Een hunebed is ook een speeltuin

Klimverbod Klauteren op een hunebed mag niet meer in Borger. Toch houdt niet iedereen zich aan de nieuwe regel. „Wat kan er misgaan?”

Hunebed D27 in de gemeente Borger is het grootste van Nederland. Voorlopig geldt het klimverbod alleen hier. „Ik laat ze er sowieso niet op vanwege de veiligheid”, zegt een vader. Foto Sake Elzinga

Joep (6) uit Oss keek er al weken naar uit: op hunebedden klimmen, net als zijn vader vroeger. Maar nu hij ervoor staat, slaat hij zijn ogen neer. „We zagen op het Jeugdjournaal dat het niet meer mag”, zegt Willem van den Bosch (47), vader van Joep. Twee jongens ernaast klimmen toch. Niet op het hunebed, maar in de boom ernaast.

Sinds zondag is er een klimverbod op de hunebedden in Borger. Althans, een gebod, aangegeven met twee bordjes meters van de hunebedden af. „Een verbod kan juridisch niet en we willen ook geen politieagenten ernaast”, zegt Harrie Wolters (70) van het Hunebedcentrum, de initiatiefnemers van het klimverbod.

De veiligheid is niet de belangrijkste reden, zegt Wolters. „Het is vooral vanwege de beleving.” Er komen steeds meer buitenlandse toeristen naar Borger en die vinden het „maar wat apart dat klimmen mag”. De drukte neemt daarbij alleen maar toe: „Soms staan er wel dertig mensen tegelijk op het hunebed”, zegt Wolters. „Nederlanders zien het meer als een speeltuin dan als iets magisch.”

Dat er veel (internationale) toeristen op de hunebedden af komen is te zien op de straten van Borger. ‘Hunebedhoofdstad’ staat er op een groot spandoek naast een toeristeninformatiepunt in het centrum. Ervoor, op het pleintje met stenen een blauw naambord: ‘Walk of Steen’. En wil je buiten Borger hunebedden bekijken? Dan volg je de ‘Hunebed Highway’, de N34 tussen Emmen en Hardenberg.

Dat de Hunebed Highway een pr-stunt is, erkent Wolters. Maar hij benadrukt dat het klimverbod dat niet is: „De aandacht hadden we dan ook niet verwacht.”

Burgemeester Bert Bouwmeester (D66) van Coevorden wist zondag ook de drie hunebedden in zijn gemeente onder de aandacht te brengen. Op Twitter schreef hij dat een klimverbod in zijn gemeente niet nodig is. „Zonder beleid” staan de hunebedden er al „ruim 5.000 jaar” en dat blijft volgens de burgemeester „nog een eeuw of wat” zo. Wolters moet erom lachen: „Hij gaat er niet over en we willen de hunebedden niet een eeuw behouden, maar nog duizenden jaren.”

Voorlopig geldt het klimverbod alleen voor het hunebed in Borger, dat tevens het grootste is. Maar hoe beleven mensen het klimverbod en de hunebedden in het Drentse Borger en omstreken?

Borger – hunebed D27

Ranoe Bahadoer (41) uit Zoetermeer zit met drie meisjes op het hunebed in Borger. Er wordt een foto van ze gemaakt. „We wisten wel dat het niet mocht, via het Jeugdjournaal, maar wat kan er misgaan?” De drie meisjes springen in de lucht van blijdschap. Als ze er niet op hadden mogen klimmen „dan waren we allang weg”, zegt één van hen. De vier kinderen van Hans Kegel (37) uit Zwolle wisten niks van het verbod en zagen de bordjes ook niet. „Ik laat ze er sowieso niet op vanwege de veiligheid”, zegt hij.

Foto Sake Elzinga

Drouwen – D19 en D20

Drie blonde jongetjes (6, 7 en 8 jaar) uit Groningen, die in Drouwen logeren bij de grootouders van de jongste, springen en klimmen op de hunebedden D19 en D20. Nederland telt 54 Hunebedden, elk met een eigen nummer en beginletter van de provincie waarin deze ligt. De jongetjes weten niks van het verbod. Zijn er ook nog nooit van afgevallen, zeggen ze. Eigenlijk zijn ze hier niet voor de hunebedden, maar voor de sprinkhanen die ze vangen en in een glazen pot stoppen. En voor de wolf die hier in de bossen zou lopen. Die vinden ze enger dan de grijze stenen waarop ze staan.

Rolde – D17 en D18

Na een afslag op de Hunebed Highway staan naast een begraafplaats twee hunebedden. Willem Deetman (64), „noem mij maar amateur-archeoloog”, uit Assen praat daar met Jacqueline Gerrits (57). Op de hunebedden klimmen doen ze niet, erover discussiëren wel. Deetman vertelt over de historie en zet verschillende theorieën van verschillende professoren over de functie van hunebedden uiteen. Zijn het nou graven of juist ceremoniële stenen? Het verbod begrijpt Gerrits. Althans, als het over het behoud ervan gaat. „Dertig jaar geleden was ik op kalkrotsen van Pamukkale in Turkije. Dat is nu helemaal verruïneerd gebied. Daarom moeten we er voorzichtig mee zijn.”

Loon – D15

Tussen de maïsvelden, naast een bankje en een picknicktafel, ligt het ‘hunebed volgens plan’. Vijf dekstenen bovenop vijf draagstenen, aan beide kanten afgesloten met een sluitsteen. Omringd door een krans van stenen. Het is er verlaten. Een trein raast voorbij, van waaruit de hunebedden te zien zijn.

    • Mark Middel