De Gooise gevechten van Michael van de Kuit

Vastgoed

Vastgoedman Van de Kuit gaat ver om zijn zin te krijgen. Nu heeft hij felle conflicten met gemeente en zakenpartners over een speelpark en golfbaan in ’t Gooi.

Rijen voor de ingang van speelpark Oud Valkeveen.

Bij de ingang van kinderspeelpark Oud Valkeveen aan het Gooimeer hangt een tekening op posterformaat. „Unwanted” staat er in dikke zwarte letters, daaronder de karikatuurgezichten van burgemeester en wethouders van de gemeente Gooise Meren. Het is een spotprent, maar de boodschap is serieus, zegt de eigenaar van het terrein. „Ze zijn niet welkom hier. En ze komen er ook niet in.”

De eigenaar van Oud Valkeveen is Michael van de Kuit, een 49-jarige vastgoedondernemer die ruim twintig jaar geleden begon op de Amsterdamse P.C. Hooftstraat en is uitgegroeid tot een van de grotere spelers van het land, met een notering in de Quote 500. Hij koopt naar eigen zeggen „goed vastgoed op goede plekken”. Opvallend is zijn voorliefde voor danceclubs en noodlijdende recreatieparken: Van de Kuit – DJ in een ver verleden – kocht in 2010 ijsbaan De Vechtsebanen, bezit de merknaam Roxy en is mede-eigenaar van de Amsterdamse club Panama en eigenaar van discotheek Eden op Ibiza.

Opvallend is ook dat de mediaschuwe Van de Kuit – er circuleert slechts één oude foto van hem online – vaak in regionale media opduikt vanwege conflicten met zakenpartners, een gemeente en omwonenden. Hij doet zaken „op het scherpst van de snede”, zegt de advocaat van een zakenpartner. Van de Kuit relativeert dat. Hij spreekt liever over „zakelijke gecontroleerde boosheid”. Bovendien:„80 procent van wat ik doe, zie je niet”, zegt hij in gesprek op kantoor van zijn vastgoedonderneming Nedstede aan het Amsterdamse Museumplein. Juridische procedures zijn volgens Van de Kuit – in T-shirt, op sneakers, met groene smoothie in de hand– bovendien „niet ongewoon” voor een bedrijf „van enige omvang”. Maar hij erkent dat hij ver gaat om zijn doel te bereiken: „Als ik vind dat ik gelijk heb, dan strijd ik voor mijn gelijk. Dat is mijn zwakte maar ook mijn kracht.”

Deze zomer kwam het al tot conflicten rond de overnames van het Gelredome-stadion in Arnhem en speelhal Tunfun in Amsterdam. Van de Kuit, de koper, claimde in beide gevallen een deal, de eigenaren zagen dat anders. Na een kort geding, beslaglegging (Gelredome) en dreiging met een rechtszaak (Tunfun) kreeg Van de Kuit zowel in Arnhem als Amsterdam zijn zin.

Maar in ’t Gooi ligt de zaak ingewikkelder. Daar vecht Van de Kuit slepende vetes uit over speelpark Oud Valkeveen, Golfbaan Naarderbos én het nabijgelegen strandje aan het Gooimeer. Oplossingen zijn niet in zicht. Integendeel. Wat ruim een jaar geleden begon met onenigheid over 60 cent is geëscaleerd tot een juridische strijd die de lokale bureaucratie nauwelijks aan kan, vertelt wethouder Jan Franx (VVD) van de gemeente Gooise Meren op het stadhuis in Bussum. „De verhoudingen zijn ernstig verstoord.”

Billboards en cartoons

Wat is er aan de hand? Vorig jaar besloot de gemeente Gooise Meren dat Speelpark Oud Valkeveen voortaan 60 cent belasting per bezoeker moest gaan betalen. De zogeheten vermakelijkhedenretributie, of ‘prettax’ in het vocabulaire van Van de Kuit. De entreeprijs was toen 9,50 euro. Volgens de gemeente was de belasting niet meer dan redelijk; het speelpark trekt steeds meer bezoekers, inmiddels zo’n 220.000 per jaar. En Gooise Meren had daar naar eigen zeggen kosten aan, zoals het onderhoud aan de toegangsweg.

