Een dansje, zoenen en bloemen met een boodschap

Het heette een privébezoek aan een bruiloft te zijn, maar de boodschap was niet mis te verstaan. Poetin kreeg een warm onthaal in Oostenrijk, het land dat dit half jaar het EU-voorzitterschap vervult.

President Poetin danst met Karin Kneissl, de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, op haar bruiloft Foto Alexei Druzhinin/EPA

Enkele uren voor zijn werkbezoek aan bondskanselier Merkel in Duitsland, haalde de Russische president Poetin zaterdag eerst een politiek stuntje uit in Oostenrijk. Daar trad hij op het uitbundige huwelijksfeest van de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, Karin Kneissl, op als eregast – compleet met bloemen en zoenen voor de bruid, een dansje, een meegebracht kozakkenkoor en een tafelrede in het Duits.

Het heette een privébezoek te zijn. Maar de boodschap was niet mis te verstaan. Terwijl de sancties van de Europese Unie tegen Rusland nog steeds van kracht zijn, krijgt Poetin toch maar mooi een warm onthaal in het land dat dit half jaar het voorzitterschap van de EU vervult. De Oostenrijkse kanselier Kurz, ook aanwezig op de bruiloft, mocht na afloop nog even meerijden in de limousine die Poetin naar de luchthaven bracht.

Geen sekt maar mineraalwater

In Duitsland wachtte Poetin een zakelijke bespreking met Merkel zoals de twee leiders regelmatig voeren. De vorige keer was in mei, in het Russische Sotsji, deze keer was de locatie Slot Meseberg, het gastenverblijf van de Duitse regering ten noorden van Berlijn. Daar wachtte Poetin geen sekt, maar mineraalwater, zoals de Frankfurter Allgemeine Zeitung het sfeerverschil tussen Poetins twee bezoeken samenvatte. De relatie tussen Rusland en Duitsland is sterk bekoeld sinds de Russische annexatie van de Krim in 2014 en de oorlog in het oosten van Oekraïne.

Gezien de vele ernstige conflicten in de wereld is samenwerking met Rusland onontbeerlijk, zei Merkel voorafgaand aan de bespreking met Poetin. We hebben meningsverschillen met Rusland, erkende ze, „maar die kunnen alleen opgelost worden in en door gesprekken. We hebben de verantwoordelijkheid oplossingen te vinden.”

Op de agenda stonden de situatie in Oekraïne en de mogelijkheid daar VN-vredestroepen heen te sturen, de oorlog in Syrië, de toekomst van het atoomakkoord met Iran en „natuurlijk ook actuele mensenrechtenvraagstukken”, aldus Merkel. Ook de omstreden nieuwe gaspijpleiding Nordstream II, die direct van Rusland naar Duitsland moet gaan lopen, was gespreksonderwerp.

Lees ook: Wenen wordt nerveus van frictie tussen oost en west

Poetin, die Merkel een half uur had laten wachten maar nu naast haar stond, legde in zijn verklaring de nadruk op het belang van de handel tussen de twee landen, in het bijzonder die in energie. Hij noemde Nordstream II uitdrukkelijk „een uitsluitend economisch project”. Merkel erkent sinds dit voorjaar dat er ook politieke kanten aan zitten. Ze wil voorkomen dat de pijpleiding Oekraïne berooft van de belangrijke inkomstenbron die de doorvoer van Russisch gas nu nog is. Na afloop gaven Merkel en Poetin geen verklaring uit en spraken ze ook niet met de pers.

Minder kleurrijk dan een bruiloft, maar politiek mogelijk van groter gewicht zijn de bijeenkomsten die Merkel rond de top met Poetin heeft georganiseerd: vrijdag ontving ze de premier van Montenegro, eind deze week gaat ze naar de voormalige Sovjet-republieken Georgië, Armenië en Azerbeidzjan. Op bezoek in wat Rusland graag als zijn achtertuin beschouwt.

    • Juurd Eijsvoogel