Nieuwe topman Air France-KLM is ervaren onderhandelaar

Ben Smith President-directeur Air France-KLM

De nieuwe topman van Air France-KLM heeft bij Air Canada laten zien dat hij zaken kan doen met vakbonden.

Ben Smith, de nieuwe president-directeur van Air France-KLM, droeg bij Air Canada bij aan het creëren van stabiliteit en arbeidsrust, waardoor het eerst nog noodlijdende bedrijf een ommekeer maakte. Foto George Pimentel / Getty Images

Ben Smith, een topbestuurder bij Air Canada die donderdag is benoemd tot nieuwe topman van Air France-KLM, heeft naam gemaakt als succesvolle onderhandelaar bij de Canadese luchtvaartmaatschappij. Hij speelde de afgelopen jaren een sleutelrol bij de hervorming van Air Canada tot een winstgevend bedrijf – met name door langdurige akkoorden te bereiken met vakbonden.

Die ervaring zal Smith nodig hebben wanneer hij uiterlijk 30 september aantreedt als bestuursvoorzitter van Air France-KLM. De Frans-Nederlandse maatschappij kampt met een slepend loongeschil met piloten van Air France, dat eerder dit jaar heeft geleid tot stakingen. Die hebben de maatschappij honderden miljoenen euro’s gekost.

Lees ook: Crisis Air France-KLM verscherpt na vertrek van topman Janaillac

Aan de 46-jarige Smith, nu operationeel directeur bij de grootste Canadese luchtvaartmaatschappij, de taak om die arbeidsonrust tot bedaren te brengen en Air France-KLM in staat te stellen om beter het hoofd te bieden aan concurrentie van prijsvechters en buitenlandse maatschappijen. Ook moet de bloedgroepenstrijd tussen Air France en KLM, die sinds de fusie van de twee bedrijven in 2004 nooit is verdwenen, worden teruggedrongen.

Snelle carrière

Smith, die in zestien jaar een snelle carrière maakte bij Air Canada, gold als koploper om de volgende bestuursvoorzitter te worden van de Canadese onderneming. In plaats daarvan neemt hij nu het roer over bij Air France-KLM, een maatschappij die ongeveer tweemaal zo groot is naar aantallen passagiers (98 miljoen reizigers in 2017, tegenover 48 miljoen bij Air Canada). De Frans-Nederlandse maatschappij was op zoek naar een nieuwe topman sinds het plotselinge vertrek van Jean-Marc Janaillac in mei. Janaillac had zijn positie verbonden aan een referendum onder werknemers over een nieuwe cao – een gok die hij verloor.

Smith, die Frans spreekt, is de eerste niet-Fransman die aan het hoofd komt te staan van Air France-KLM. Dat heeft direct tot verzet geleid tegen zijn benoeming onder critici in Frankrijk, met name de vakbeweging. „De vakbonden willen duidelijk stellen dat het onbegrijpelijk is dat het bedrijf Air France – dat Frans is sinds 1933 – in handen valt van een buitenlandse directeur”, schreven de bonden donderdag in een gezamenlijke verklaring. De Franse staat bezit 14 procent van de aandelen Air France-KLM.

Lees ook: Stakingen drukken resultaat Air France-KLM

Ervaring met hervorming

Het Amerikaanse Delta Airlines, partnermaatschappij en een belangrijke aandeelhouder van Air France-KLM, had echter bij het bestuur aangedrongen op aandacht voor ervaring met hervorming in de sector, in plaats van nationaliteit. Die heeft Smith: als onderhandelaar namens Air Canada sloot hij in 2015 akkoorden met piloten en cabinepersoneel met een looptijd van tien jaar, zonder stakingen. Die hebben Air Canada, dat in 2003 surseance van betaling aanvroeg en na de financiële crisis opnieuw in problemen kwam, een periode van stabiliteit en arbeidsrust opgeleverd die cruciaal was voor een ommekeer. De Canadese maatschappij, die 2010 een verlies leed van 60 miljoen Canadese dollar (40 miljoen euro), boekte in 2017 ruim 2 miljard dollar winst – de beste resultaten in de 80-jarige geschiedenis van de onderneming. Air France-KLM leed in de eerste helft van dit jaar een brutoverlies van 89 miljoen euro, mede door stakingen en oplopende brandstofprijzen.

Volgens de Franse krant Libération krijgt de Canadees een salaris van 3,3 miljoen euro per jaar, aanmerkelijk meer dan zijn voorganger.

Correctie (16-8-2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat de fusie tussen Air France en KLM in 2014 plaatsvond. Dat moest 2004 zijn.

    • Frank Kuin