Corbyn worstelt met antisemitisme

Labour in opspraak

Juist op het moment dat de Britse oppositie het tij leek mee te hebben, verstrikt partijleider Corbyn zich in een rel over antisemitisme.

Labour-leider Jeremy Corbyn tijdens een betoging vorige maand tegen de Amerikaanse president Trump in Londen. Foto Peter Nicholls/REUTERS

De Britse Labour-partij gedraagt zich als een dronkelap die ladderzat van een trap afdondert, na iedere trede z’n hoofd stoot, maar eenmaal beneden toch kan wegwankelen. Dat is hoe de The Economist de grootste oppositiepartij van Jeremy Corbyn beschrijft.

De laatste harde klap is dat de partij ervan wordt beschuldigd antisemieten de hand boven het hoofd te houden. De etterende kwestie die zich al maanden voortsleept brengt partijleider Corbyn steeds meer in diskrediet. Vorige maand was Corbyn nog op bezoek bij de PvdA om z’n Nederlandse zusterpartij te leren hoe ze minder saai kan worden, deze maand zou Corbyn zelf wel wat saaier willen zijn.

Lees ook: PvdA wil ‘minder saai’ zijn en Corbyn weet hoe dat moet, toch?

De afgelopen dagen viste de Britse pers namelijk een foto uit 2014 op waarop de pro-Palestijnse Corbyn, toen nog een gewoon Lagerhuislid, in Tunis een krans legt bij een monument voor de Palestijnen die tijdens de Olympische Spelen in München in 1972 een aanslag pleegden op het Israëlische team. Elf Israëliërs kwamen om. Corbyn erkende dat hij erbij was maar zegt: „Ik denk niet dat ik echt betrokken was bij het leggen van de krans.” De Israëlische premier Netanyahu tweette dat Corbyns actie door iedereen moet worden afgekeurd: ‘links, rechts en alles wat daartussen zit.’ Corbyn tweette dat alle aannames niet kloppen. Zijn krans zou bij een monument hebben gelegen voor de slachtoffers van een Israëlische aanslag op een kantoor van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO in 1985, vlakbij het andere monument.

Impopulaire May

Het is opmerkelijk dat Labour juist nu zoveel interne problemen heeft. In korte tijd zijn twee Tory-ministers opgestapt, er is veel kritiek op de impopulaire premier May. Het ideale moment voor Labour om te pronken met nieuwe plannen, in plaats daarvan raakt de partij verwikkeld in een interne discussie over Jodenhaat.

Vorige maand dacht de partij de gemoederen te bedaren door in het partijmanifest een nieuwe regel op te nemen die Jodenhaat moet tegengaan. Maar er is ruzie ontstaan over de code van de International Holocaust Remembrance Alliance, die onder andere is omarmd door het Europees Parlement. De partij wilde niet alle voorbeelden van antisemitisme die bij de definitie worden genoemd overnemen. Volgens de alliantie is het bijvoorbeeld antisemitisch om huidig beleid van Israël met dat van de nazi’s te vergelijken. Corbyn zegt dat het belangrijk is om op een open manier debat te voeren over de relatie tussen Israël en Palestina en dat je daarbij kritisch moet kunnen zijn op de Israëlische regering. Achter die kritiek mogen echter nooit antisemitische intenties zitten, vindt Corbyn die tijdens een speech in 2010 zelf de Israëlische blokkade van Gaza vergeleek met de Duitse belegering van Leningrad en Stalingrad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een brandbrief van 68 rabbijnen die hun zorgen uitten over Jodenhaat binnen Labour, heeft nog niks veranderd. „Het leiderschap van Labour kiest ervoor de mensen die antisemitisme het beste begrijpen te negeren”, schreven de rabbijnen.

Lees meer over antisemitisme in Europa: Acht NRC-correspondenten beschrijven hoe antisemitisme zich manifesteert in hun land

Te laat, te zwak, geen sorry

Joodse Labour-leden, organisaties, politieke commentatoren, vanuit alle hoeken eist men een andere houding van Corbyn. Hij reageert te laat, te zwak, zegt geen sorry, komt niet met oplossingen.

De beschuldigingen over antisemitisme binnen Labour begonnen vlak na Corbyns aantreden in 2014. Toen zei oud-burgemeester van Londen Ken Livingstone in een radio-interview dat „Adolf Hitler het zionisme steunde voordat hij gek werd en zes miljoen joden ombracht”. Hij werd geschorst door de partij, maar er kwam ook kritiek dat Corbyn zich niet voldoende distantieerde van Livingstone. Dat gebeurde ook na andere antisemitische uitspraken van Labourleden.

Op 5 augustus gaf Corbyn in een videoboodschap toe te langzaam te zijn geweest met het opstarten van disciplinaire procedures tegen wat hij „voornamelijk online antisemitisch misbruik van partijleden” noemt. Ook excuseerde hij zich voor het leed dat veroorzaakt werd bij veel joodse mensen.

Corbyn is al zó lang, zó actief in de Britse pro-Palestina beweging dat hij geen onderscheid meer kán horen tussen legitieme kritiek op de staat Israël en antisemitisme tegen Britse joden, schreef de Britse politiek commentator, Stephen Bush, vrijdag in The New York Times. De enige die de ruzie kan stoppen is Corbyn zelf, door de volledige antisemitisme-definitie over te nemen, schreef hij. Voor veel Britten gaat de discussie volgens hem namelijk al lang niet meer over de Israël-Palestina kwestie, die voor Corbyn belangrijk is. Maar over Britse joden die gerustgesteld willen worden door de intenties van de grootste oppositiepartij van het Verenigd Koninkrijk. Een partij die vanouds een grote joodse achterban heeft gekend.

    • Maral Noshad Sharifi