met name in zwang is.

„Iemand uit een groot gezin die altijd voor broertjes en zusjes zorgde en ondertussen óók een studie cum laude afrondde, heeft minstens zo’n waardevolle ervaring opgedaan als iemand met een tussenjaar in het buitenland.” Ze vindt het zonde dat bedrijven zulke ervaringen, ook die van bijvoorbeeld jonge mantelzorgers, nu nog vaak over het hoofd zien. „We doen onszelf tekort als we een tussenjaar te zeer verheerlijken.”

Bossert heeft in haar periode als stewardess naar eigen zeggen vooral meer mensenkennis vergaard. „Waar de ene passagier op huwelijksreis is, heeft de ander net iets te veel alcohol gedronken en loopt stennis te schoppen. Je leert met alle passagiers omgaan, iedereen heeft een eigen gebruiksaanwijzing.”

En wat leerde ze over zichzelf? „Ik ben soms misschien iets té sociaal. Ik heb nu geleerd mijn energie beter te verdelen, dat kan ik meenemen in een volgende baan.” Die baan heeft ze inmiddels overigens gevonden: in september gaat ze aan de slag als junior datawetenschapper bij Capgemini.

Moeilijke situaties

Ykema werkte op Lesbos met name in kamp Moria – een plek waar 7.000 vluchtelingen verbleven, terwijl het kamp eigenlijk bedoeld is voor 1.800 man. „De sfeer was er vaak onrustig. In de winter deelden we jassen uit, waardoor er soms gevechten uitbraken. Na verloop van tijd leer je om te gaan met zulke moeilijke situaties. Ik weet nu beter het hoofd koel te houden.”

Het tussenjaar gaf Ykema bovendien meer inzicht in welke kant ze op wil, zegt ze. „Hoewel ik me nog steeds met vluchtelingen wil bezighouden, zou ik nu liever de beleidskant op gaan, en de wereld op die manier vooruit helpen. Dat hoeft niet per se bij een NGO te zijn.”

Voor zowel Ykema als Bossert laat het ‘echte’ werkende leven ondertussen nog even op zich wachten. Ykema vertrekt deze maand naar Bosnië, om wederom met vluchtelingen te werken. En voordat Bossert aan haar eerste baan begint, stapt ze nog een aantal keren het vliegtuig in. Haar volgende bestemming is Bangkok.

    • Guy Hoeks