Primeur containerschip: tocht door Noordelijke IJszee

Klimaatverandering

De Deense rederij Maersk neemt de noordoostelijke doorvaart. Door de hoge temperaturen wordt de zeeroute bevaarbaar.

De komende dagen vaart er voor het eerst een containerschip door de Noordelijke IJszee. Het Deense Maersk, de grootste rederij voor containerschepen ter wereld, stuurt een schip met bevroren vis van Vladivostok naar Sint-Petersburg. Dat heeft Maersk bevestigd na berichtgeving in het Noorse nieuwsblad High North News.

De temperaturen in het noordpoolgebied zijn de afgelopen maanden zo hoog geweest dat het mogelijk is om met schepen de zogeheten ‘noordoostelijke doorvaart’ te nemen.

Door klimaatverandering is de zeevaartroute door de Noordelijke IJszee zich aan het openen. De route spreekt alleen al tot de verbeelding doordat de Nederlandse zeevaarder Willem Barentsz in de zestiende eeuw deze route probeerde te volgen. De noordelijke doorvaart is door de Russische president Poetin betiteld als de sleutel tot de ontwikkeling van het Russische arctische gebied.

Dat marktleider Maersk de route nu neemt voor containers, is veelbetekenend. Een topman van de Deense rederij zei in 2013 dat het nog tien à twintig jaar zou duren voor zeetransport door het Arctisch gebied commercieel interessant zou worden.

In een persverklaring benadrukt de rederij dat het de zogeheten ‘noordelijke doorvaart’ nog altijd niet ziet als een commercieel alternatief voor zijn bestaande routes. Volgens de rederij gaat het om een experiment. De reis kost minder tijd dan die door het Suezkanaal, maar is toch duurder.

Afgelopen voorjaar nog waarschuwde een groep Nederlanders, onder wie mensen uit de zeevaart, in een opiniestuk in NRC voor aantasting van het milieu in het noordpoolgebied door de schepen. Uit de zware stookolie komt vervuilend roet vrij.

Maersk neemt de route met een nieuw, middelgroot containerschip dat speciaal ontworpen is om door ijs te varen. Het schip moet wel begeleid worden door ijsbrekers.

De afgelopen twee jaar voeren er ’s zomers al schepen via de noordelijke ijszee om speciale lading te vervoeren. De Chinese rederij COSCO vervoerde vijfmaal zware goederen over de route, zoals pilaren van windturbines die bestemd waren voor de haven in het Deense Esbjerg.

Ook LNG (vloeibaar gemaakt aardgas) dat geproduceerd wordt bij een nieuwe LNG-fabriek op het Jamal-schiereiland aan de Siberische noordkust wordt sinds vorige zomer afgevoerd via de noordoostelijke route. Daarvoor wordt een vloot van speciale LNG-schepen gebouwd die in ijs kunnen varen.

Tegen The Financial Times zei de Noorse deskundige Arild Moe dat grootschalige containervaart door het arctisch gebied nog „veel beperkingen” kent. De route is maar enkele maanden per jaar bevaarbaar, is niet geschikt voor de grootste containerschepen en aan de route liggen geen economisch interessante havens.

    • Hester van Santen