Moeder in Armenië is inmiddels ‘emotioneel onbeschikbaar’

Asielzaak De kwestie van Lili en Howick duurt inmiddels tien jaar. Mogen deze Armeense kinderen worden uitgezet? Nu buigt de Raad van State zich erover.

Precies een jaar geleden voerde Defence for Children actie om de kinderen Lily (inmiddels 12) en Howick (13) in Nederland te laten blijven. Foto Alexander Schippers/ANP

Op het gangpad van zittingszaal 5 – een moderne ruimte in een statig oud pand – van de Raad van State ligt een grote rolkoffer. Hij is meegenomen door een ambtenaar van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Rechts van de koffer zitten de twee Armeense kinderen Lili (12) en Howick (13), om hen heen advocaten, hun voogd, opgeroepen experts en andere belanghebbenden. Aan de andere kant zit een klein legertje ambtenaren van Justitie – de grote rolkoffers zijn voor de processtukken over de uitzetting van de twee kinderen.

Tien jaar duurt de asielzaak van Lili en Howick inmiddels. Deze maandagochtend wordt daar een nieuw hoofdstuk aan toegevoegd. De Raad van State buigt zich over hun uitzetting naar Armenië.

Huisvesting en scholing

Dat gebeurt op verzoek van staatssecretaris Mark Harbers (Asiel, VVD). Hij ging in beroep tegen een uitspraak van de Utrechtse rechtbank: die bepaalde vorige maand dat Justitie voorwaarden voor uitzetting die de Raad voor de Kinderbescherming heeft gesteld moet meenemen in de asielprocedure. Zo moeten er huisvesting en scholing geregeld zijn vóórdat de kinderen terugkeren, net als vrijetijdsbesteding en een sociaal netwerk. Nu is dat nog niet gebeurd.

Lees ook: Wat Lili en Howick in Armenië wacht, blijft onduidelijk

Een paar meter zit er vandaag tussen de twee partijen. En twee compleet tegenovergestelde, onoverbrugbare opvattingen over wat er met Lili en Howick moet gebeuren.

De twee werden geboren in Rusland, kregen de Armeense nationaliteit van hun ouders, maar groeiden op in Nederland. Al tien jaar proberen ze hier te blijven. Dinsdag is het een jaar geleden dat hun moeder werd uitgezet. Zij bleven, en dienden meerdere nieuwe asielaanvragen in.

Steeds andere rechters

In die tien jaar waren er steeds andere rechters, nieuwe advocaten, regels en Europese uitspraken, nieuwe documenten, een nieuwe realiteit – maar dezelfde standpunten. Ja, Lili en Howick kunnen uitgezet worden naar Armenië, vindt Justitie. Nee, de twee kinderen zijn hier veiliger, en inmiddels geworteld, vinden hun advocaten, kinderrechtenorganisaties, de Raad voor de Kinderbescherming en het Nidos.

Die laatste twee vinden dat Justitie de voorwaarden voor uitzetting negeert, en daarin gaf de rechter hun vorige maand dus gelijk. Op de achtergrond speelt nog een nieuwe asielaanvraag om de kinderen in Nederland te houden.

Maandag stelt de advocaat van Harbers in de beroepszaak dat er wel voldoende geregeld is in Armenië. Maar garanties zijn er niet. Die zijn volgens de advocaat ook niet nodig: „We vertrouwen in de Armeense autoriteiten dat het goed komt”, zegt ze. Howick schudt zijn hoofd.

Moeder weigert alle hulp

Doel van de uitzetting is óók om de kinderen te herenigen met de moeder. Maar die weigert in Armenië alle hulp, blijkt maandag. Dat erkennen ook de advocaten van de kinderen en experts van de Kinderbescherming en Nidos, naar voren geroepen door de staatsraden om een toelichting te geven. De moeder wil niet naar de Armeense instanties „omdat ze dat te spannend vindt”, zegt een expert van het Nidos. Bij afspraken met een Armeense NGO die het gezin moet begeleiden na uitzetting van Lili en Howick komt de moeder niet opdagen. Volgens de advocaat van de kinderen is ze „emotioneel onbeschikbaar” om nu voor de kinderen te zorgen. En bij de NGO die de kinderen dan maar moet opvangen, zouden te weinig bedden zijn.

Desnoods naar een weeshuis

Wat kan wel? De kinderen moeten alsnog naar Armenië, naar hun moeder of desnoods een weeshuis van een NGO, houdt de advocaat van de staatssecretaris vol. De kinderen moeten in Nederland blijven, pas als aan de voorwaarden voor uitzetting is voldaan, „is hereniging van de kinderen met hun moeder in Armenië een mogelijkheid”, besluiten hun advocaten maandag hun pleidooi.

Dan sluit de voorzitter de vergadering en loopt de Justitie-ambtenaar met rolkoffer de zittingszaal uit. Lili en Howick wachten nog even.

De Raad van State beslist binnen zes weken of Harbers de voorwaarden voor uitzetting inderdaad moet meenemen in zijn besluit.

    • Mark Lievisse Adriaanse