Geen Coppi of Merckx voor Beukeboom, werelduurrecord mislukt

Werelduurrecord

Baanrenner Dion Beukenboom slaagde in Mexico niet bij zijn poging het werelduurrecord te breken. Maar naam maakte de 29-jarige Amsterdammer wel.

Baanwielrenner Dion Beukeboom slaagde er niet in het werelduurrecord van Bradley Wiggins te breken. Foto Orange Pictures

Nog geen half uur is Dion Beukeboom onderweg als zijn rondetijden snel beginnen op te lopen. Niet de geplande 16,4 seconden per rondje, maar boven de 17. En hij moet nog zolang. Dapper vecht hij terug naar hoog in de 16. Niet nadenken. Want dan weet hij: dit wordt geen werelduurrecord. Rijden!

Een grote carrière kende baanwielrenner Beukeboom (29) tot nu toe niet. Wel drie keer EK-brons, geen plaatsing voor de Olympische Spelen van 2016. Wetenschapper Jim van den Berg overtuigde hem van een ultiem doel: val het werelduurrecord aan van Bradley Wiggins, die in 2015 in een uur tot 54.526 meter kwam. De op 1.880 meter hoogte gelegen baan van Aguascalientes in Mexico bood het voordeel van minder luchtweerstand. Uitgekiende aerodynamica en een minutieuze voorbereiding moesten de rest doen. Beukeboom bleef steken op 52.757 meter maar schreef wel een hoofdstuk in de wonderlijke historie van het uurrecord.

1972: Eddy Merckx, 49.431 meter

In de ijle lucht van Mexico Stad, op 2.278 de hoogst gelegen wielerpiste ter wereld, legt de Belg Eddy Merckx in één uur 49.431 meter af. De lagere luchtweerstand is een voordeel ten opzichte van illustere recordhouders voor hem: van de Fransman Henri Desgrange (die op 11 mei 1893 in Parijs het eerste record zet op 35.325 meter) tot de Italiaan Fausto Coppi (45.871 meter in 1942) of de Fransman Jacques Anquetil (47.493 meter in 1967). Verder is het record van ‘de Kannibaal’ zo puur als maar kan: mens, klassieke racefiets, één uur all-out. „Het vreselijkste wat ik ooit heb meegemaakt”, zegt Merckx.

1984: Francesco Moser, 51.151 meter

Pas begin 1984 volgt een serieuze aanval op het ‘eeuwige’ record van Merckx, door de Italiaan Francesco Moser. De veelvoudig winnaar van klassiekers en wereldtitels beschikt over een geheim wapen: een aerodynamische fiets met een dicht achterwiel. En hij wordt begeleid door bewegingswetenschapper Francesco Conconi. Bekend van zijn revolutionaire inspanningstesten, later ook in verband gebracht met bloeddoping en leermeester van epo-arts Michele Ferrari. Moser komt als eerste boven de magische 50 per uur: 50.080 meter. Vier dagen later doet hij er nog een schepje op: 51.151 meter.

1994: Graeme Obree, 52.713 meter

Coppi, Anquetil, Merckx, Moser. Maar dan: Graeme Obree. Een Schotse amateurrenner als werelduurrecordhouder? Obree bouwt zelf futuristische fietsen, met onder meer de lagers van een wasmachine. Hij fietst in een extreme houding, als een bidsprinkhaan. Voor 24 uur huurt hij het Vikingskipet van Hamar. Zijn eerste recordpoging mislukt maar de volgende dag verbaast hij de wereld: 51.596 meter. Als Chris Boardman hem het record ontneemt, slaat Obree in 1994 terug in Bordeaux: 52.713 meter.

2000: Chris Boardman, 49.441 meter

In de jaren ’90, met het verboden wondermiddel epo en volop technologische snufjes aan de fietsen, is het werelduurrecord opgedreven tot 56.375 meter van de Brit Chris Boardman. In 2000 besluit de internationale wielerunie UCI het materiaal streng te reglementeren. Alle records van Moser tot Boardman heten vanaf dan ‘Best Human Effort’. Het officiële werelduurrecord komt terug in handen van Merckx. Tot Boardman 28 jaar na dato op zeeniveau net tien meter verder komt.

2015: Bradley Wiggins, 54.526 meter

De onbekende Tsjech Ondrej Sosenka brengt het record in 2005 op 49.700 meter maar daarna blijft het stil. Tot de UCI in 2014 de regels voor de fietsen juist verruimt. Baanfietsen als op de achtervolging zijn nu weer wel toegestaan. Ineens regent het recordpogingen, geslaagde (de 43-jarige Jens Voigt) en niet geslaagde (Thomas Dekker). Tot in 2015 Bradley Wiggins op de laaglandbaan van Londen huishoudt. De eerste Britse Tourwinnaar, meervoudig olympisch en wereldkampioen op de baan, komt tot 54.526 meter. Dion Beukeboom weet hoe goed dat is.

    • Maarten Scholten