Sinds deze vrouw vastzit, ligt de melkpoederhandel stil

Rechtszaak In Den Haag stond deze maandag een vrouw (43) terecht voor heling van melkpoeder. Is zij de spil van de poederhandel vanuit Nederland naar China?

Melkpoeder uit Nederland heeft een goede naam in China, sinds daar in 2008 zes baby’s overleden door een vergiftigd Chinees product. Foto Harold Versteeg/Hollandse Hoogte

Het is dinsdag 15 mei dit jaar als twee Roemenen op dievenpad gaan in de provincie Utrecht. Ze bezoeken supermarkten in Utrecht, Maarssen, Breukelen, Bilthoven, De Bilt en Bunnik. Daar hanteren ze een aantal keer hetzelfde trucje: eentje sorteert de juiste pakken melkpoeder voor, de ander stopt ze in een zwarte rugzak en loopt de winkel uit zonder te betalen.

Wat het duo niet weet, is dat de politie een baken onder hun Renault heeft verstopt en ze volgt. Rond acht uur ’s avonds rijden de mannen met zestig tot zeventig pakken melkpoeder naar het afleverpunt: een sociale huurflat in Den Haag. Als ze met lege boodschappentassen de woning uitkomen, worden ze aangehouden. Ook een 43-jarige vrouw uit China wordt gearresteerd. De politie treft in de woning 781 pakken melkpoeder aan en zestienduizend euro aan contanten, verstopt in de meterkast.

Verkocht in China

De Chinese vrouw speelt, volgens de politie, een cruciale rol in de handel van melkpoeder. Winkeldieven verkopen haar wekelijks „minstens honderden” blikken gestolen melkpoeder. De vrouw verkoopt de babyvoeding in China. Haar maandomzet, schat de politie, tienduizenden euro’s.

Deze maandagochtend moeten de Chinese vrouw en de twee Roemenen zich verantwoorden bij de meervoudige kamer in Den Haag. Het drietal heeft sinds hun aanhouding in voorarrest gezeten. De Chinese vrouw wordt door de officier van justitie „vooropgezette heling” en witwassen ten laste gelegd. De twee Roemeense mannen: winkeldiefstal, waarvoor ze alle twee meerdere keren zijn opgepakt in Nederland.

Lees over de handel in melkpoeder op Marktplaats: Het echte witte goud heet Nutrilon

Sinds 2008 is er vanuit China een grote vraag naar buitenlandse babyvoeding. Zes baby’s overlijden dat jaar aan vergiftigde Chinese babymelkpoeder, duizenden kinderen belanden met nierproblemen in het ziekenhuis. Het gevolg: Chinezen doen hun lokale melkpoeder in de ban. Ze zoeken een betrouwbare variant uit het buitenland en hun oog valt op Nederland. Een topper qua zuivelproducten en bovendien scherp geprijsd.

Het drievoudige betalen

Aanvankelijk sturen vooral in Nederland wonende Chinezen pakketten naar familie, kennissen en vrienden in China. Maar zodra handelaren merken dat bezorgde ouders in China bereid zijn het drievoudige (ongeveer dertig tot veertig euro) neer te tellen voor een pak Nederlandse melkpoeder duiken ze massaal in de handel. Een paar jaar later ontdekken ook internationale rondtrekkende bendes het ‘witte goud’.

Ze trekken van plek naar plek en stelen alles, als het maar handel oplevert

Ard Schoep Officier van justitie

Die bendes zijn te vergelijken met een zwerm sprinkhanen die op een boom zitten en die kaal vreten, zegt officier van justitie Ard Schoep tijdens de zitting. „Ze trekken van plek naar plek en stelen alles, als het maar handel oplevert.” Ook de twee Roemeense mannen zijn, volgens Schoep, „mobiele bandieten” en waren op „strooptocht”.

Een paar miljoen euro

Volgens Detailhandel Nederland wordt ongeveer 30 procent van de winkeldiefstallen in Nederland gepleegd door zulke internationale bendes. Er wordt jaarlijks voor „honderden miljoenen” euro’s aan spullen gestolen uit winkels, zegt Bert van Steeg van Detailhandel Nederland. Minstens een paar miljoen euro van de schade betreft babymelkpoeder, schat Van Steeg. Om grip te krijgen op deze criminelen moeten politie, Openbaar Ministerie en de detailhandel op landelijk niveau meer samenwerken, zegt hij.

De twee Roemenen leren de Chinese vrouw kennen bij de Albert Heijn in Den Haag, verklaart één van de mannen tijdens de zitting. De vrouw wil melkpoeder kopen, maar krijgt slechts twee pakken mee. Dat is sinds een aantal jaar een regel in supermarkten en drogisterijen, omdat er vaak een tekort is aan melkpoeder door de enorme toeloop van de afgelopen jaren – China telt miljoenen zuigelingen.

De Roemeen biedt de vrouw aan om babyvoeding voor haar te kopen. Hij is niet de enige, zo blijkt. In januari 2017 komen er bij de politie al de eerste meldingen binnen dat op het adres een levendige handel in het witte poeder is. En tijdens het posten dit jaar, ziet politie een stroom mensen voorbij komen om melkpoeder af te leveren. Sommigen van hen herkent de politie als notoire winkeldieven, zegt een agent betrokken bij het onderzoek.

De vrouw zwijgt

„Wat kwamen al deze mensen doen?” wil de rechter weten.

De vrouw zwijgt.

De rechter: „Er zijn 781 pakken melkpoeder in uw woning gevonden. Waar kwamen die vandaan?”

„Het grootste gedeelte kocht ik van Chinezen.”

„Van wie dan?”

„Ik wil de namen van deze mensen niet zeggen.”

De vrouw wist niet dat babyvoeding die ze kocht van de Roemenen gestolen was, zegt ze. „Ik vroeg nog hoe ze er aan waren gekomen”, zegt de vrouw. Volgens de officier van justitie is dat niet genoeg. Iemand die zich actief bezighoudt met de handel in melkpoeder moet zich realiseren dat een deel waarschijnlijk gestolen is. De zestienduizend euro die de politie in de meterkast heeft gevonden, is van een vriendin die op vakantie is, zegt de Chinese vrouw, die zelf van een bijstandsuitkering rondkomt. De naam van de vrouw wil ze niet geven.

Minder sterk

Volgens de politie is, sinds de vrouw is aangehouden, de handel in melkpoeder zo goed als stil komen te liggen. Ook Bert van Steeg van Detailhandel Nederland erkent dat de diefstal van babymelkpoeder minder sterk is. „De aanhoudingen in mei lijken daaraan een bijdrage te hebben geleverd.”

De officier noemt de verklaringen van de vrouw „onverifieerbaar”, wisselend en onvoldoende. Hij eist vier maanden gevangenisstraf, waarvan één maand voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Tegen de twee mannen eist hij eenzelfde straf.

De uitspraak is over twee weken.

Lees over de activiteiten van zuivelconcern FrieslandCampina in China: Chaos en mysteries bij Chinese partner
    • Martin Kuiper