Pretpark Witchworld in Almere wil maar niet van de grond komen

Almere De bouw van het kasteel begon in 2000, heksen en andere aankleding voor Witchworld zijn er ook al. Maar de financiers voor het pretpark blijven weg. Wordt de fantasy-wereld van Ton Theunis ooit nog werkelijkheid?

In een atelier van Witchworld in Almere worden de heksen voor het pretpark ontworpen en gemaakt. Ook andere afnemers kopen de figuren. Foto David van Dam

Vlak langs snelweg A6, die dwars door Almere loopt, staat in het groen het betonnen casco van een kasteel. Het ontwerp is gebaseerd op kasteel Jemeppe in het Waalse plaatsje Hargimont. Het zou een luxehotel en conferentieoord worden. Maar na twee jaar, in 2002, werd de bouw gestaakt bij gebrek aan geld.

Al jaren is thrillerschrijver Ton Theunis (59) bezig met plannen om het romantische slot om te toveren tot een pretpark. Theunis, die gevangenisbewaarder, rechtbankgriffier, mbo-leraar en marketingconsultant is geweest, is oer-Almeerder. Hij woont er al sinds 1982.

Zijn pretpark moet Witchworld gaan heten. De stijl is middeleeuws, gebaseerd op het thema van twee fantasy-boeken voor oudere kinderen die Theunis heeft geschreven, over de avonturen van jonkvrouwe Elaine van Berlichem in het jaar 753. Maar begin dit jaar haakte een belangrijke Chinese financier af. Nu is Theunis „met andere partijen in overleg”.

De bouw zou volgend jaar van start gaan, maar is nu één tot twee jaar uitgesteld – als het allemaal al doorgaat. Witchworld, het bedrijf waarvan Theunis directeur en mede-eigenaar is, kocht het kasteel Almere in 2015. Dat gebeurde onder voorbehoud van financiering. De verkoper is Gravin, een maatschap van twee projectontwikkelaars. Die kreeg geen wijziging van het bestemmingsplan voor elkaar en kon daarom geen bejaardenwoningen bij het kasteel bouwen. Ze hebben geduld, want in het snelgroeiende Almere kan grond alleen maar meer waard worden. Woordvoerder Jaap Kevelam van Gravin: „De plek moet een keer invulling krijgen, denken wij. Met Witchworld hebben wij periodiek overleg. Het koopcontract is voor onbepaalde tijd, met recht van opzegging voor beide kanten.”

Theunis begrijpt niet waarom de financiering zo lang op zich laat wachten. Bezoekers voor het pretpark zijn er volgens hem genoeg. „In steden en dorpen 25 kilometer rond Almere wonen en verblijven 3,25 miljoen mensen. In Amsterdam komen 17 miljoen toeristen per jaar en voor hen is er alleen een speelpark in Valkeveen. De pretparken zijn verder weg. Hoe moet Amsterdam anders zijn toeristen spreiden”, vraagt hij op het kantoor van Witchworld in Almere.

Er is haast bij, want in 2022 opent de Floriade in Almere. Daar worden ook veel gezinnen verwacht en hun kinderen zijn niet zo geïnteresseerd in planten. Die kunnen dan opgaan in de prinsessen en ridders van Witchworld. De kasteelpret en de land- en tuinbouwtentoonstelling kunnen elkaar versterken.

Foto David van Dam
Foto David van Dam
Foto David van Dam

Toegangsgrot onder snelweg

Tot nu toe overleeft Witchworld door dagbesteding te bieden aan mensen ‘met grote afstand tot de arbeidsmarkt’, onder wie verstandelijk en lichamelijk gehandicapten en autisten. Dat levert 28 euro per persoon per dagdeel op. De personele kosten zijn gering: stagiairs worden niet betaald en er zijn ook vrijwilligers.

De activiteiten vinden plaats in een gebouw tegenover station Almere Buiten, naast MBO College Almere. Daar zijn werkruimtes en ateliers ingericht, vol aangeklede en soms bewegende poppen en voorwerpen die het park zouden moeten vullen. Bij de glazen entreedeur staat een tovenaar met hoge hoed. In de hal is een poppenkast met stoelen waar kinderen naar voorstellingen kunnen kijken. In een kamer ligt een maquette van het pretpark met parkeerplaatsen onder zonnepanelen, een toegangsgrot onder de A6, waar de bezoekers van 2018 naar het jaar 753 worden geleid om aan te komen op een terrein met verzonnen middeleeuwse elementen en figuren. Er staan schaalmodellen van verzonnen middeleeuwse infrastructuur, zoals een watertoren. Het is een kom van waterdicht zeil op een staketsel van dikke donkerhouten balken. In het genre fantasy is alles mogelijk.

