Brieven

Brieven 10/8/2018

Dienstplicht

Vrede-missionarissen

In ‘Ik was geen soldaat. Waarom eigenlijk niet?’ (4/8) maakt Herman Vuijsje zich zorgen over het voortduren van de vrede, en concludeert dat wie vrede wil, zich moet voorbereiden op oorlog. Ik deel zijn zorgen, maar dan scheiden onze wegen ook, want: wie vrede wil, bereidt zich voor op vrede.

In de jaren dat we ons ontworstelden aan de naoorlogse gevolgen, kwam ik op het pad van Daisaku Ikeda, voorzitter van de boeddhistische organisatie Soka Gakkai, die zich inzet voor vrede door middel van dialoog. Van hem kunnen we leren. Toen Japan in de Koude Oorlog, onder de paraplu van de VS, China en Rusland als vijanden beschouwde, bezocht hij deze landen en voerde een dialoog met de Chinese politicus Tsjoe-en-Lai en de Russische minister-president Aleksej Kosygin. Vanuit zijn eigen land kreeg hij daar veel kritiek op. Zijn antwoord: „Ik ga daar naartoe, omdat er mensen zijn”, waarmee hij het vijanddenken doorbrak en de dialoog op menselijk niveau hield. Vuijsjes wens tot dienstplicht deel ik, alleen anders ingevuld. Ikeda bepleit vredesonderwijs, waarin mensenrechten en de rechten van de aarde centraal staan. Die lessen kunnen een praktische invulling krijgen, in activiteiten voor gemeenschap en milieu, in de eigen omgeving of door uitwisselingen met scholen uit andere landen. Dus niet vrijblijvend, maar als noodzakelijke opbouw van verantwoordelijke leiders van de toekomst. Vrede is niet een passieve afwezigheid van, of voorbereiding op, oorlog, maar een actieve inzet voor vrede.

Filmen bij ongelukken

Duidelijke lijn nodig

‘Politie schrijft 25 boetes uit voor filmen verkeersongeluk’, kopt NRC. Formeel voor niet handsfree bellen. Het strafbaar stellen van het registreren van een ongeluk op de openbare weg staat haaks op het vragen van beelden en inlichtingen in programma’s als Opsporing Verzocht. We missen een heldere richtlijn wat wenselijk gedrag is met onze smartphone en wat niet. En dat geldt niet alleen voor deze kwestie.

Reactie ombudsman (1)

Hou debat zakelijk

In ‘Boeken aanprijzen graag in recensies, niet op tournee met de auteur’ (4/8) uit Ombudsman Sjoerd de Jong kritiek op de chef Boeken om zijn ‘engagement’ met recensent Els van Diggele. Ombudsman heet wie ‘als onpartijdige instantie klachten van burgers tegen instellingen en bedrijven onderzoekt’. Eerder betoogde de Ombudsman dat hij auteur Malcontent ‘onpartijdig’ een weerwoord gunde tegen recensent Van Diggele. Maar nu lijken haar recensies de Ombudsman vooral te dienen om een collega in opspraak te brengen. De hoofdredacteur mag op tv, de Ombudsman mag op Facebook, maar de chef Boeken mag niet een recensent interviewen, en ook niet het met haar eens zijn en met de Ombudsman oneens. Waarom niet? „Engagement” met een bespreker, wat dat ook moge inhouden, mag niet ten koste gaan van „zakelijke beoordeling” en debat, zegt hij. Maar die zakelijke beoordeling en dat debat zijn precies wat de Ombudsman met dit stuk verhindert.

Reactie ombudsman (2)

Doorbreek ons-kent-ons

In een opnieuw voortreffelijke bijdrage schrijft Ombudsman Sjoerd de Jong over het recenseren van boeken van ‘eigen’ redacteuren en vaste medewerkers van NRC: „dat gaat zelden of nooit goed”. Hij verschaft een onthullend voorbeeld. Er is een eenvoudige oplossing voor dit probleem, maar die vereist wat moed: recenseer boeken van ‘eigen’ mensen van de krant nooit en geef ze geen interviews. Oneerlijk? Slechts een fractie van de jaarlijks tienduizenden nieuwe titels geniet media-aandacht, vaak van auteurs in het ons-kent-ons-circuit. Uitgevers selecteren steeds zwaarder op marketingpotentie, inhoud verliest aan belang. Zo oneerlijk is de boekenmarkt. Bovendien kennen lezers de ‘eigen’ auteur veelal van artikelen uit de krant en kan de krantenuitgever boeken aanprijzen in advertenties voor de webwinkel. Dat kan eventueel gepaard gaan met lovende opmerkingen van bevriende collega’s, commercieel immers zonder scrupules. Als de auteur zoveel zelffelicitatie prettig vindt en het is transparant, dan kan de lezer dat op waarde beoordelen.

    • Peter Olsthoorn
    • Gerrit Versteeg
    • Hans van de Pol
    • Johannes M. van Ophuijsen