Balletdanser Sergei Polunin ontroert in de nacht op Lowlands

Om twee uur ’s nachts gaf ballerino Sergei Polunin een solo in de Juliet-tent op Lowlands. Toeschouwers waren soms tot tranen geroerd. ‘Hij is letterlijk één brok emotie.’

Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018. Foto Andreas Terlaak

„Zijn levensverhaal,” zegt Janneke van der Vlugt (32) op de vraag wat het optreden van prima ballerino Sergei Polunin zo bijzonder maakte zaterdagnacht. De tranen lopen over haar wangen als ze om drie uur ’s ochtends de Juliet-tent op Lowlands uitloopt. „Ik zag het afkicken, de worsteling. Hij zat vast, vrij letterlijk, bleef rondlopen in kringetjes. Oh nee, ga niet weer daarheen, dacht ik.”

Maar het was natuurlijk ook de manier waarop de Oekraïense danser bewoog, zegt de dansliefhebber die binnenkort met een opleiding tot dansdocent begint. „Zijn springkracht, zijn mimiek. Hij is letterlijk één brok emotie.”

Lees ook het verslag van Hester Carvalho over wat eerder op zaterdag gebeurde: N.E.R.D. is nog niet versleten

Drugsverslaving

Sergei Polunin (28) tekende op zijn negentiende bij het Royal Ballet in Londen als jongste solist ooit, nadat hij op zijn dertiende met lessen bij hetzelfde instituut begon, zonder een woord Engels te spreken. Een gouden toekomst tekende zich af, maar de Oekraïense danser met de hoge jukbeenderen en doorleefde blik worstelde met depressie en een drugsverslaving. Hij vertrok twee jaar later en raakte aan lagerwal. Dankzij een documentaire over zijn leven (‘Dancer) en de video voor Hozier’s nummer ‘Take Me to Church’, inmiddels bijna 25 miljoen keer bekeken op YouTube, vond hij de weg terug naar de dansvloer. Zaterdagnacht trad het fenomeen op in Nederland, tijdens Lowlands.

Slechts een man of duizend was zaterdagnacht gelukkig genoeg om de getatoeëerde danser van dichtbij te kunnen bewonderen. De helft van de enthousiastelingen die twee uur in de rij hadden gestaan, viste achter het net. Je zag en rook voetbal T-shirtjes die al twee dagen meegaan op de klapstoeltjes in de theatertent, niet het doorsnee balletpubliek.

Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018.
Foto Andreas Terlaak
Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018.
Foto Andreas Terlaak
Foto’s Andreas Terlaak

Onwennig applaus

Klappen gebeurde aanvankelijk wat onwennig: na ieder rustmoment in de muziek kreeg Polunin applaus.

Op de explosieve, jachtige en soms verontrustende compositie van Igor Stravinsky Le Sacre du Printemps voerde de solist zaterdagnacht ‘Sacré’ uit, een choreografie van de Japanse Yuka Oishi. Als Polunin danst voel je nog steeds het compromisloze van een man die tot de afgrond is geweest en weer terugkeerde. Zijn sprongen kenmerken zich door een enorme vurigheid en explosieve kracht. Zijn mimiek is intens; hij lijkt evenveel acteur als danser. Het draagt bij aan het verhaal van een destructieve liefde, dat hij zo beeldend vertelt.

Eerst zaait hij een bed van blaadjes, voorzichtig, aftastend. Dan wordt hij plots bevangen door iets wat hem schrik aanjaagt, maar tegelijkertijd betovert. De roes is van korte duur. Polunin werpt zichzelf op de grond, tolt rond zijn as en maakt schietgebaren naar (denkbeeldige) achtervolgers. Hij raakt verstrikt in een koord dat hij tevoorschijn trekt vanonder de herfstblaadjes. Omringd door een rode draad worstelt hij met zichzelf, pirouetterend en springend. Hij trekt zijn binnenste naar buiten als hij het rode koord omhoog takelt langs zijn open gesperde mond.

Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018

Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018. Foto Andreas Terlaak

Zijn strijd is intens en ook wat lang voor een nachtelijke voorstelling, maar na het hellevuur komt de verlossing. Zijn lichaam vouwt hij zittend in en uit als een zwaluwvleugel. De muziek klaart op als hij zijn benen uitstrekt en zijn borst naar de hemel rijkt. Hij laat los. Er klinkt een oorverdovend applaus en geroffel op de planken. Polunin komt bijna niet weg, zo enthousiast reageert het publiek.

Ballet op Lowlands?

Balletdanser Sergei Polunin op Lowlands 2018

Brecht van Hulten en festivaldirecteur Eric van Eerdenburg bij het optreden van Polunin. Foto Andreas Terlaak

Televisie-presentatrice Brecht van Hulten (Kassa!) haalde Polunin naar Nederland. Ze zag de danser tijdens een optreden in een oude paardenstal in Sankt Moritz, Zwitserland. Het was een ervaring die ze met zoveel mogelijk anderen wilde delen, vertelt ze vanaf het podium. Een optreden op Lowlands leek haar man een uitgekozen middel om dat te realiseren. Maar wacht even: een prima ballerino op een muziekfestival, is dat niet gek? Nee, legt Van Hulten de bezoekers uit. Polunins persoonlijke missie om dans voor een zo breed mogelijk publiek toegankelijk te maken, past heel goed bij Lowlands. Festivaldirecteur Eric van Eerdenburg, bekend met de documentaire, vond het meteen een briljant idee.

Slechts drie en een halve week na dit gesprek stonden er bijna tweeduizend mensen in de rij voor de theatertent van Lowlands, midden in de nacht. Dat was nog wel „even een dingetje”, zegt Janneke van der Vlugt haar vriendin bij de uitgang, die, in alle eerlijkheid, wel heeft zitten knikkenbollen tijdens de nachtelijke voorstelling. „Er werd van achteren flink geduwd. We stonden echt als sardientjes op elkaar gepakt.”

Was dat het waard? „Ja”. zegt Van der Klugt, zonder enige twijfel. Maar eigenlijk zeggen de tranen al genoeg.

    • Rolinde Hoorntje