Boosheid over arrestatie en mishandeling van zanger-politicus ‘Bobi Wine’

De oppositieleider werd maandag opgepakt, toen een campagnebezoek van president Museveni in het noorden van het land uitliep op rellen.

Kyagulanyi Ssentamu/Bobi Wine op de dag dat hij werd ingezworen als parlementslid in Kampala, in juli vorig jaar. Foto Ronald Kabuubi/AP

In Oeganda hebben burgers, EU-diplomaten en mensenrechtenorganisaties geschokt gereageerd op de arrestatie en behandeling van enkele oppositieleden. Zij zitten sinds maandagavond vast en zouden worden mishandeld. Een van de gearresteerden is een populaire popzanger, die onlangs werd verkozen in het parlement en in zijn muziek kritiek uit op de huidige regering.

Oppositielid Kyagulanyi Ssentamu, beter bekend onder zijn artiestennaam Bobi Wine, zei vrijdag vanuit de gevangenis dat hij “ernstig gemarteld” was door veiligheidstroepen, tijdens zijn arrestatie afgelopen maandag.

Oppositie opgepakt bij chaotisch verlopen campagnebezoek

Toen werd, in de noordelijke stad Arua, een campagnebezoek van meerdere Oegandese politici verstoord door demonstranten die stenen gooiden naar het wagenkonvooi van president Yoweri Museveni. De lokale politiemacht probeerde “de situatie te kalmeren”, zo zei een woordvoerder tegen persbureau AP. Daarbij werd één man doodgeschoten. Vijf politici van de oppositie, onder wie dus Kyagulanyi, werden gearresteerd en brachten een nacht in de cel door. Kyagulanyi liet maandag nog via Twitter weten dat het dodelijke slachtoffer zijn chauffeur betrof. “Ze denken dat ik het ben”, zei hij over de politieactie.

Er stond al druk op de lokale verkiezingen en campagnes in Arua - de inwoners moeten stemmen voor een nieuw parlementslid, omdat de vorige volksvertegenwoordiger eerder dit jaar werd doodgeschoten in de buurt van de hoofdstad.

In de dagen die volgden op de arrestaties kwamen berichten naar buiten dat de politici in de gevangenis van Arua zouden zijn mishandeld. Volgens een advocaat van de oppositieleden werd één vrouw zelfs zo ernstig mishandeld, “dat we er eigenlijk wel zeker van zijn dat zij interne verwondingen heeft opgelopen”, schrijft persbureau Reuters.

Het is onduidelijk op welke gronden de verschillende politici vastzitten. Deputy Prime Minister Moses Ali liet woensdag aan het parlement weten dat Kyagulanyi “met een vuurwapen was aangetroffen” bij zijn arrestatie en dat hij een dag later voor een krijgsraad in het noorden van het land zou moeten verschijnen. Daar werd hij beschuldigd van illegaal wapenbezit en zijn “rol” in de rellen van maandagavond, die volgens president Museveni waren ontstaan door het “criminele gedrag van sommige oppositieleiders”.

Populair onder jeugd

Ondertussen groeit in Oeganda de bezorgdheid om de zanger-politicus Kyagulanyi/Bobi Wine die sinds maandag niet meer in het openbaar is gezien.

Kyagulanyi is pas 36 en had bij zijn aantreden als parlementslid weinig politieke ervaring. Maar in een aantal regionale verkiezingen in het land verleende hij steun aan oppositieleden die de meeste stemmen wonnen, waarmee ook zijn politieke ster rijzende is. Hij steekt zijn kritiek op het regime van de huidige president Yoweri Museveni niet onder stoelen of banken: in een aantal liedjes spoort hij de Oegandese jeugd aan “op te staan” tegen “diegenen die ons al ons hele leven onderdrukken”.

Volgens analisten vormt de charismatische en gedreven nieuwkomer een uitzondering op de regel in Oeganda, waar veel politici zich hebben “teruggetrokken”, na verbale en soms zelfs fysieke druk uitgevoerd door president Museveni. De 74-jarige president kwam in 1986 aan de macht. Onlangs voerde hij een nieuwe wet door waardoor hij tot 2030 als staatshoofd kan aanblijven.

Kyagulanyi en enkele andere oppositieleden probeerden die wetgeving tegen te houden in zijn parlement. Met zijn uitgesproken tegenstand tegen de president heeft Kyagulanyi een grote aanhang vergaard in Oeganda, vooral onder jongeren. Zo demonstreerden donderdag tientallen jongeren bij zijn opnamestudio in de hoofdstad Kampala. Ze eisen zijn vrijlating en zijn woedend op de overheid.

Mensenrechtencommissie rapporteert marteling bij arrestatie

Een delegatie van de Oegandese Mensenrechtencommissie mocht hem vrijdag bezoeken in de gevangenis. Zij rapporteerden dat Kyagulanyi bij zijn arrestatie in Arua “ernstig gemarteld” is door politiemensen zonder uniform: “Zelfs nadat hij zich had overgegeven, sprongen zij bovenop hem, ze sloegen hem op het hoofd met een ijzeren staaf, sloegen en schopten hem overal totdat hij het bewustzijn verloor”, citeert persbureau AP.

Volgens de Oegandese overheid moet Kyagulanyi op 23 augustus opnieuw voor de krijgsraad verschijnen.

    • Lisa Dupuy