Een van de zonneparken.

Foto Merlin Daleman

Hier blijft de opbrengst van windmolens in het dorp

Steun van bewoners is cruciaal voor een succesvolle verduurzaming. Dat is de rode draad in de serie van drie (foto)reportages. Op het Deense schiereiland Thy zijn bijna alle windmolens eigendom van inwoners.

Hier staat mijn pensioen, zegt de Deense boer Anders Hosbond lachend. Hij wijst naar de windmolen achter zijn varkensbedrijf. In drie jaar denkt hij de aanschafkosten terugverdiend te hebben. De daaropvolgende vijftien jaar is hij dankzij overheidssubsidies verzekerd van een stabiel inkomen door de stroom die hij aan het net levert.

Zoals Hosbond zijn er meer in het Deense dorpje Hurup, dat deel uitmaakt van de gemeente Thisted. En dat is gelegen op het winderige schiereiland Thy. Nauwelijks is een plek te vinden waar geen grote of kleine windmolen draait. Omdat de inkomsten grotendeels in het dorp blijven, maken de bijna 3.000 bewoners zich niet druk om het verstoorde uitzicht.

De rol van de gemeente als stroomproducent is beperkt: slechts twee molens zijn in handen van de lokale overheid. De gemeente geeft vooral technisch en financieel advies. Met de verdiensten uit de eigen molens is een „groen fonds” opgezet dat lokale projecten ondersteunt.

In 1983 werd het centrum voor hernieuwbare energie opgezet met als doel om het gebruik van fossiele energie te beperken en uiteindelijk te beëindigen. Windmolens zaten toen nog in de categorie ‘hippietechnologie’, maar vanaf het moment dat het ook financieel aantrekkelijk was, verdween volgens initiatiefnemer Jane Kruse de scepsis. Of zoals burgemeester Ulla Vestergaard het zegt: de bewoners willen de wereld redden en verdienen daarmee geld.

Het dorp produceert inmiddels meer dan zijn eigen stroomverbruik en ook het warme water is grotendeels duurzaam geproduceerd, onder meer uit geothermie. Daarbij wordt warm water gewonnen uit diep in de aarde gelegen bronnen.

Als het dan toch een keer windstil is op het schiereiland Thy, zorgt de inzet van biomassa voor de stroom. De initiatieven in het dorpje Hurup zijn illustratief voor de Deense inspanningen op het gebied van windenergie: bijna 44 procent van de landelijke stroomconsumptie werd vorig jaar door windmolens opgewekt.

Inwoners van Hurup aan het strand.Foto Merlin Daleman
Een nieuw windmolenpark, dat dit voorjaar werd aangelegd.Foto Merlin Daleman
Het park staat in het water - hier steekt de zee het schiereiland in.Foto Merlin Daleman
Morten Bonde van het windmolenbedrijf Thy opent een van de oudste windmolens van het schiereiland voor onderhoud.Foto Merlin Daleman
Bezoekers van een kofferbakmarkt, op een regenachtige dag.Foto Merlin Daleman
Mensen in een bushokje schuilen voor de regen.Foto Merlin Daleman
Een van de zonneparken.Foto Merlin Daleman
Bijna alle boeren hebben een windmolen op hun erfFoto Merlin Daleman
Calle Helligsø, een van de boeren met een windmolen op zijn erfFoto Merlin Daleman
Ook varkensboer Anders Hosbond heeft zijn eigen windmolen, die je door de ruit van zijn trekker kunt zienFoto Merlin Daleman
Een dame hangt haar was op. Op de achtergrond de windmolens van haar buren.Foto Merlin Daleman

Dit project van de Oostenrijkse journalist Michael Riedmüller en de Nederlandse fotograaf Merlin Daleman is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van ‘Reporters in the Field’ van de Robert Bosch Stiftung.

    • Erik van der Walle