Van de Kuit, die Oud Valkeveen sinds 2004 bezit, vond die belasting onrechtvaardig. Welke kosten, wil hij weten? Die heeft de gemeente nooit onderbouwd, zegt hij. En bovendien: „Ik ben niet op zoek naar schouderklopjes. Maar ik heb de afgelopen tien jaar 10 miljoen euro in dat park gestoken en het park zonder subsidie opgeknapt. De beloning van het college is dan: belasting betalen.” Dus toen Van de Kuit vorig jaar ter kennismaking bij wethouder Franx aan tafel zat, was hij duidelijk. „Ik zei: ik heb een verrassing voor u. Ik ga helemaal nooit vermakelijkhedenretributie betalen.”

De vastgoedondernemer ging in de tegenaanval. Na wat dreigen sloot Van de Kuit het park – de heffing zou de toch al nauwelijks winstgevende exploitatie onrendabel maken. ‘Dreiging wordt waarheid: Speelpark Oud Valkeveen gesloten’, schreven lokale media. Gniffelend geeft Van de Kuit nu toe dat het park iedere winter dicht gaat. „We waren op dat moment zelfs al gesloten. Maar iedereen schreef erover. Dus dat was prima.”

Toch stemde de gemeenteraad in december in met de vermakelijkhedenretributie, ondanks signalen vooraf dat de VVD van Franx zou instemmen met een compromis waarin ook Van de Kuit zich kon vinden. Hij was woedend over dit „verraad” en veranderde zijn strategie. Van de Kuit richtte een politieke partij op die mee ging doen aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart: Behoud Speelpark Oud Valkeveen (BSOV).

BSOV kocht paginagrote advertenties in De Gooi en Eemlander, lantaarnpaalborden, billboards bij de afslag van de A6 en A1. Wethouder Franx werd in cartoons afgebeeld terwijl hij een zak geld stal van Stronkeltje – de Mickey Mouse van Oud Valkeveen. „Het was een scherpe campagne die minimaal een ton heeft gekost”, memoreert Van de Kuit. „Op de man. Dat vinden mensen vervelend. Maar wij vonden de vermakelijkheidsretributie ook vervelend.”

Juridisch wapengekletter

Niet alleen de campagne was scherp. Van de Kuit, steevast bijgestaan door Fort Advocaten uit Amsterdam, kent de effectiviteit van juridisch wapengekletter. Een woordvoerder van de gemeente kreeg een advocaat op zijn dak nadat hij, zónder onderbouwing, tegen een vastgoedwebsite over extra kosten voor weg- en parkeeronderhoud was begonnen. De lokale bewonersvereniging De Limieten zag een kort geding tegen zich worden aangespannen. Aanleiding: een kritische brief aan de gemeenteraad waarin Van de Kuit werd beticht van intimidatie en een verdeel- en heerstactiek. Van het aangekondige kort geding schrokken de bewoners zó dat ze aan alle afzonderlijke raadsleden een aangetekende rectificatie stuurden.

Nog voor de verkiezingen bereikte Van de Kuit zijn doel: de gemeenteraad schrapte de voorgenomen belasting nadat onder meer het CDA was teruggekrabbeld. BSOV hield op te bestaan. Toch besefte Van de Kuit: de strijd met de gemeente – en met de VVD-wethouder die een tweede termijn kreeg – is niet voorbij. „Ik wist dat ik die campagne een keer terug zou krijgen. Sinds de installatie van het nieuwe college krijg ik op alles nee te horen”, zegt Van de Kuit, die een afwijzing voor het plaatsen van een mini-draaimolen voor peuters namailt . „Echt op alles.”

Dat is veel. Van de Kuit en zijn „batterij advocaten” dienen de laatste tijd zó veel informatieverzoeken en vergunningsaanvragen voor nieuwe attracties in dat de gemeente het dure Zuidas-advocatenkantoor Van Doorne heeft ingehuurd om het allemaal aan te kunnen, vertelt Franx. Van de Kuit doet dat naar eigen zeggen „niet om te treiteren”, maar omdat hij vreest dat Gooise Meren binnenkort een bestemmingswijziging doorvoert. „Het is een afrekening. De gemeente werkt ons tegen. Moet je dan stilzitten of opschalen?”, vraagt hij retorisch.

