Ingenieurs: Italië moet honderden bruggen en tunnels dringend controleren

Veel infrastructurele werken in Italië zijn meer dan veertig jaar oud en worden niet naar behoren onderhouden, stellen experts.

De ingestorte Morandibrug, gezien vanuit de Italiaanse havenstad Genua. Foto Reuters

In Italië moeten honderden, zo niet duizenden bruggen, viaducten en tunnels dringend worden gecontroleerd omdat ze ouder zijn dan veertig jaar en tot nog toe, vaak door geldgebrek, niet naar behoren zijn onderhouden.

Dat is de conclusie van ingenieurs en architecten die in Italiaanse media hun licht laten schijnen op de ramp in Genua, waar dinsdag tientallen doden vielen toen een meer dan vijftig jaar oude brug over een autostrada instortte.

Genua was geen incident. „We zijn het enige moderne land waar in de afgelopen drie, vier jaar een tiental bruggen is ingestort zonder dat er sprake was van catastrofale gebeurtenissen”, zei geoloog Mario Tozzi tegen de Huffington Post. „Dat is geen goed teken.”

Zwaarder vrachtverkeer

Als je alleen al naar het netwerk van autostrada’s kijkt, is 70 procent van de vijftienduizend bruggen en tunnels gebouwd vóór 1980. Alle deskundigen wijzen erop dat er daarbij gebruik is gemaakt van geperst beton en/of gewapend beton en dat er meer informatie nodig is over de vraag hoe snel dat achteruit gaat. Ook moet worden onderzocht wat voor impact het steeds intensievere en zwaardere vrachtverkeer heeft.

Lees hier het laatste nieuws over de bruginstorting bij Genua

„Tienduizenden bruggen in Italië hebben de levensduur overstegen waarvoor ze zijn gepland”, zei Antonio Occhiuzzi, directeur bouwkunde van de Nationale Onderzoeksraad CNR, een wetenschappelijk instituut. „De kosten van het onderhoud ervan overstijgen die van sloop en heropbouw.”

Occhiuzzi pleit voor een soort Marshallplan voor de infrastructuur. De rechtse gouverneur van de regio Ligurië, waarin Genua ligt, pleit voor extra investeringen, ook al komen de overheidsuitgaven daarmee boven de afspraken die met de Europese Unie zijn gemaakt. Vicepremier Matteo Salvini van de Lega had direct na de ramp gezegd dat Italië door de opgelegde begrotingsdiscipline onvoldoende uitgeeft aan zijn infrastructuur. Hij had al eerder gezegd dat de staatshulp na aardbevingen door de Europese begrotingsregels achterblijft bij wat nodig zou zijn.

De Lega, die sterk leunt op ondernemers in het economisch sterke noorden van het land, pleit voor meer uitgaven aan infrastructuur. Maar voor zijn politieke partner, de Vijfsterrenbeweging, ligt dat gevoelig. Binnen die partij leeft een instinctief wantrouwen tegen grote infrastructurele projecten voor weg- of treinverkeer.

Schuldvraag

Inmiddels is de justitie in Genua een onderzoek begonnen naar de schuldvraag. Minister Toninelli van Infrastructuur (Vijfsterrenbeweging) beschuldigt Autostrade, verantwoordelijk voor het beheer van de brug, van nalatigheid. Hij dreigt met sancties en eist het aftreden van een aantal topbestuurders van het bedrijf.

Lees ook: Het vingerwijzen is al begonnen bij instorting Morandibrug in Genua

Na eerdere instortingen zijn er processen begonnen tegen managers, inspecteurs en aannemers. In 2017 stortte een deel van de op pilaren staande rondweg van Cuneo in en viel een viaduct over de A14 bij Ancona ineens naar beneden - daarbij kwamen twee automobilisten om. In 2016 stortte een viaduct in Annone Brianza in direct nadat er een te zware vrachtwagen overheen was gegaan. In 2014 knikte een deel van een net opgeleverde autoweg in Sicilië naar beneden. In de meeste van deze gevallen was overigens niet het bedrijf Autostrade verantwoordelijk voor de bouw en het onderhoud, maar het overheidsbedrijf Anas, dat het leeuwendeel van het Italiaanse wegennetwerk beheert.

Na de ramp in Genua worden er ook elders in Italië vraagtekens gezet bij bruggen die zijn ontworpen door ingenieur Riccardo Morandi, naar wie de brug in Genua in de volksmond werd vernoemd en die lang gold als een van Italiës toparchitecten voor bruggenbouw. Zo vragen bouwkundigen om extra controle in Rome van de Ponte della Magliana, in de snelweg tussen het vliegveld en het centrum van de stad.

    • Marc Leijendekker