Een hardvochtige vader

Iemand vertelde over het Aeroflottoernooi van 2003 in Moskou, waar hij had meegespeeld in de B-groep. Sjachriar Mamedjarov speelde daar in de hoogste groep en in die B-groep speelden zijn oudere zus Zeinab en zijn jonge zusje Turkan, die toen nog maar 13 jaar was. Hun vader was een schaaktrainer die hun het spel had geleerd. Volgens mijn zegsman kwam de vader, als Sjachriar klaar was met zijn partij in de A-groep, naar de meisjes in de B-groep en beval hij dat ze hun partij moesten staken. Of ze gewonnen of verloren stonden, maakte niet uit. Opbreken en mee naar het hotel. Alles draaide om Sjachriar, die toen 17 jaar was.

Zou dat waar zijn? In een vorige rubriek vergeleek ik de schaakfamilie Mamedyarov met onze Van Foreesten, maar ik ben blij dat er geen verhalen rondgaan die zeggen dat Lucas of Machteld van Foreest hun partij moesten staken omdat de oudere broer Jorden al klaar was.

Of dat verhaal over het Aeroflottoernooi nu waar is of niet, de harde hand van vader Mamedjarov heeft de kinderen wat hun schaakcarrière betreft geen kwaad gedaan. Sjachriar staat derde op de wereldranglijst en Zeinab en Turkan zijn vrouwengrootmeester geworden.

De afgelopen week was er in St. Louis een toptoernooi van rapid- en blitzpartijen. De belangrijkste deelnemer was Fabiano Caruana, die in november tegen Magnus Carlsen om het wereldkampioenschap gaat spelen. De sponsor Rex Sinquefield zei, alsof hij de eigenaar van een paardenrenstal was, dat hij ervan overtuigd was dat Caruana de wereldtitel naar St. Louis zou brengen. Naar hem dus.

Tijdens een van de rondes deed Peter Svidler, die samen met de Oekraïense grootmeester Jevgeny Mirosjnitsjenko in St. Louis het Russische commentaar verzorgde, een uitspraak over Mamedjarov die Voltaire in 1768 over God deed: als Mamedjarov niet bestond, moest hij worden uitgevonden. Zonder Mamedjarov zou het toernooi saaier zijn geweest. Hij won het niet, maar elektriseerde het met spectaculaire aanvalspartijen.

Sjachriar Mamedjarov - Sergej Karjakin, St. Louis Rapid 2018

1. c4 Pf6 2. Pf3 e6 3. e3 Le7 4. Pc3 0-0 5. b3 b6 6. Lb2 Lb7 7. Dc2 c5 8. Pg5 In deze stelling een nieuwe zet. Wit zet een gevaarlijke aanval op. 8...h6 9. h4 Te8 10. 0-0-0 Pc6 11. a3 Kf8 Om later Pg8 te kunnen spelen. 12. Ph7+ Kg8 13. Pg5 Kf8 14. f4 Tc8 15. Ld3 Wit is al flink gevorderd met zijn aanval. 15...d5 Mijn computer vertrouwt op 15...Pa5, maar waarschijnlijk was het al te laat. 16. Lg6 Het mes op de keel. Zwart wordt gedwongen het paardoffer aan te nemen. 16...hxg5 17. hxg5 Pg8

Zie diagram

Nu was 18. Pxd5, met de bedoeling 18...exd5 19. Lxg7+ Kxg7 20. Th7+ Kf8 21. Txf7 mat, een mooie en winnende zet. Mamedjarov zag dat, maar hij zag ook zwarts tegenkans 18...Pd4 en vond dat niet helemaal duidelijk. 18. Lh7 Ook niet slecht. 18...Pf6 Zwart kon nog vechten met 18...d4 19. Lxg8 Lxg5, al zou wit duidelijk beter staan. 19. gxf6 Lxf6 20. g4 Ke7 Hij loopt rechtstreeks in de muil van het beest. De laatste kans was 20...Dc7, om 21. cxd5 met 21...Pd4 te beantwoorden. 21. g5 Lxc3 22. dxc3 Th8 23. cxd5 exd5 24. c4 d4 25. De4+ Kd6 26. exd4 Kc7 27. dxc5 De8 28. Lxg7 Zwart gaf op. Bij superieure stelling blijft wit drie pionnen voor.

    • Hans Ree