Opinie

    • Carolien Roelants

Vraag: overleeft Saoedi-Arabië de roekeloze kroonprins?

De Saoedische kroonprins is wel bezig, constateert Carolien Roelants. Oorlog in Jemen, blokkade van Qatar en nu weer de campagne tegen Canada.

Kroonprins Mohammed bin Salman Foto EMILIO NARANJO/EPA

Overleeft Saoedi-Arabië de kroonprins? U weet, ik stel de zaken graag goed scherp – ik denk heus niet dat de Saoedische economie vandaag of morgen die van Iran of Turkije, laat staan Venezuela achterna gaat. Of dat een aanstaande val van het Huis van Saoed een andere landsnaam nodig maakt (want het enige land dat naar zijn leiders heet). Maar ik wil duidelijk maken: het gaat niet goed. En dat is het werk van die leuke jonge Mohammed bin Salman (32), die wijd en zijd in de buiten- en binnenwereld, misschien zelfs door u, juist als hervormer is begroet.

Hervormer, jazeker, met zijn broodnodige plan om Saoedi-Arabië van de olie en de gastarbeiders los te weken, en de jeugdwerkloosheid (33 procent!) aan te pakken die op termijn een bedreiging voor de monarchie vormt. Hervormer, al helemaal omdat hij vrouwen toestemming gaf om eindelijk zelf auto’s te besturen.

Lees ook: Wie is de nieuwe kroonprins van Saoedi-Arabië?

Maar ook roekeloos, lichtgeraakt en autoritair. Zodat hij vrouwenrechtenactivisten opsluit die ook af willen van het voogdijsysteem dat hen tot onmondige kinderen maakt. Ja, iedereen opsluit die maar een beetje kritiek heeft. Zie ook die rare gijzeling in het Ritz-Carlton hotel in Riad van prinsen, ministers en ondernemers, van wie de meesten (maar niet allemaal) vrijkwamen op een losgeld van in totaal zo’n 100 miljard dollar of de overdracht van hun bedrijven.

Of neem de oorlog in Jemen, die hij in maart 2015 begon om even snel de Houthirebellen uit Sana’a te verdrijven. De Jemenieten zijn nu een humanitaire ramp en duizenden burgerdoden verder. Onder wie die 29 jongetjes die vorige week stierven toen hun bus door een Saoedische raket werd getroffen. Had niemand de kroonprins gewezen op de Egyptische president Nasser, wiens einde werd ingeluid door zijn oorlog in Jemen in de jaren zestig?

Ook een mogelijkheid: Saoedi-Arabië overleeft wel de kroonprins, maar de kroonprins haalt het niet.

Andere voorbeelden. De blokkade van Qatar vanaf mei 2017, dat wel even zou worden gedwongen naar de pijpen van de kroonprins te dansen. Dreigementen tegen Libanon, Duitsland en Nederland, en ik kan er meer noemen zijn vergeten. Nu die opmerkelijke campagne tegen Canada, dat het heeft gewaagd op te roepen tot de vrijlating van Saoedische vrouwen- en andere mensenrechtenactivisten. Wat??!! Kritiek?? Geen nieuwe orders dus, en alle Saoedische studenten die in Canada op een koninklijke beurs studeren moeten naar huis. De totaal gelijkgeschakelde Saoedische media zijn helemaal losgegaan op Canada’s mensenrechtenschendingen. De Canadese National Post (nationalpost.com) heeft een aardige bloemlezing gepubliceerd.

Lees ook over Mohammed bin Salman: De wil van de kroonprins is wet

Mohammed bin Salman kan in Jemen oorlog voeren zonder dat zijn Amerikaanse, Britse en andere westerse wapenleveranciers daar consequenties aan verbinden. Te lucratief. Maar de combinatie van roekeloosheid, lichtgeraaktheid en toenemend autoritair bewind heeft wel degelijk gevolgen. Teken aan de wand: dit weekeinde heeft Europa voor het eerst een piepje gegeven over de gevangen vrouwenactivisten. Saoedische studenten in Canada hebben het gewaagd te protesteren tegen hun gedwongen vertrek. Veel belangrijker: de buitenlandse investeringen die Mohammed bin Salman zo dringend nodig heeft om zijn plannen te verwezenlijken zijn in 2017 scherp gedaald. Investeerders willen zekerheid dat de overheid zich niet opeens hun geld toe-eigent. Meer slecht nieuws voor de kroonprins: de werkloosheid stijgt; de jeugdwerkloosheid is nog nooit zo hoog geweest.

Ook een mogelijkheid: Saoedi-Arabië overleeft wel de kroonprins, maar de kroonprins haalt het niet.

    • Carolien Roelants