Aanhoudingen na brandstichting tientallen auto’s Zweden

In het zwart geklede jongeren staken maandagavond zeker tachtig voertuigen in brand. De onlusten doen denken aan de rellen die Zweden in 2013 teisterden.

Uitgebrande autowrakken dinsdagmorgen in Göteborg. Foto Adam Ihse/AFP

De Zweedse politie heeft dinsdag twee verdachten opgepakt, nadat jongeren de vorige avond in de stad Göteborg zeker tachtig auto’s in brand hadden gestoken. Volgens premier Stefan Löfven van het Scandinavische land is er sprake van “uiterst georganiseerd” vandalisme. “Het lijkt bijna op een militaire operatie”, zei hij.

De branden begonnen op verschillende plekken binnen korte tijd na elkaar. De politie vermoedt daarom net als Löfven dat het om afgesproken werk gaat.

De aangehouden verdachten waren in het zwart gekleed toen ze de branden aanstaken. Een jongen van 16 en een man van 21 zijn gearresteerd. Vermoedelijk zullen er nog meer arrestaties volgen: de politie zegt van meerdere brandstichters de identiteit te hebben achterhaald.

Het is vooralsnog onduidelijk wat de aanleiding is voor de reeks brandstichtingen, waarbij overigens geen gewonden vielen. De branden doen het land in ieder geval denken aan de onlusten in het voorjaar van 2013. Toen belaagden jongeren de politie en werden ook veel auto’s in brand gestoken. In Stockholm, vijf jaar geleden het epicentrum van de rellen, gingen maandag ook een paar voertuigen in vlammen op. Of er een verband is met de branden in en bij Göteborg, is onzeker.

Premier Löfven is verbijsterd over het geweld. “Waar zijn jullie in hemelsnaam mee bezig?”, richtte hij zich in een radio-interview tot de daders. Löfven zei “erg boos” te zijn, en vindt dat “de maatschappij hard moet optreden.”

Lees ook dit bericht over de onrust in 2013: 5 vragen over de rellen in Zweden - waarom sloeg de onrust toe?

Politieke lading

De branden hebben ook een politieke lading. Volgende maand staan in Zweden de parlementsverkiezingen op het programma. De problemen in de achterstandwijken, waar veel migranten wonen, wordt als een van de hoofdthema’s genoemd. De vaak uitzichtloze situatie waarin veel jongeren in de verpauperde buitenwijken van de grote steden zich bevinden, was voor een deel de oorzaak van de ongeregeldheden in 2013. De huidige autobrandenreeks vloeit waarschijnlijk voort uit dezelfde problematiek.

Een excuus voor de autobranden is dat echter niet, vindt Löfven: “Teleurstelling, frustratie en onrecht mogen nooit worden botgevierd op andermans auto’s.” Ook minister van Financiën Magdalena Andersson reageert fel. “Misschien valt dit gedrag uit te leggen”, zei ze tegen Aftonbladet. “Maar dat betekent niet dat het acceptabel is. Het zal zwaar worden bestraft.”

Versterken

Jimmie Akesson, de rechtspopulistische rivaal van Löfven bij de komende stembusgang, rekent de premier de gebeurtenissen van maandagavond aan. De politie kon niet veel doen om de brandstichters tegen te houden, en dat is volgens Akesson de schuld van de regering. “Löfven heeft in het verleden beloofd de politie te versterken, om dit soort incidenten tegen te gaan. Dat is niet gebeurd’, zei hij tegen Aftonbladet.

Branden als die van maandag staan volgens Akesson symbool voor de mislukte integratie en toenemende segregatie in de Zweedse maatschappij. “Dit is een aanval op de samenleving. De regering heeft vier jaar de tijd gehad om deze problemen op te lossen. Daar is ze totaal niet in geslaagd. Het wordt tijd dat ze plaats maakt.”

    • Vincent Sondermeijer