Koraal in Noordzee bloeit rond bouwsels van mensen

Biologie Koudwaterkoralen in de Noordzee gedijen op boorplatformen. Deze onderwaterwegen helpen zeeleven te verspreiden.

Diepzeekoraal Lophelia pertusa vormt kolonies op boorplatformen. Deze foto is gemaakt in de Golf van Mexico. Foto NOAA

Ecoducten, paddentunnels, eekhoornbruggen: door mensen gemaakte verbindingswegen kunnen dieren helpen om van het ene naar het andere natuurgebied te komen. Ook onder water zou zo’n ecologische hoofdstructuur voordeel kunnen opleveren, bijvoorbeeld voor de verspreiding van bepaalde koraallarven. Die ‘onderwaterwegen’ bestaan zelfs al, schreven Britse en Noorse oceanografen vorige week in Nature Scientific Reports: in de vorm van boorplatforms en olie- en gasleidingen. Met wat aanpassingen zouden die kunnen dienen als verbindingen tussen diverse delen van de oceaan.

Ocean sprawl is de Engelse benaming voor het geheel aan door mensen gemaakte structuren in de oceaan: van pijpleidingen tot boorplatformen, van scheepswrakken tot steigers en windmolens. Die menselijke bouwwerken zijn een vloek én een zegen voor het mariene leven: ze zorgen voor bijvoorbeeld vervuiling en geluidsoverlast, maar creëren ook nieuwe schuil- en foerageerplaatsen.

Op basis van een bestaande inventarisatie van offshore-installaties maakten de onderzoekers een computersimulatie voor de verspreiding van larven van koudwaterkoraal Lophelia pertusa (dat kolonies vormt op het onderzeese gedeelte van boorplatformen) in de noordelijke Noordzee.

In het model werden elke nacht 2.185 ‘pakketjes’ met virtuele larven losgelaten, tussen de 80 en 113 meter diepte. De zwemsnelheid werd ingesteld op een maximum van 0,5 millimeter per seconde. Na 32 dagen begonnen de virtuele larven zich (net als hun echte tegenhangers) te vestigen.

In de simulaties bleek de aanwezigheid van door mensen gemaakte ‘stapstenen’ (zoals olie- en gaspijpleidingen) een positieve invloed te hebben op de Lophelia pertusa-populaties: de verbinding tussen kolonies neemt toe, net als de hoeveelheid koralen op diverse plekken in de oceaan (van de diepzee tot fjorden).

Furu Mienis, marien geoloog bij het NIOZ: „Artificiële structuren, zoals boorplatformen, kunnen inderdaad als stapstenen dienen. Vooral in de Noordzee is dit van belang, omdat ze hard substraat vormen in een omgeving vol zacht sediment. Lophelia pertusa heeft de harde ondergrond nodig om zich te vestigen. Ook houdt het koraal van harde stroming, die ontstaat rond de structuren.” Het is niet zo dat Lophelia pertusa door de stapstenen ook bij de Nederlandse kust kan voorkomen, zegt Mienis. „Daarvoor is de watertemperatuur in de zuidelijke Noordzee te hoog.”

    • Gemma Venhuizen