Zorgverzekeraars boos na terugroepen goedkoop medicijn door Inspectie

Farmaceutische industrie

Een medicijn van Amsterdam UMC werd teruggeroepen. Het alternatief is veel duurder. Maar ook veiliger?

Uit een test van de inspectie bleek dat er onzuiverheden in de grondstof van het medicijn zaten. Foto RomarioIen

Zorgverzekeraars zijn boos en teleurgesteld dat ze een duur medicijn van een farmaceut weer moeten vergoeden, terwijl op last van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een goedkopere versie van het middel van de markt is gehaald. De inspectie, zegt directeur Chris Oomen van verzekeraar DSW, „schaart zich in het kamp van de farmacie”. Het is onduidelijk of het dure middel veiliger is – de inspectie heeft dat ook niet onderzocht.

Het gaat om het medicijn CDCA voor patiënten met een zeldzame stofwisselingsziekte die op jonge leeftijd staar en dementie kan veroorzaken. Ongeveer 65 mensen in ons land lijden eraan. Vorige week moest Amsterdam UMC (voorheen AMC en VUmc) het middel terughalen bij patiënten. Uit een test van de inspectie bleek dat er onzuiverheden in de grondstof van het medicijn zaten. Volgens de inspectie waren die „boven de wettelijk toegestane limiet”.

Lees ook: Terugroepen medicijn grote klap in strijd tegen farmaceutische industrie

Zorgverzekeraars vergoeden nu weer hun middel van de fabrikant, omdat patiënten ervan afhankelijk zijn. Zorgverzekeraars Zilveren Kruis, CZ en Menzis laten via woordvoerders weten te hopen dat Amsterdam UMC en de IGJ tot afspraken kunnen komen waardoor het medicijn weer snel in het ziekenhuis gemaakt kan worden.

Terugroepactie

Het ziekenhuis was het middel in april zelf gaan maken voor ongeveer 25.000 euro per patiënt per jaar omdat het de prijs die farmaceut Leadiant vroeg „maatschappelijk onaanvaardbaar” vond. Het medicijn van Leadiant kost 160.000 tot bijna 220.000 euro per patiënt per jaar. De farmaceut, die de IGJ zelf om controle vroeg bij Amsterdam UMC, profiteert van de terugroepactie.

Het is inmiddels onduidelijk of het Amsterdamse middel wel onveilig was. Ook in de pillen van Leadiant zijn namelijk „onzuiverheden” gevonden, zo staat in een rapport van de Europese medicijntoezichthouder EMA. Die waren ongevaarlijk voor patiënten, oordeelde de EMA.

Lees ook: Het ziekenhuis durft nu de strijd aan met de farmaceut

Huub Schellekens, hoogleraar farmaceutische biotechnologie aan de Universiteit Utrecht, stelt dat de verontreiniging in het Amsterdamse middel vermoedelijk net zo onschuldig is. Hij wijst erop dat Amsterdam UMC het middel heeft laten testen door een gecertificeerd laboratorium, volgens Europese richtlijnen. Daaruit kwamen geen onzuiverheden.

Schellekens noemt het ingrijpen van de inspectie „buitenproportioneel”, omdat terughalen volgens hem alleen moet als het middel van de fabrikant veiliger is. „De Inspectie moet de volksgezondheid dienen en niet de financiële belangen van bedrijven die monopolies misbruiken.”

Chris Oomen, directeur van DSW: „Schandalig dat de inspectie hier op af is gegaan op basis van een melding door de farmaceut. Het is mij totaal niet duidelijk waarom het middel van de farmaceut veiliger zou zijn.”

Een woordvoerder zegt dat de IGJ wettelijk verplicht is een onderzoek te starten na een melding door „een belanghebbende.” Doordat een verontreiniging werd gevonden, moest de IGJ wel optreden.

Correctie ( 13 augustus 2018): In een eerdere versie van dit artikel staat dat zorgverzekeraars Zilveren Kruis, VGZ en Menzis hopen dat Amsterdam UMC en de inspectie tot afspraken kunnen komen over nieuwe bereiding van het medicijn. Per abuis is zorgverzekeraar VGZ genoemd in plaats van zorgverzekeraar CZ. Dat is aangepast.

    • Enzo van Steenbergen