Machtige rapper gepakt door oude president

Zanger voert oppositie in Oeganda

Een populair parlementslid is met geweld gearresteerd en komt donderdag voor een militair tribunaal. Jonge fans eisen zijn vrijlating.

Kyagulanyi Ssentamu verlaat het parlementsgebouw in Kampala, nadat hij als parlementslid is ingezworen. Foto Ronald Kabuubi/AP

Alsof David het opneemt tegen Goliath. Het populaire Oegandese parlementslid Robert Kyagulanyi, tot vorig jaar vooral bekend als de popster Bobi Wine, voert in Oeganda oppositie tegen de autocratische en oubollige president Yoweri Museveni. Museveni is 74 jaar oud, de ‘gettopresident’ Bobi Wine 36. Met zijn jeugdige bravoure wint de muzikant verkiezingen en brengt hij enthousiaste jongeren tot extase.

Maar het succesverhaal van Kyagulanyi nam deze maand een wrange wending. Bij tussentijdse verkiezingen in Arua in Noordwest-Oeganda, vorige week, raakte hij gewond bij een afranseling van Museveni’s soldaten. Voor een militaire rechtbank werd hij aangeklaagd wegens hoogverraad en ongeoorloofd wapenbezit. Donderdag komt hij opnieuw voor.

Zijn arrestatie leidde sindsdien tot rellen in de hoofdstad Kampala, waarbij militairen betogers en journalisten aftuigden. En tot de campagne #FreeBobiWine op sociale media voor zijn vrijlating. De president noemde berichten over de ernstige verwondingen van Bobi Wine ‘nepnieuws’.

Alleen zijn advocaten en echtgenote mochten hem in detentie opzoeken. In hun verslag aan Oegandese media vertelden ze woensdag over zijn opgezwollen gezicht en dat hij nauwelijks kon praten, zitten of lopen. Ook zou hij bloed hebben geürineerd.

Bobi Wine was in Arua gearresteerd toen een onbekende een steen gooide naar een auto in het konvooi van Museveni. De lijfwachten van de president gaven de zanger-politicus de schuld, gingen naar zijn hotel en schoten naar verluidt zijn chauffeur dood. Enkele uren later keerden ze terug om het parlementslid te arresteren, bewerkten hem met een ijzeren staaf en trokken zolang aan zijn penis tot hij het bewustzijn verloor.

Museveni en Bobi Wine waren naar het afgelegen Arua getrokken om campagne te voeren voor een vrijgekomen parlementszetel. De kandidaat van Bobi Wine won. Bij eerdere tussentijdse verkiezingen had Bobi Wine hetzelfde effect teweeggebracht en zowel de kandidaat van Museveni’s regeringspartij als die van de officiële oppositieleider Kizza Besigye verslagen.

Bobi Wine werd vorig jaar als onafhankelijke kandidaat gekozen in het district Kyanddondo bij de hoofdstad Kampala. Hij was vier jaar oud toen Museveni in 1986 met guerrillastrijders Kampala innam. Museveni noemde destijds als Afrika’s grootste probleem dat leiders zich aan de macht vastklampen.

Na de eeuwwisseling ging de toen nog met rasta’s omhangen Bobi Wine muziek maken en acteren. Zijn jeugd in de sloppenwijk zet hij in bij zowel zijn muziek als in de politiek.

Zetels voor rappers en sporters

Wine’s populariteit als parlementslid zegt iets over de discrepantie tussen de leeftijd en de macht op het Afrikaanse continent. Daar is 63 procent van de bevolking jonger dan 25 jaar. Maar de politiek is het exclusieve terrein van de minderheid aan senioren. Nu winnen in menig land rappers, pop- en gospelzangers of sportlui parlementszetels, daarbij gedragen door dédain voor de stoffige kliek politici.

Met zijn jeugdige enthousiasme, zijn gave als spreker en aantrekker van grote menigtes brengt Bobi Wine de bejaarde Museveni in verlegenheid. De eens jonge en flamboyante Museveni is inmiddels een vastgeroeste en arrogante regeerder geworden. Hij stond lange tijd niet onder zo’n grote druk als nu door Bobi Wine. Volgens hem is Museveni er niet in geslaagd verandering te brengen in Oeganda. In het lied Freedom zingt hij over de president: Wanneer onze leiders ons misleiden en onze mentors onze kwelgeesten zijn geworden / als de vrijheid van meningsuiting doelwit van oppressie wordt / moet oppositie ons uitgangspunt worden.

In een ander nummer voorspelt hij dat konijnen samen een luipaard kunnen verjagen. De prominente Oegandese commentator Charles Onyango Obbo noemt Museveni deze week in de EastAfrican „een keizer op lemen voeten die langzaam maar zeker zijn greep verliest”.

    • Koert Lindijer