Opinie

    • Jannetje Koelewijn

Piet kwam veel tekort en Joop voelde dat aan

Hoe het kan dat een kind zich de seksuele handelingen van een volwassen man laat welgevallen. Nu weer die driehonderd priesters in de VS die in een periode van zeventig jaar meer dan duizend kinderen misbruikt hebben. En waarschijnlijk, zegt de grand jury die het onderzocht heeft, zijn het veel meer kinderen geweest. Piet Vogel, de oude man uit Zwolle over wie ik eerder heb geschreven, vertelde me hoe hij als niet-homoseksuele jongen van vijftien verleid werd door een man van drieëndertig. Een badmeester. Joop. Hij zei ook – en door het taboe op dit onderwerp aarzel ik om dit op te schrijven – dat hij niet dacht dat het hem kwaad had gedaan. De aandacht van deze man had hem geholpen zich te bevrijden van zijn vader – NSB, gevangenis – en een jeugd in armoede en ellende. Waarmee hij, haast hij zich te zeggen, het gedrag van de badmeester absoluut niet wil goedpraten. „Maar zo werkt het. Ik kwam veel tekort en Joop voelde dat feilloos aan.” Piet Vogel was in mei 1945 bruusk van zijn moeder gescheiden: zij naar een vrouwenkamp, hij naar een kindertehuis. De regels daar (op commando plassen) en het gepest door andere kinderen hebben hem voor zijn leven getekend.

Op zijn vijftiende ging Piet Vogel bij Van Gend & Loos werken, pakketten rondbrengen. Na de lagere school had hij van zijn vader niet mogen doorleren. Wat? Jij? Naar de fabriek met jou, geld verdienen. En toen, op een ochtend, kwam een man de loods binnen lopen. Of het door hem bestelde matras al was aangekomen. De badmeester. Ze raakten aan de praat over Noord-Afrika, waar de badmeester vrijwilligerswerk had gedaan voor een hulporganisatie. Hij toonde zich verrast dat Piet wist waar Algerije lag. Tussen Marokko en Tunesië, zei Piet. In het zuiden begrensd door Frans Equatoriaal Afrika. Het was 1953. Dat vond de badmeester heel bijzonder, om hier in deze loods een jongen zoals hij te treffen. Was hij zo geïnteresseerd in topografie? Volgende week zou hij een lezing over zijn reizen geven, misschien had Piet wel zin om erbij te zijn. De toegang was gratis.

Zo was het begonnen en in de jaren die volgden, zegt Piet Vogel, leefde hij in twee werelden. De gewone van thuis en werk en verliefdheden op meisjes, en de wereld van de kennis en de warmte waar hij zo naar hunkerde. De badmeester was een onderlegde man, hij had Nederlands gestudeerd. En ja, er was seks. Het duurde zes jaar, zegt Piet Vogel, voor hij zich van Joop had durven bevrijden.

Hij vertelt me het verhaal in de tuin bij zijn huis in Zwolle, waar hij woont met zijn vrouw. Vijfenvijftig jaar getrouwd. Zag de psycholoog die hem behandelde voor zijn trauma – na zijn pensionering kon Piet Vogel opeens niet meer plassen – een verband met de badmeester? „Nauwelijks”, zegt hij. Meteen daarna: „Maar ik weet niet of het waar is wat ik zeg.”

Jannetje Koelewijn (j.koelewijn@nrc.nl) schrijft deze weken de wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

    • Jannetje Koelewijn