‘Water is ook de rijkdom van Kerala’

Watermanagement India

In Kerala vraagt men zich af of de overstromingen zijn verergerd door menselijk falen. Moesten dammen niet eerder open?

Sinds begin augustus viel er 40 procent meer regen in de Indiase deelstaat Kerala dan normaal. Hevige overstromingen waren het gevolg. Foto JAIPAL SINGH/EPA

„Een vreselijke natuurramp.” Zo classificeerde de Indiase regering de overstromingen die de Indiase deelstaat Kerala ten deel vielen na extreem zware moessonregens. Sinds 9 augustus viel er 40 procent meer regen dan normaal in deze periode – terwijl de rest van India kampt met 8 procent minder regenval. Tussen 10 en 16 augustus alleen al viel er bijna een halve meter regen in grote delen van het gebied. Inmiddels zijn er in Kerala 373 mensen om het leven gekomen en zitten er 1,2 miljoen mensen in een van de 3.500 opvangkampen, meldt persbureau Reuters.

Terwijl de beelden van Indiërs die door metershoog water waden de wereld over gaan, komen in India kritische vragen op gang. „Het weer is abnormaal, maar deze ramp is vooral veroorzaakt door de mens”, stelt de Indiase krant The Print. Het water in de stuwmeren is essentieel voor de voedselproductie. De stuwmeren waren echter overvoerd. „Elke dam heeft een zogeheten regelcurve”, schrijft The Print. Dat wil zeggen: zodra er een bepaald waterniveau is bereikt, moet er langzaam water worden geloosd. Maar van de 42 dammen die er in het overstroomde gebied zijn, zijn er 35 pas nu voor het eerst geopend om water te lozen. „Als dertig van die dammen eerder in staat waren gesteld water af te voeren, was de schade beter in de hand te houden geweest,” schrijft The Print.

An Indian rescue worker carries a baby boy rescued with his family from homes in a water-logged area as they are moved to a relief camp in Chenagannur following widespread flooding in the south Indian state of Kerala on August 20, 2018. - Floodwaters receded in Kerala on August 20, leaving Indian rescuers the grim task of retrieving bodies as the death toll from the worst monsoon rains in a century rose above 400. (Photo by - / AFP)
A bicycle is hung from a tree branch to avoid being washed away in flood waters as a man rows with his dog in a country boat at Kuttanad in Alappuzha in the southern state of Kerala, India, Monday, Aug. 20, 2018. Kerala has been battered by torrential downpours since Aug. 8, with floods and landslides killing at least 250 people. About 800,000 people now living in some 4,000 relief camps. (AP Photo/Tibin Augustine)
Foto AFP
Foto’s AFP

Schade beperken

Down to Earth, een tweewekelijks Indiaas blad voor wetenschap en milieu, achterhaalde dat er voor geen enkele van de in totaal 61 dammen in Kerala een rampenplan was. De dammen zouden te snel en te massaal zijn opengezet, waardoor de ramp veel groter werd dan had gehoeven. Bovendien is er in Kerala geen weerstation dat zich bezighoudt met de voorspellingen van overstromingen.

Heeft slecht waterbeleid de overstroming in Kerala inderdaad verergerd, of is dat toch te kort door de bocht? De meren vullen zich vanaf het begin van de moesson in juni, en waren dus al deels gevuld, legt Christian Siderius, die aan Wageningen University & Research de impact van klimaatverandering in Zuid-Azië onderzoekt, uit. Maar volgens hem is het te eenvoudig om de overstromingen geheel bij de werking van de dammen te leggen. „De regenval was te extreem, daar kun je moeilijk op anticiperen. Er was ook een vrij korte tijd om te reageren, aangezien in dit gebied het vlakke deel zeer kort op het bergachtige gebied zit. Je kunt overstromingen niet voorkomen, maar wel de schade beperken.”

Ook Frans van de Ven, verbonden aan de Technische Universiteit Delft en het instituut Deltares dat onderzoek doet naar water en ondergrond, denkt dat het eerder lossen van water geen echte oplossing is. „Je had ze misschien een paar dagen eerder kunnen opzetten, maar met deze enorme hoeveelheden loopt een dam dermate snel vol dat dat uiteindelijk vrijwel niets had uitgemaakt.”

Foto Manjunath Kiran/AFP

Beiden benadrukken dat het een langetermijnprobleem is, omdat naar verwachting de regens in het gebied zullen toenemen. Siderius: „Je kunt deze overstromingen niet rechtstreeks koppelen aan klimaatverandering, maar je ziet er wel de bevestiging in van de hypothese dat natte gebieden almaar natter gaan worden.” Van de Ven ziet dat er al wel wat geanticipeerd wordt in Kerala, waar er gewerkt wordt aan het plaatsen van woningen op hogere grond. „Om je voor te bereiden voor de toekomst is de hoofdvraag: hoe kun je de schade minimaliseren. Gemiddeld liggen de dorpen wat hoger, maar in de dorpen in het deltagebied, die nu al laag liggen, hebben ze al last van overstromingen bij een gewone moesson.”

Met de enorme bevolkingsgroei wordt het lastig om het watermanagement goed te regelen in India. Naar verwachting wonen in 2050 er 800 miljoen mensen in India in de stad. De landbouw zal de groei van de bevolking niet kunnen bijhouden, stelt Down to Earth.

Siderius denkt dat er twee scenario’s zijn in Kerala wat de omgang met dammen betreft. „Je kunt de dammen langer leeg laten, met het risico dat je soms minder water hebt voor irrigatie of groene energie. Een andere mogelijkheid is, en daar ben ik voorstander van, dat je water meer ruimte geeft, zodat zulke hoeveelheden zijn te bufferen. Huizen zullen elders gebouwd moeten worden en de infrastructuur verlegd. Besef wel: water is tevens de rijkdom van dat gebied.”

    • Toef Jaeger