Opinie

    • Maxim Februari

Hotelpiraten hebben ook rechten

Wat wil je later worden? Hotelpiraat. Een nieuw woord, een nieuw levensperspectief. In het nieuws gekomen door Henk en Jolanda, die eigenlijk Jan en Maria heten, en die in het noorden van het land lange tijd hotels hebben bezocht zonder te betalen. ‘Joviale zestigers’ zijn het, volgens de berichten. „Die ‘Henk’, dat was een aardige man.” „Gewone, normale doorsnee mensen. Die even een leuk praatje maakten. Niks geen poeha.”

Het tweetal is sinds 2004 op pad en is zelfs al een paar maal in de gevangenis beland. Maar eenmaal weer op vrije voeten zetten Jan en Maria hun rooftocht onverdroten voort; ze lichten kerkgangers op met mooie praatjes, brengen huurfietsen niet terug en laten hotelrekeningen onbetaald in Scheemda, Loon, en Oude Pekela. Zo’n beetje overal dus waar Dieuwertje Diekema volgens Kees Stip glazen staat te spoelen „achter de toonbank bij haar pa/ in het café De Laatste Ronde / in Scheemda, Sneek of Wolvega”.

Op hetzelfde moment dat het nieuws losbarst rond Henk en Jolanda loop ik net te tobben over een officier van justitie in de Verenigde Staten. Vorige week fulmineerde de Amerikaanse presentator John Oliver in zijn satirische nieuwsprogramma Last Week Tonight tegen perverse prikkels in de strafvervolging. Het openbaar ministerie wordt beloond voor veroordelingen en dus zet het alles op alles om mensen veroordeeld te krijgen. Zo belanden talloze onschuldigen in de dodencel.

Beelden uit een documentaire van CNN tonen een Amerikaanse officier van justitie die zo prat gaat op zijn successen dat hij op zijn werktafel een miniatuur heeft staan van een elektrische stoel. Met op die stoel portretfoto’s geplakt van vijf ter dood veroordeelden. De ironie van het geval wil dat alle vijf later uit de dodencel worden vrijgelaten omdat hun veroordeling niet blijkt stand te houden. Maar goed, ook al doet de staat overduidelijk pogingen onschuldigen te executeren, veel consequenties heeft dat allemaal niet. Niemand die zich ervoor hoeft te verantwoorden. Geen herziening van het systeem.

Zoals altijd ben ik geschokt door de brutaliteit van sommige ambtsdragers. En door het cynisme van overheidssystemen die professionals afrekenen op resultaten. In vergelijking daarmee is de misdaad van Henk en Jolanda bijna gemoedelijk te noemen. Maar laat ik de realiteit niet uit het oog verliezen. Ook Henk en Jolanda duperen anderen genadeloos, en dus is het best begrijpelijk dat twee hoteliers in Tubbergen beelden van het duo online hebben gezet. Dat mag niet, zulke beelden verspreiden, maar ze hebben het ernaar gemaakt, zegt een derde hotelier. „Als je ons zo oplicht, dan verspil je ook jouw recht op privacy.” Er volgt een klopjacht.

Het duurt niet lang of hotelpiraten Henk en Jolanda geven zich aan bij de politie in Assen. En je hebt dit bericht nog maar nauwelijks tot je laten doordringen of het volgende dient zich alweer aan. Henk en Jolanda hebben zich gemeld bij de Bond van Wetsovertreders. „De BWO heeft ze geadviseerd de rekening van Hotel Marcant niet te betalen nu de directie afstand heeft gedaan in de media dat hij het geld niet meer hoeft te hebben en aan de voedselbank te geven.”

Dat is nog niet alles. Henk en Jolanda eisen een vergoeding omdat hun privacy is geschonden. „Jan L. en Maria C. hebben de BWO gevraagd een procedure te starten om de immateriële schade te vorderen wegens het niet blurren van de gezichten op Facebook. De BWO zal hieraan gevolg geven.” Onder de lezers van het Dagblad van het Noorden ontstaat nu rechtsfilosofische opwinding. „En weet je. Ze krijgen het voor elkaar hoor. De wereld is verrot.” „Ja ja en zij komen er zeker mee weg omdat het ‘bejaarden’ zijn.” „Het zijn gewoon ziekelijke personen.” Straks gaat „zo’n links rechtertje hun vrijspreken vanwege inbreuk om hun privacy”. „Nederland glijd [sic] steeds sneller de afgrond in.” „Billenkoek kunnen ze krijgen.”

Hier en daar sust iemand. Afgrond? Vrijspreken? Hoezo? „Is er een schadevergoeding toegewezen? Nee toch.” Henk en Jolanda mogen vragen wat ze willen. „Of ze het krijgen is vers 2.” De rechter zal bovendien laten meewegen dat het middel effect heeft gehad. Henk en Jolanda hebben zich toch aangegeven? Nou dan! Dan mag het vast, beelden van boeven op Facebook zetten.

Je voelt vanzelf met de commentaren mee. Het lef van Henk en Jolanda! Stelen en dan nog rechten willen hebben ook! Maar dan komt dat beeld weer boven van de elektrische stoel op het bureau van een officier van justitie. En je beseft dat ergens tussen het een en het ander, tussen geen rechten en te veel rechten voor verdachten, de rechtvaardigheid ligt. Een heilige graal die we niet kunnen vinden, maar die we wel kunnen zoeken.

Maxim Februari is jurist en schrijver, www.maximfebruari.nl.
    • Maxim Februari