Handgranaat vaker ingezet als crimineel dreigmiddel

Intimidatie

De afgelopen twee jaar waren er minstens veertig incidenten, evenveel als in de vier jaar ervoor, blijkt uit een inventarisatie van NRC.

Bij friethuis Vleminckx in het centrum van Amsterdam werd in de nacht van woensdag 15 op donderdag 16 augustus een explosief gevonden. Verschillende straten werden afgesloten tijdens het onderzoek. Foto Sem van der Wal/ANP

Criminelen maken steeds vaker gebruik van handgranaten. De afgelopen twee jaar waren er minstens veertig gevallen waarbij een handgranaat of ander explosief is gebruikt, blijkt uit een inventarisatie door NRC van incidenten die in het nieuws zijn gekomen. Dat is evenveel als in de vier jaar daarvoor: tussen 2012 en 2016 waren er in totaal 41 incidenten met een handgranaat, waaronder inbeslagnames, volgens het politierapport Nationaal Dreigingsbeeld 2017.

De meeste handgranaatincidenten vonden plaats in Amsterdam (11) en Rotterdam (6). Minstens dertien handgranaten zijn in of rondom een woonhuis gevonden, zeven bij een auto en een zelfde aantal bij de ingang van een nachtclub. Ook bedrijven (7) en horecazaken (6), waaronder coffeeshops en shishalounges, waren een veel voorkomend doelwit. De politie zegt geen recente cijfers te kunnen aanleveren van het aantal incidenten met handgranaten, laat een woordvoerder weten.

Lees ook het achtergrondverhaal: Een handgranaat leg je neer en weg ben je

Alleen al deze week zijn in Amsterdam vier handgranaten gevonden, waarvan drie in dezelfde buurt. Dinsdagnacht vond de politie er twee in Amsterdam-West: achter een schoonmaakbedrijf en aan de deur van een nog niet geopende horecazaak. Woensdagnacht vond een explosie plaats voor een Javaans-Marokkaans restaurant en lag een handgranaat voor een drukbezochte friettent in het centrum van de stad.

Niet alleen in Amsterdam zijn deze week explosieven gebruikt. In Oss ontplofte dinsdagnacht een explosief bij een woning. Hetzelfde gebeurde zondagnacht in de portiek van een café in Rotterdam-Noord. Bij geen van de incidenten raakte iemand gewond.

Wapendeskundige

Wapendeskundige Jas van Driel constateert copycat-gedrag. „Criminelen doen elkaar na, ze zien dat handgranaten worden gebruikt en denken: dat kan ik ook.” Volgens hem is de handgranaat goedkoop, beschikbaar en is de pakkans kleiner. „Om iemand met een vuurwapen te bedreigen, moet je persoonlijk aanwezig zijn. Een handgranaat leg je ’s nachts voor de deur neer”, zegt Van Driel. Dan is het niet eens nodig dat de granaat ontploft.

De toenemende dreiging van handgranaten plaatst burgemeesters voor een dilemma. In de regel worden panden drie maanden gesloten na een beschieting of vondst van een explosief. Maar dat beleid zou mogelijk juist tot meer incidenten kunnen leiden: door een handgranaat te plaatsen proberen criminelen sluiting van een zaak uit te lokken, om zo concurrenten of rivalen in de portemonnee te treffen.

Na de vondst van granaten in Amsterdam deze week, lijkt de nieuwe burgemeester, Femke Halsema (GroenLinks), een soepeler sluitingsbeleid toe te passen. Ze sluit panden niet „automatisch na een schietpartij of de vondst van een explosief”, maar besluit „per geval” en op basis van „bevindingen van de politie”, laat ze aan NRC weten. Op basis van de vier incidenten met explosieven deze week sloot Halsema tot nu toe één pand.

    • Andreas Kouwenhoven
    • Arlen Poort
    • Mark Middel