Opinie

    • Floor Rusman

Ook in augustus strijdt men voor of tegen Piet

Terwijl Nederland nog bezig is de hittegolf te verwerken, zijn in het land de voorbereidingen voor Sinterklaas al bezig. Deze donderdag eindigt de crowdfundactie van Kick Out Zwarte Piet: zo’n 12.000 euro haalde de actiegroep op, onder andere voor de financiering van lokale acties.

Niet overal is die ondersteuning even hard nodig. Marisella de Cuba uit Hoorn is bijvoorbeeld al vijf jaar bezig haar gemeente Zwarte Piet-vrij te maken. Veel werk, hoor. „Tussen 6 december en eind januari heb ik pauze. Daarna begint het weer.” Dus augustus voelt misschien vroeg voor een Zwarte Piet-debat, De Cuba heeft er dan al een half jaar actievoeren op zitten. Naast haar baan van 32 uur per week in een technische meldkamer.

Voor haar begon het in 2013, toen haar dochtertje op school voor Zwarte Piet werd uitgemaakt. De Cuba protesteerde bij de schoolleiding, met succes: het jaar erna had Piet op school roetveegjes. Steeds meer scholen, winkels en andere organisaties doen dat nu, mede door De Cuba’s lobby. Haar methode: mailen, bellen, uitleggen, in dialoog gaan.

Ans van Hoof uit Utrecht volgt met het Pieten Pakt (elf vrijwilligers) dezelfde strategie. Na een aantal door het Pakt georganiseerde gesprekken tussen voor- en tegenstanders kreeg Piet op steeds meer plekken (onder andere bij de intocht) een nieuw uiterlijk. De klus is nog niet geklaard: ook Van Hoof is alweer bezig sinds januari.

Dat geldt trouwens niet alleen voor anti-Zwarte Piet-activisten. „Sinterklaasliefhebbers zijn het hele jaar met het feest bezig’’, zegt Marc Giling, voorzitter van het Sint en Pieten Gilde. Het gilde onderzoekt de geschiedenis van het feest, aan de hand van archiefonderzoek en gesprekken met historici. „Wij doen gedegen onderzoek’’, zegt Giling. „We willen dat mensen over honderden jaren weten dat Zwarte Piet géén racistisch stereotype is.’’ Op de website vat het gilde dit onderzoek samen, onder meer voor scholen.

Die scholen hebben het er maar druk mee, want ze worden nu ook al benaderd door het Lokaal Sinterklaas Journaal, waarin uitsluitend Zwarte Pieten spelen. Dat ontstond in Alphen, maar de afgelopen twee jaar willen ook andere gemeenten het lokale journaal uitzenden, zegt organisator Jeroen de Nie. „Dat komt denk ik doordat we duidelijkheid geven: wij gaan niet ineens, zoals de NTR, gekke dingen doen.”

Dat het feest verandert is logisch, zegt Marc Giling. „Zo is het altijd, geleidelijk, gegaan. Maar dat moet niet van bovenaf opgedrongen worden, op basis van onjuiste feiten.”

Maar Marisella de Cuba wil niet discussiëren over die feiten. Zij wil wederzijds begrip: „Als ik in dialoog ga zeg ik dat ik snap dat zij mooie herinneringen hebben: chocomel, cadeaus, speculaas. Maar ik vertel ze ook dat Zwarte Piet voor mensen van kleur kwetsend is.”

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) schrijft deze weken de wisselcolumn met Jannetje Koelewijn.
    • Floor Rusman