Honderd Amerikaanse kranten tegen Trump: we zijn geen volksvijanden

De kranten plaatsen komende donderdag allemaal een commentaar, waarin ze zich verweren tegen de aanvallen van Trump op de pers.

Trump op archiefbeeld tijdens een toespraak vorig jaar. Foto Jim Watson/AFP

Ruim honderd Amerikaanse kranten maken een vuist tegen de scherpe kritiek die de nieuwsmedia te verduren krijgen van president Donald Trump. Donderdag publiceren ze allemaal een hoofdredactioneel commentaar, waarin ze het belang van de vrije pers zullen benadrukken.

De actie is een initiatief van de krant The Boston Globe. Die riep eind vorige week andere nieuwsredacties op om mee te doen aan het protest. “De vuile oorlog tegen de vrije pers moet ophouden”, schreef de Globe. “Media, wat hun politieke achtergrond ook is, kunnen een krachtig punt maken door gezamenlijk hun vak te verdedigen, en de cruciale rol te beschermen die de journalistiek speelt in bestuur door en voor het volk.”

Zaterdag hadden al meer dan honderd kranten hun medewerking toegezegd, zei adjunct-chef van het opiniekatern van de Globe Marjorie Pritchard tegen CNN. Onder de deelnemers bevinden zich grote regionale dagbladen als de Houston Chronicle, de Miami Herald en de Star Tribune uit de stad Minneapolis. Ook kleinere, plaatselijke krantjes met soms maar 4.000 abonnees doen mee.

De deelnemende kranten schrijven stuk voor stuk hun eigen commentaar. De Globe vindt het belangrijk dat ze geen standaardbericht plaatsen. Trumps offensief tegen de journalistiek heeft in een willekeurige stad als Boise, Idaho een andere uitwerking dan in Boston, aldus de krant. “Onze woorden zullen verschillen. Maar we kunnen het er tenminste wel over eens zijn dat zulke aanvallen verontrustend zijn.”

Vijanden van het volk

Trump liet zich al tijdens zijn presidentscampagne geregeld laatdunkend uit over de pers. Eenmaal aan de macht is hij daar niet mee gestopt. Journalisten verspreiden nepnieuws, aldus de president. Op bijeenkomsten waar Trump spreekt, zijn aanwezige verslaggevers vaak het mikpunt van spot. De rode draad door alle kritiek: de media zijn vijanden van het Amerikaanse volk - Trump heeft het een paar keer letterlijk gezegd.

Begin deze maand dreef CNN-journalist Jim Acosta de kwestie op het spits bij Trumps woordvoerder Sarah Sanders, tijdens een persconferentie in het Witte Huis. Acosta was kort daarvoor bij een Trumptoespraak in Tampa, Florida uitgejouwd door het opgehitste publiek. “Het zou mooi zijn als je nu zou zeggen dat de media geen volksvijanden zijn”, zei Acosta tegen Sanders. Die ging niet op het verzoek in.

Pritchard van de Globe is er tegenover persbureau AP duidelijk over: “Wij zijn niet de vijanden van het volk.” Maar niet alle Amerikaanse journalisten scharen zich achter de actie. Krantenreuzen als The New York Times en The Washington Post uitten eerder hun bezorgdheid over Trumps aanvallen, maar houden zich buiten deze actie.

En op CNN - nota bene een zender die vaak op de korrel wordt genomen door Trump - zette journaliste Hadas Gold zondag haar vraagtekens bij de effectiviteit van de proteststukken. “Ik vraag me af welk effect dit zal hebben op mensen die de pers toch al niet vertrouwen.” Volgens Gold is er pas echt wat te winnen met onderwijs over journalistiek en door meer verslaggevers de straat op te sturen. “Dan levert veel meer vertrouwen in de media op dan een hoofdredactioneel commentaar, hoe lovenswaardig dat ook is.”

    • Vincent Sondermeijer