Recensie

Louis Andriessen centrale componist op betoverend Orlando Festival in abdij Rolduc

Voor de 37ste keer ontmoeten topmusici, jonge musici, amateurs en toehoorders elkaar in het Limburgse klooster, waar bevlogen gemusiceerd wordt.

Maar liefst 23 werken van componist Louis Andriessen worden op het Orlando Festival uitgevoerd. Inge van Mill

In de heuvels van Zuid-Limburg, pal tegen de Duitse grens, ligt de abdij Rolduc. De rest van Nederland voelt hier ver weg. De pittoreske beslotenheid van Rolduc is een van de charmes van het kamermuziekfestival Orlando, dat hier deze maand voor de 37ste keer plaatsvindt: ze creëert een band. Musici, studenten en toehoorders logeren in voormalige kloostercellen, eten gezamenlijk in de eetzaal. Naar de avondconcerten in Heerlen en Maastricht rijdt er een festivalbus. Directeur Henk Guittart maakt met iedereen een praatje. De Orlando-bezoekers zitten allemaal in hetzelfde schuitje – en dat is bepaald geen straf.

Louis Andriessen, die volgend jaar tachtig wordt, is dit jaar de centrale componist van Orlando. Komende week zal hij zelf enkele dagen te gast zijn op Rolduc. Van Andriessen worden maar liefst 23 werken uitgevoerd, van het druistige duo Elegy uit 1957 (bezield gespeeld door cellist Mikhail Nemtsov en pianiste Elena Nemtsova) tot zijn meest recente orgelstukken Mach’s mit mir, Gott (2016) en De goddelijke routine (2017).

Sowieso heeft Orlando traditiegetrouw veel aandacht voor Nederlandse muziek, met dit jaar ook werk van Andriessens leermeester Kees van Baaren en van zijn leerling Martijn Padding. Daarnaast valt op hoe breed en divers de programmering is, vaak binnen één concert: door de permanente aanwezigheid van een groep topmusici is het mogelijk om fantasievolle verbanden te leggen. Zo zullen woensdagavond in Heerlen maar liefst 19 musici optreden in vier totaal verschillende bezettingen van Mozart, Hindemith, Martinů en Andriessen.

Yoga en live-playlist

De gemoedelijke sfeer en saamhorigheid betekenen overigens allerminst dat er op Rolduc niet hard gewerkt wordt. Na de ochtendyoga en het ontbijt wordt er vanaf negen uur in alle lokalen driftig gerepeteerd. De Orlando-musici, van wie velen ieder jaar terugkeren, geven openbare masterclasses. Je hoeft op Rolduc alleen maar rond te lopen om je eigen live-playlist samen te stellen: in de abdijkerk oefent organist Tjeu Zeijen de Andriessen-werken voor het avondconcert, aan de andere kant van de weelderige binnentuin repeteert het gitaarkwartet Erlendis. Sla de hoek om en je belandt in een masterclass van tenor Axel Everaert.

Het Erlendis gitaarkwartet won in 2016 een prijs in het Orlando Concours (dit jaar afgeschaft wegens geldgebrek) en sindsdien gaat het crescendo met de jonge Polen. Nu zijn ze terug om masterclasses te volgen én op te treden. Tijdens het middagconcert in de Aula Minor maken ze indruk met twee spetterende deeltjes uit de suite Andalucía van de Cubaanse componist Ernesto Lecuona: rijke klank, dynamisch spel. In de Rococo-bibliotheek krijgt Erlendis de volgende dag les van celliste Larissa Groeneveld, onder wier begeleiding hun interpretatie van Bachs Prelude en fuga in cis klein, BWV 849 met sprongen vooruitgaat.

Ook amateurs kunnen meedoen

Naast veelbelovende jonge professionals kunnen ook amateurs op Orlando terecht voor muziekles. Elf amateurensembles hebben zich aangemeld en uit de individuele aanmeldingen zijn nog eens tien ‘Ad Hoc ensembles’ samengesteld. Allemaal krijgen ze les van topmusici en werken ze toe naar ‘deelnemersconcerten’ later in het festival.

Het vrijdagavondconcert in de St. Janskerk in Maastricht bevat een mooie mix van oud en nieuw. Het Rusquartet, vaste gast op Orlando, speelt naast werken van Haydn en Mozart ook Andriessens Tuin van Eros, een verstilde, tastende onderzoeking met slepende tred. Maar fluitiste Ingrid Geerlings steelt de show wanneer zij het publiek vervoert met de meditatieve en verleidelijke fluitsolo Suite van Vincent Cox. Geerlings’ fenomenale frasering hangt als maatwerk in de St. Jans-akoestiek.

Orlando Festival t/m 19/8 op Rolduc & div. locaties in Zuid-Limburg. Inl.: www.orlandofestival.nl
    • Joep Stapel