Deel vaste deelnemers Tefaf niet langer welkom op beurs

Kunstmarkt

Een nieuw contract en nieuwe selectiecriteria zorgen ervoor dat sommige vaste deelnemers aan Tefaf niet meer welkom zijn.

De entree van Tefaf in maart van dit jaar. Net als andere jaren een bloemenzee. Foto Marcel van Hoorn

Grote veranderingen bij Tefaf Maastricht. Diverse oudgedienden van de grootste kunst- en antiekbeurs ter wereld zijn niet toegelaten tot de 32ste editie, die maart volgend jaar wordt gehouden.

Een rondgang langs een aantal vaste Tefaf-deelnemers maakt duidelijk dat de veranderingen het grootst zijn in de sectie met naoorlogse kunst. Onder meer Kunsthandel Rueb, Kunsthandel Ivo Bouwman, Delaive Gallery en Keitelman Gallery kregen vrijdag bericht dat hun aanvragen zijn geweigerd. Beursdirecteur Patrick van Maris wil niet zeggen van hoeveel vaste beursdeelnemers de aanvraag niet is gehonoreerd. In oktober zal hij het deelnemersveld bekendmaken.

De veranderingen komen niet geheel onverwacht. Begin 2016 liet toenmalig beursvoorzitter Willem van Roijen in een interview weten dat het bestuur zich ergerde „aan handelaren die niet meer op Tefaf-niveau presteren”. Een veel strenger deelnemerscontract gaf de organisatie een wapen om schoon schip te maken. „De kentering is ingezet, we gaan harder optreden”, zei Van Roijen destijds.

Van die aangekondigde ommekeer was de afgelopen twee edities nog weinig te merken. Maar onder de vorig jaar aangetreden nieuwe voorzitter Nanne Dekking is een nieuwe selectieprocedure opgesteld. Per specialisme beoordeelt een selectiecommissie de inschrijvingen. Voorzitter Dekking, directeur Van Maris en een jurist hebben vervolgens het laatste woord.

De afgewezen handelaren zijn hoogst verbaasd. Van de beursorganisatie hebben ze nog nooit een klacht gehad, zeggen bijvoorbeeld Willem Rueb en Ivo Bouwman, samen goed voor 60 Tefaf-deelnames.

Rueb vraagt zich af Tefaf net als Art Basel alleen nog maar „hele grote jongens” wil toelaten. Bouwman, die de laatste jaren in Maastricht twee werken van Van Gogh verkocht, vraagt zich af of dat geen Tefaf-niveau is. Ook wijst hij erop dat de beurs ooit door handelaren is opgezet om tegenwicht te bieden tegen de macht van de grote veilinghuizen. Dat de beurs nu geleid wordt door twee oud-medewerkers van veilinghuizen, Van Maris en Dekking, daar heeft hij „grote moeite” mee.

Ook Nico Delaive, verkoper van bekende kunstenaars als Karel Appel en Sam Francis, begrijpt niet waarom hij na dertig deelnames niet langer welkom is. „Dit voelt als een scheiding, zonder dat je vrouw uitlegt waarom ze ervandoor is gegaan.”

Pikant aan het nieuwe selectieprotocol is dat daarin staat dat juridische procedures tegen deelnemers worden meegewogen. Dat lijkt een gevolg van de ophef in 2017, toen duidelijk werd dat een Franse en drie Britse Tefaf-deelnemers betrokken waren bij rechtszaken of andere juridische procedures over (mogelijke) vervalsingen. Voor de Duitse fotografiehandelaar Daniel Blau destijds reden om af te zien van deelname. Onbegrijpelijk dat tegen de in opspraak geraakte handelaren geen maatregelen waren genomen, schreef Blau in een mail aan alle beursdeelnemers.

Tefaf-directeur Van Maris wil evenmin zeggen of juridische procedures dit jaar een rol hebben gespeeld bij de selectieprocedure.

Lees ook dit verslag van Tefaf 2018: Kunsthandelaren doen goede zaken op Tefaf
    • Arjen Ribbens