Franx bezweert ondertussen dat van tegenwerking geen sprake is en dat hij alle aanvragen „zeer zorgvuldig” toetst aan wet- en regelgeving. Ondertussen heeft de burgemeester mediation voorgesteld om de verhoudingen te normaliseren. Vergeefs. Van de Kuit wil dat gesprekken leiden tot een concreet onderhandelingsresultaat, anders heeft het volgens hem geen zin. En bovendien: „Ik ga niet met Franx aan tafel”, zegt hij. „Hij heeft me een streek geflikt.” Franx op zijn beurt ziet het nut niet van bemiddeling als hij zelf niet mee mag doen. Híj is toch de wethouder?

Naarderbos

Mediation of niet, de gemeente Gooise Meren en Van de Kuit zijn voorlopig op elkaar aangewezen. Niet alleen wat betreft het populaire speelpark Oud Valkeveen. Nedstede heeft vorig jaar de ontwikkelingsrechten overgenomen van Het Naarderbos, een voormalige afvalstortplaats van zo’n 100 hectare die rond de eeuwwisseling is herbestemd als recreatiegebied met onder meer een golfbaan en een strandje aan het Gooimeer. Ook dáárover – zowel het strand als de golfbaan – is onenigheid ontstaan.

Eerst het strand. Van de Kuit weigert al maanden het te onderhouden. Om te voorkomen dat het gebied opnieuw verwordt tot afvalstort, maakt de gemeente nu het strandje schoon. „We houden de kosten keurig bij”, zegt Franx. „Die ga ik terugvorderen voor mijn 57.000 aandeelhouders.”

Van de Kuit is er niet bang voor. Hij weigert schoon te maken omdat de gemeente zich volgens hem niet houdt aan háár deel van de samenwerkingsovereenkomst die ze in 2001 is aangegaan met betrekking tot het Naarderbos. Daarin staat dat de exploitant opdraait voor het onderhoud, maar óók dat die onder meer een restaurant, boulevard en skatebaan mag ontwikkelen. En daar geeft de gemeente niet thuis, zegt Van de Kuit.

Dan de golfbaan. Als exploitant is Nedstede verplicht een groot deel van het reusachtige clubhuis (6.000 vierkante meter) te huren dat de vastgoedbroers Frank en Dino Weijtboer een jaar of tien geleden hebben neergezet. Over de exacte huursom lopen de meningen uiteen. De één zegt ruim 3 ton, de ander heeft het over 8. Veel te hoog in ieder geval, vindt Van de Kuit. Zijn bedrijf is daarom eerder dit jaar gestopt met betalen, naar eigen zeggen om te voorkomen dat de bv failliet zou gaan, zoals gebeurde met enkele voorgangers.

Maar hij wist toch wat hij kocht? Van de Kuit: „Dat betekent toch niet dat je zegt: zo is het goed?” Begin deze zomer vroeg zijn golfvennootschap uitstel van betaling aan. De bewindvoerder zegde vervolgens het huurcontract op, gesteund door de rechter-commissaris en een taxatie waaruit zou blijken dat de huursom niet in verhouding was. Dat betekent volgens Van de Kuit dat er vóór medio oktober – de opzegtermijn is drie maanden – een nieuwe ‘marktconforme’ huurovereenkomst moet worden gesloten. De openstaande rekeningen zijn inmiddels betaald. De surseance is opgeheven.

De Weijtboers – grote, brede mannen die hun eerste geld verdienden in de confectie – hebben geen goed woord over voor „het spel” dat Van de Kuit speelt. Ze voelen zich klem gezet. Volgens de Weijtboers doet Nedstede veel te weinig om klanten te werven voor het multifunctionele clubhuis met kantoren, spa en conferentieruimtes. „Dan moet je niet gaan huilen als de omzet tegenvalt”, zegt Dino Weijtboer.

Hoe het afloopt is onduidelijk. Van de Kuit zegt desgevraagd dat hij „heel vaak gelijk krijgt”. En hij benadrukt zijn geduld. Zowel met de golfbaan als met de gemeente Gooise Meren. „Over vier jaar zit er weer een ander college. Dat vindt Michael van de Kuit misschien wél aardig.”

    • Camil Driessen
    • Joris Kooiman