Bij Epke keert langzaam het gevoel terug

Turnen

Epke Zonderland behaalt in Glasgow zilver op rek. Na een aantal rampzalige jaren kan Nederlands beste turner daarmee leven.

Foto Darko Bandic/AP

Blij zijn met zilver als je Epke Zonderland heet, is dat verdedigbaar? De olympisch en tweevoudige wereldkampioen én ’s werelds spectaculairste rekturner vindt van wel. De tweede plaats op de EK in Glasgow vindt hij niet beneden zijn waardigheid. Integendeel, het stemt Zonderland bij hoge uitzondering vreugdevol.

Die gemoedstoestand van Nederlands succesvolste turner moet geplaatst worden tegen de achtergrond van de rampzalige jaren die achter hem liggen. Nadat Zonderland in 2014 in het Chinese Nanning met een voor zijn gevoel perfecte oefening voor de tweede keer wereldkampioen aan de rekstok was geworden, duikelde hij ongewild in een sportieve afgrond.

Op de EK van 2015 in Montpellier viel Zonderland van de rekstok, waarna op de daaropvolgende WK, in Glasgow, zijn oefening volledig mislukte. Het gevolg: geen rechtstreekse plaatsing op naam voor de Spelen, waarna hij dankzij de olympische kwalificatie van het team alsnog naar Rio de Janeiro kon afreizen.

Maar daarmee was de gifbeker nog niet leeggedronken. De aanloop naar zijn derde olympische optreden verliep ronduit rampzalig vanwege achtereenvolgens een hersenschudding, een neusoperatie en een vingerblessure. Alles wat mis kon gaan, ging in de voorbereiding op ‘Rio’ mis. Gelet op al die fysieke ellende was het al een prestatie op zich dat de rekspecialist de Spelen haalde. Maar de val van de rekstok in Rio de Janeiro was min of meer symbolisch voor zijn dramatische turnjaar 2016.

Hersteld lichaam, schoon hoofd

Zo wilde Zonderland geen afscheid nemen, mocht dat idee al bij hem zijn opgekomen. Hij zou en moest door tot en met de Spelen van 2020 in Tokio. Om in waardigheid te kunnen stoppen. Hij trouwde, rondde zijn studie geneeskunde af, wat betekent dat hij verlost is van de vele co-schappen, en hervatte met een hersteld lichaam en een schoon hoofd de trainingen. Niet te overhaast, maar rustig en bedachtzaam. Zonderland bouwt gestaag aan zijn programma.

En dat gaat steeds beter. Langzaam keerde het oude, vertrouwde gevoel terug, zodanig dat hij de moeilijkheidsgraad van zijn oefening kan opvoeren. Zonderland is weer dusdanig zelfverzekerd, dat hij zich op de EK in Glasgow waagde aan vier vluchtelementen, twee bij twee gecombineerd.

Hij is de enige turner ter wereld die achtereenvolgens de Cassina en Kovács (dubbele salto gestrekt met hele schroef gevolgd door een salto gehurkt) combineert, waarna hij met enkele tussenzwaaien er ook nog een combinatie uitgooit van de Kolman en Gaylord 2 (dubbele salto gestrekt met hele schroef in combinatie met gehoekte salto waarbij stok in ondergreep wordt gepakt). Duizelingwekkende samenvoegingen van vluchtelementen waar geen concurrent van Zonderland zich aan waagt. Ja, ze proberen het in trainingen, maar in wedstrijden zijn die combinaties nooit gekopieerd.

Zonderland heeft voorlopig een patent op die razend moeilijke combinaties. Hij maakt zijn oefening daarmee tot de meest hoogwaardige van het circuit. Geen turner die aan rek een oefening met zo’n hoge uitgangswaarde begint. Maar vervolgens komt het aan op de uitvoering. Als die hapert haalt Zonderland niet de score die olympisch goud moet opleveren.

Daar zat ’m zondag in Glasgow ook de kneep. Dat Zonderland een klein element wegliet, kwam hem op een aftrek van eentiende punt te staan. Dat was niet de bottleneck, wel dat hij het element Adler niet goed uitvoerde. Daardoor moest hij het laatste deel van zijn oefening gespiegeld uitvoeren, wat hem op een aftrek van een half punt kwam te staan. Daarmee verspeelde hij precies de voorsprong in uitgangswaarde ten opzichte van zijn grote concurrent, de Zwitser Olivier Hegi. Diens netter uitgevoerde oefening bracht hem de Europese titel. Een rangschikking waar Zonderland mee kan leven.

Rottijd afgesloten

Jammer, dat gemiste goud, maar opgelucht dat hij eindelijk weer onbelemmerd heeft kunnen turnen. Dat luchtte enorm op. „Het oude gevoel dat ik mijn vier vluchtelementen weer als vanzelfsprekend kan uitvoeren, is terug. Dat is geweldig. Nu kan ik verder werken aan verfijning van de oefening. Ik heb een rottijd gelukkig afgesloten. Daarom ben ik blij met zilver, hoe gek dat uit mijn mond ook mag klinken.”

De EK waren Zonderlands eerste stap in zijn olympisch traject. Hij wil niet al zijn kaarten op kwalificatie met het Nederlands team zetten, maar zijn kansen spreiden met een poging via het wereldbekercircuit individuele plaatsing voor ‘Tokio’ af te dwingen. Daarvoor moet hij een klassement van acht wedstrijden winnen. Bij terugkeer van de oude vorm heeft Zonderland daar alle vertrouwen in.

    • Henk Stouwdam