Brieven

Brieven

NRC schenkt ruime aandacht aan het onlangs verschenen manifest ‘Vrij Links’ (Een poging om links te rédden, 18/8). Bij de opstellers heerst onrust en onvrede over de drastische achteruitgang van de socialistische partijen in West-Europa. Wat opvalt bij de klagende geluiden over hedendaags links is dat het historisch perspectief waarin die klachten worden geplaatst niet verder reikt dan het jongste verleden. Wie de belangrijkste oorzaak zoekt van de dreigende verdwijning van links moet verder teruggaan. Naar de tijd waarin het streven naar het socialistische ideaal nog werd gevoed door uitbuiting en achterstelling van de arbeider. De laatste periode waarin dat het geval was, waren de crisisjaren van voor de oorlog, met een echo die nog zeer lang zou doorklinken. Links zou daardoor nog lang de functie vervullen van beschermer tegen terugkeer van vroegere misstanden en hoeder van verworven rechten. Inmiddels leven we in een maatschappij waarin de vroegere arbeider in groten getale huiseigenaar en tweeverdiener is geworden en zelfs een gereduceerde verzorgingsstaat nog in veel gevallen een vangnet biedt. Flexibele contracten ontmoeten zo al geen instemming dan toch weinig weerstand; de vakbeweging vergrijst. De veronderstelling in het verleden dat materiële verwezenlijking van socialistische idealen het revolutionaire elan van de arbeider onberoerd zou laten is onjuist gebleken. Welvaart blijkt de grootste vijand van links als massabeweging.

    • A.L. de Werker