Stagiairs en mensen met een beperking ontwerpen en maken de spullen voor het park – naast bewegende poppen en landschappen zijn dat onder meer ‘middeleeuwse’ stoelen, zwaarden, en dolken. Ze moeten er verweerd uitzien. „We hebben autisten en die kunnen veel”, zegt Theunis. Een driedimensionale printer helpt bij de fabricage. In een uitstalkast staan plastic poppetjes die de medewerkers voorstellen.

Rebecca Scharren (31) heeft een levensecht hoofd van een oude heks gemaakt. De blauwe aderen schemeren natuurgetrouw door het voorhoofd. Scharren begon hier zes jaar geleden, toen ze nog in de bijstand zat. Inmiddels kan ze hier werken voor haar eigen bedrijf.

De creaties zijn niet alleen bedoeld voor het toekomstige park. Ze worden ook verkocht; zo staan Witchworld-figuren in etalages van leegstaande winkels in het centrum van Almere. Klanten komen met opdrachten. Een liet de klepper van een melaatse namaken, zoals het instrument was gevonden in een opgegraven kogge. Een usb-stick in de ‘middeleeuwse’ klepper bevatte een film van die opgraving. Aan een Witchworld-computerspel wordt gewerkt.

Pretpark zou in Zweden beginnen

Theunis kwam in 2009 op het idee van een pretpark toen hij op bezoek was bij zijn schoonfamilie in het Zweedse dorp Mönsterås. Hij raakte in gesprek met een uit Nederland geëmigreerde gemeenteambtenaar. Die haalde er de burgemeester en wethouders bij. Witchworld zou in Mönsterås nieuwe banen scheppen. Het enthousiasme was zo groot dat de Zweedse televisie er een uitzending aan wijdde.

Maar in Zweden verdween het enthousiasme door geldgebrek. Na drie jaar zegde het gemeentebestuur van Mönsterås de plannen af.

In zijn eigen woonplaats kon Theunis een start maken toen het MBO College plotseling stageplekken voor studenten moest vinden – daar kon hij voor zorgen. De mbo’ers kwamen in groten getale, begonnen te ontwerpen en te construeren.

De gemeente Almere kreeg interesse in het project. Ze ondersteunt het plan van Theunis, maar heeft er geen geld voor over. Wel steekt de gemeente 10 miljoen euro in Eden Holland, een pril initiatief naast de kasteelruïne, stelt Theunis teleurgesteld vast. Dit botanische park zal straks 400.000 bezoekers moeten trekken.

Schaalmodel van de ‘middeleeuwse’ watertoren, zoals die bedacht is voor Witchworld. Foto David van DAm

Hans van Leeuwen, consultant en expert in toeristenattracties, ziet zeker commerciële mogelijkheden voor een pretpark in Almere. Maar bij Witchworld plaats hij vraagtekens. „Als het idee goed was, zou Witchworld al zijn gerealiseerd”, zegt hij. „Je moet een verhaal hebben dat aansluit bij deze tijd. Er zijn genoeg pretparken die wel succesvol zijn. In [het Limburgse] Sevenum ontstaat nu, vlak bij Toverland, een pretpark van speelgoedfabrikant Mattel. Banken zijn bereid om tot 70 procent te financieren als het verhaal goed is.”

Theunis vindt dat hij niet zomaar iets anders kan beginnen. Een achtbaan bijvoorbeeld? Wat heeft dat voor zin als Walibi op dat terrein al het allerbeste te bieden heeft?

Hij werkt nu aan het derde deel van zijn Witchworld-legenden. Als het pretpark niet van de grond komt, „is dat jammer”, zegt hij. „Maar als team hebben we er altijd rekening mee gehouden dat het niet lukt. Tot nu toe is het een fantastische reis. We hebben al aan 500 mensen stageplaatsen geboden”, zegt Theunis. Hij bladert door een schetsboek met gedetailleerde, kleurrijke tekeningen van fantasyfiguren, gemaakt door een autistische medewerker.

    • Maarten Huygen