Amerikaanse bisschoppen roepen Vaticaan op tot onderzoek naar misbruik

Het is een reactie op het schandaal rondom kardinaal Theodore McCarrick, wiens titel paus Franciscus titel vorige maand afpakte.

De 88-jarige McCarrick, hier op een foto uit 2002, zou in de jaren zeventig meerdere tienerjongens hebben misbruikt. Foto Shawn Thew/AFP

Amerikaanse bisschoppen hebben het Vaticaan donderdag opgeroepen tot een onderzoek naar een geruchtmakende misbruikaffaire binnen de katholieke kerk. Kardinaal Daniel DiNardo, het hoofd van de Amerikaanse bisschoppenconferentie, schrijft dat in een verklaring. Falen van de kerkleiding is een “hoofdoorzaak” van het misbruik, aldus de kardinaal.

Lees ook: Ook in Pennsylvania dekte de kerk misbruik toe

Het onderzoek dat de bisschoppen voor ogen hebben, richt zich hoofdzakelijk op de zaak rond de kardinaal Theodore McCarrick. Deze vooraanstaande geestelijke moest vorige maand van paus Franciscus zowel zijn titel als zijn plek in het College van Kardinalen inleveren. Aanleiding voor de maatregel was het verhaal van een man die in de jaren zeventig, op 16-jarige leeftijd, door McCarrick zou zijn misbruikt. Daar kwamen later nog andere beschuldigingen bij.

Leken moeten volgens de bisschoppen een grote rol krijgen bij het onderzoek naar de inmiddels 88-jarige McCarrick, die aartsbisschop van Washington DC was. Dat moet de garantie opleveren dat het onderzoek onafhankelijk is, aldus kardinaal DiNardo. “We moeten ervoor zorgen dat bisschoppen het onderzoek naar klachten over misbruik niet kunnen verstoren.”

Wat het onderzoek naar McCarricks misbruik ook zal uitwijzen, hooggeplaatste geestelijken hebben er volgens DiNardo een grote rol in gespeeld. Hij doelt op hoge figuren binnen de kerk die niets zouden hebben gedaan met meldingen over McCarricks misdragingen. “Het gevolg was dat vele geliefde kinderen van God in de steek werden gelaten, zodat ze in hun eentje geconfronteerd werden met dit machtsmisbruik.”

Wijdverspreid probleem

Seksueel misbruik is een wijdverspreid probleem in de katholieke kerk, ook in de Verenigde Staten. Hoe ernstig de kwestie is, bleek pas echt in 2002 uit onderzoek door de krant The Boston Globe. Die toonde aan dat talloze pedoseksuele priesters decennialang hun gang hadden kunnen gaan, terwijl meerderen hen een hand boven het hoofd hielden. Sindsdien doken overal ter wereld misbruikschandalen op, ook in Nederland.

Lees ook: Paus ontneemt kardinaal titel

De openbaar aanklager van de staat Pennsylvania zorgde eerder deze week met een rapportage voor de nieuwste onthulling. Meer dan duizend kinderen bleken in de voorbije zeventig jaar misbruikt door minstens driehonderd priesters. Ook hier hield de kerk de waarheid bewust onder de pet. Donderdag liet de paus weten aan de kant van de slachtoffers te staan.

Volgens de Amerikaanse bisschoppen moet het voor slachtoffers makkelijker worden om misbruik te melden. De huidige richtlijnen daarvoor “maken niet duidelijk welk pad zij moeten bewandelen als ze seksueel wangedrag willen aangeven”, schrijft kardinaal DiNardo donderdag in zijn verklaring. Daarin zegt hij ook dat het proces voor klachtafhandeling verbeterd moet worden.

Aan een plan om de voorstellen van de bisschoppen te verwezenlijken, wordt volgens DiNardo gewerkt. In november wordt dat voorgelegd aan de leden van de bisschoppenconferentie. In de tussentijd zal DiNardo naar eigen zeggen naar Rome reizen om de zaak met de paus te bespreken.

Voice of the Faithful, een beweging van Amerikaanse katholieken die het misbruik bestrijdt, is lichtelijk sceptisch over de voorstellen van de bisschoppen. “Ik neem alles met een enorme korrel zout”, zegt een woordvoerder tegen persbureau Reuters. “Maar dit is de krachtigste oproep die ik me kan herinneren.”

    • Vincent Sondermeijer