Minder spookfietsers op Erasmusbrug dankzij boe-roepcampagne

Onder meer dankzij op het fietspad geverfde spookjes, nam het aantal fietsers dat tegen de richting over de brug rijdt, volgens de gemeente Rotterdam met 11 procent af.

Pijlen op het fietspad geven de juiste fietsrichting op de Erasmusbrug aan. Foto Gemeente Rotterdam

Dankzij een ludieke campagne met op het fietspad geverfde spookjes fietsen minder mensen aan de verkeerde kant de Erasmusbrug in Rotterdam op. Sinds de actie in juni begon, daalde het aantal zogenoemde spookfietsers met 11 procent, meldt de gemeente Rotterdam dinsdag.

Normaal gesproken nemen iedere dag ongeveer 420 fietsers de brug tegen de rijrichting in. Spookfietsers zijn volgens de gemeente een grote bron van irritatie voor andere fietspadgebruikers. Of ze wel eens ongelukken hebben veroorzaakt, weet een woordvoerder van de gemeente niet. “Maar door de hoge snelheid in de afdaling van de brug is het wel gevaarlijk.”

Daarom lanceerde Rotterdam twee maanden geleden onder de noemer ‘Roep boe tegen spookfietsers’ een initiatief om iets aan het probleem te doen. De slogan verscheen op het fietspad, vergezeld van een cartoonspookje op een fiets. Verderop gaven grote witte pijlen de rijrichting aan. Spookfietsers werden geconfronteerd met een speciaal verkeerslicht en een duimpje omlaag op het wegdek.

Regionale omroep TV Rijnmond maakte in juni een filmpje over de spookfietsers:

Het aantal spookfietsers is nu met bijna vijftig per dag afgenomen. Gedragspsycholoog Ruud van Breda, een van de bedenkers van de campagne, concludeerde dat na het tellen van in totaal 500.000 fietsers, voor en na het begin van de actie. “Tegelijkertijd zagen we op de Willemsbrug, waar we ook telden, juist een toename van 9 procent”, aldus Van Breda, die dat effect niet precies kan verklaren.

‘Boe roepen is maar een grapje’

De afname op de Erasmusbrug komt niet doordat Rotterdammers massaal “Boe!” zijn gaan schreeuwen tegen spookfietsers, zegt Van Breda. “Dat was maar een campagnenaam, een grapje.” Het ging vooral om het verduidelijken van de sociale norm dat tegen de richting in rijden niet goed is. “Veel spookfietsers denken dat het wel oké is, want ze zien anderen het ook doen. Het helpt als zo’n norm dan ineens zichtbaar wordt, ook dankzij aandacht in de media.”

De pijlen op het wegdek hebben volgens Van Breda ook geholpen. “Als je fietst, rij je een beetje op de automatische piloot. Je zoekt de meest obstakelloze, makkelijke route. Als je dan opeens tegen de pijlen in fietst, voelt dat onbewust niet fijn omdat het duidelijk is dat je iets niet goed doet.”

De spookfietscampagne is onderdeel van een breder offensief van de gemeente Rotterdam tegen gevaarlijk fietsgedrag. Bij een druk kruispunt werden bijvoorbeeld borden opgehangen die waarschuwen voor de gevaren van door rood licht fietsen. Na plaatsing van de borden daalde het aantal roodfietsers met bijna 50 procent. Later dit jaar volgen nog campagnes tegen smartphonegebruik op de fiets en fietsen zonder licht.

    • Vincent Sondermeijer