Rechter: BNNVARA hoeft interview Azarkan niet te verwijderen

Het publiceren van de heimelijk gemaakte opnamen was “gerechtvaardigd en proportioneel” oordeelde de rechter in een kort geding.

Farid Azarkan van DENK geflankeerd door partijgenoten Tunahan Kuzu (R) en Selcuk Ozturk reageert op een nepnieuwscampagne van zijn partij die de PVV in diskrediet moest brengen. Foto Jerry Lampen/ANP

Omroep BNNVARA hoeft een heimelijk gemaakt opname van een interview met Denk-voorman Farid Azarkan niet van het internet te verwijderen. Dat oordeelde de rechtbank in Amsterdam woensdagmiddag na een kort geding. “De belangen van de journalisten wegen zwaarder dan die van de politieke partij.”

De uitspraak is het sluitstuk van de meest recente juridische en publicitaire strijd tussen Denk en de media. Inzet was ditmaal een onthulling van De Nieuws BV. Het radioprogramma van BNNVARA op NPO Radio 1 berichtte in juni over een plan van Denk om nepadvertenties op sociale media te verspreiden in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2017. Met het plan, dat de partij niet uitvoerde, probeerde Denk de PVV in een kwaad daglicht te zetten.

‘Het geheim van de fractiekamer’

Voor hun onderzoek interviewden journalisten van het radioprogramma Kamerlid Azarkan op 25 april in zijn werkkamer in het gebouw van de Tweede Kamer. De journalisten maakten opnamen van het gesprek om hun berichtgeving te staven, indien Denk de onthullingen later zou ontkennen. Azarkan had dit uitdrukkelijk verboden en beweerde tijdens het kort geding dat de opname een schending was van de omgangsregeling tussen journalisten en politici in de Tweede Kamer.

De rechtbank in Amsterdam erkent dat opnamen een schending van de regels zijn, maar bestrijdt dat “het geheim van de fractiekamer” in het geding is:

“Het is weliswaar in strijd met de richtlijnen van de Kamer om zonder toestemming in fractiekamers opnamen te maken, maar in dit geval heeft Denk de journalisten daar zelf uitgenodigd. Er is bovendien niets gezegd dat niet naar buiten had mogen komen.”

Ook het uitzenden van het interview is volgens de rechter “gerechtvaardigd en proportioneel.” “De omroep heeft terecht aangevoerd dat (het idee voor) de nepbanner als een ernstige misstand kan worden aangemerkt, waarover het publiek moest worden geïnformeerd.” Bovendien, schrijft de rechtbank in een toelichting op het besluit, “vond de uitzending voldoende steun in de feiten en konden met de opnamen de beschuldigingen van Denk aan het adres van de journalisten, worden weerlegd.”

Farid Azarkan, destijds campagneleider en nu partijleider van Denk, zou volgens De Nieuws BV opdracht gegeven hebben om banners te ontwerpen in de huisstijl van de PVV. De banners moesten laten zien “hoe ver” de PVV kon gaan. Denk zag uiteindelijk van het plan af. Wel werden de advertenties getest. Azarkan ontkent hiervoor toestemming te hebben gegeven en ontkent ook betrokkenheid bij het bedenken van de campagne. Daarmee ontkende hij de berichtgeving van De Nieuws BV.

Denk overwoog bij Kamerverkiezingen vervalste PVV-campagne. De partij wilde laten zien „hoe ver” de PVV kan gaan.

‘Genuanceerd besluit’

Annabel de Winter, bestuurder van journalistenvakbond NVJ, is blij met het “genuanceerde besluit” van de rechter. “Normaliter komt een journalist zwaar in de problemen als heimelijk opgenomen gesprekken geopenbaard worden, maar hier heeft de rechter een uitzondering gemaakt en dat begrijp ik. De NVJ is blij dat er een manier bestaat om dit soort onthullingen te verifiëren, zeker als iemand blijft ontkennen.”

Volgens De Winter betekent het besluit van de rechter niet dat journalisten “klakkeloos” heimelijk opgenomen berichten kunnen gaan publiceren. “Zulke gesprekken publiceren kan alleen als er geen andere manier meer resteert om berichtgeving te verifiëren. Journalisten moeten het dus eerst op andere manieren proberen.”

Het programma zei eerder de gesprekken met Azarkan “uit voorzorg” opgenomen te hebben om “mogelijke valse beschuldigingen en ontkenning van Denk te kunnen weerleggen.” Betrokken journalist David van der Wilde schreef later in een column daar “een vieze smaak in de mond” aan te hebben overgehouden. “Heimelijk een Kamerlid opnemen, dat doe je niet zomaar. Helaas zie ik geen andere mogelijkheid in dit specifieke geval.”

BNNVARA zei eerder het kort geding met vertrouwen tegemoet te zien. De omroep schrijft in een reactie op de uitspraak het “een goede zaak te vinden” dat de rechtbank de journalisten in het gelijk stelt en beschermt tegen “een partij die probeert de waarheid te verhullen door onder andere journalisten vals te beschuldigen.”

    • Rik Wassens