De oprichter van Duinrell was een adellijke pretparkbaas met hoogtevrees

Hugo, graaf van Zuylen van Nijevelt 1929-2018

Terwijl niemand er aanvankelijk iets in zag, bouwde Hugo van Zuylen van Nijevelt het landgoed van zijn familie uit tot een van de succesvolste attractieparken van Nederland.

Hugo van Zuylen van Nijevelt zag Duinrell als zijn levenswerk. Hij overleed woensdag op 88-jarige leeftijd. Foto Roger Dohmen/Hollandse Hoogte

Onder de oude adel vonden sommigen dat Hugo, graaf van Zuylen van Nijevelt zijn landgoed had „verrabberzakt”. Duinrell was immers onder zijn leiding een pretpark geworden, het landhuis gesloopt. Maar tegen NRC zei hij in 1996: „Ik zie dit als mijn levenswerk en ik ben trots op het bereikte.”

Woensdag overleed Van Zuylen van Nijevelt op 88-jarige leeftijd.

Hij kocht het landgoed in 1962 van zijn moeder. Toen al was Duinrell niet louter meer privé. Zijn vader Philip had het in 1935, toen het familievermogen slonk, opengesteld als wandelpark en de schaapskooi omgebouwd tot theetuin met tabak- en drankvergunning en speeltuin. Een huisknecht verkocht bij de poort kaartjes à 15 cent. Philip organiseerde bovendien motorcrosswedstrijden op het landgoed, en legde er een kunstskibaan op Duinrell aan: op de gladde dennennaalden kon je ook skiën.

Zoon Hugo groeide deels zonder zijn vader op. Toen hij tien was, in mei 1940, werd Philip per ongeluk doodgeschoten door nerveuze Nederlandse militairen die de Wassenaarse duinen, waarin Duinrell lag, moesten verdedigen.

In de jaren zestig wilde zijn moeder het landgoed verkopen aan projectontwikkelaar Reinder Zwolsman. Maar „land verkoop je niet”, vond Van Zuylen. Hij gaf zijn baan bij de Deli Maatschappij (toen handelaar in tabak, thee en rubber) op en sprokkelde geld bijeen om zijn zussen uit te kopen. „Al sinds begin zestiende eeuw is het landgoed Duinrell door overerving via de vrouwelijke lijn in de familie gebleven en dat wilde ik graag zo houden”, zei hij tegen NRC.

Glijbanen van Tikibad

Er was geen plan, pretpark Duinrell ontstond stukje bij beetje „omdat ik zonodig inkomsten moest verwerven”. De gemeenteraad van Wassenaar moest wel meerdere keren overtuigd worden, bijvoorbeeld toen Van Zuylen stacaravans wilde toelaten.

Het centrale thema bij de attracties was water, een verwijzing naar de bron (rell) in de duinen waar het landgoed bij was gebouwd. Zo werden ook de tropische glijbanen van Tikibad verzonnen, een van de grote trekpleisters van Duinrell. Het leek Van Zuylen „leuk”.

Hugo’s zoon Philip zei in 2008 tegen NRC: „Ik vraag hem nog wel eens: hoe wist je nou dat het een succes zou worden? Dan antwoordt hij, een beetje bozig: ‘Het leek me leuk. Het is toch ook leuk? Ik wist dat gewoon.’ Tussen zijn idee en de realisering van het project zat geen enkele stap. Geen onderzoek, advies of break even point. De banken vonden het maar een matig plan, maar hij heeft er geen nacht minder om geslapen.”

Lees ook dit interview met de zoons van Van Zuylen: "Ik vraag hem nog wel eens: hoe wist je nou dat het een succes zou worden?"

Duinrell werd desondanks een succes. Vorig jaar bezochten bijna 1,4 miljoen mensen het pretpark. Daarmee staat het park op plek 11 van de meest bezochte dagattracties in Nederland, en moest het in 2017 alleen de Efteling voorlaten als meest bezocht attractiepark.

Iets meer dan de helft van de bezoekers bleef overnachten. De camping op Duinrell telt inmiddels 556 plaatsen en er zijn ruim 400 huisjes – die ’s winters regelmatig dienden als opvang voor vluchtelingen. Het Tikibad trekt jaarlijks 700.000 zwemmers.

Zoons Philip en Roderick namen het park in 2000 van hun vader over. Hij bleef er wel gewoon wonen en probeerde, zelfs op hoge leeftijd, nog alle nieuwe attracties uit. Al had hij hoogtevrees.

    • Titia Ketelaar