Lot van de zwalkende premier hangt aan een zijden draadje

Malcolm Turnbull premier van Australië

Al is Malcolm Turnbull de man van een hard-rechts asielbeleid; een deel van zijn partij vindt hem te links. Hoogste tijd voor een coup.

Foto EPA

‘Clock ticking on PM’, kopte de Sydney Morning Herald woensdag. Vlak daarvoor had Malcolm Turnbull, de premier van Australië, een stemming binnen de Liberal Party over zijn leiderschap nipt overleefd (48 versus 35 stemmen). Voor hoe lang is echter onduidelijk: zijn uitdager en partijgenoot Peter Dutton, minister van Binnenlandse Zaken, wil nog deze week een tweede couppoging ondernemen.

Dutton bood zijn ontslag als minister aan, net als negen andere ministers (van in totaal 23 bewindslieden) die twijfelen aan het leiderschap van Turnbull.

Australië heeft de gewoonte om van premier te wisselen zonder nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Mocht Turnbull de slag om het leiderschap in zijn partij verliezen, dan wordt Dutton de volgende dag al meteen beëdigd als nieuwe premier. Zo kwam Turnbull zelf aan de macht toen hij in 2015 een interne partijstrijd won van de zittende premier Tony Abbott.

Broeikassen

De aanleiding om drie jaar later alweer aan Turnbulls stoelpoten te zagen, is dat hij de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 26 procent voor 2030 wettelijk wilde vastleggen. Dit zou ten koste gaan van de economie, vreest de rechterflank van partij. Tijd voor een coup, door de zeer conservatieve, oud-politieman Dutton naar voren te schuiven.

Malcolm Turnbull werd in 1954 geboren als enig kind van een vader die hotelmakelaar was en een moeder die acteerde en schreef. Z’n ouders scheidden toen hij negen jaar was. Turnbull bleef achter bij zijn vader, toen zijn moeder naar het Verenigd Koninkrijk emigreerde.

Voordat hij de politiek inging werkte hij als politiek verslaggever en later advocaat. Een rechter omschreef Turnbull in 1984 als „iemand die de fontein van justitie had vergiftigd”.

In 2007 werd Turnbull milieu-minister in het kabinet van John Howard, maar was toen al niet populair in zijn eigen partij. Hij sprak zich uit over kwesties zonder eerst te overleggen, viel partijgenoten in de media aan en sprak zich uit voor excuses aan de ‘gestolen’ kinderen van Aboriginals. Veel partijgenoten vonden dat zo een ‘schuldcultuur’ werd gecreëerd.

Dat Turnbull ook voorstander was van het legaliseren van het homohuwelijk werd hem binnen zijn partij niet in dank afgenomen.

Het maakt Turnbull allemaal niet populair bij de Australische kiezer. In de peilingen staat de Liberal Party op enorm verlies. Veel kiezers zien in Turnbull niet een leider met visie , maar een zwabberende premier die op alle voornemens terugkomt en er een inhumaan asielbeleid op nahoudt, louter om de macht te blijven.

    • Toef Jaeger