De Auto-Tune is een instrument op zich geworden

De piepjonge Nederlandse rapper Leafs bewijst dat je met Auto-Tune meer kunt dan hier en daar een nootje rechttrekken.

Leafs, het pseudoniem van de 16-jarige Jahmil Dapaloe uit Almere. Foto Steffie Lahaye

In de media werd in het verleden meer dan eens minachtend gesproken over Auto-Tune, de software waarmee je valse zangnoten recht kunt trekken en je stem naar wens licht of zwaar kunt robotiseren. In 1998 gebruikte Cher het om haar stem te vervormen voor haar monsterhit Believe. Twee decennia later zijn er talloze voorbeelden van hiphopartiesten die Auto-Tune inzetten. Van rapper Kanye West tot Ronnie Flex, die het een verlengstuk van hemzelf noemt: „Zoals een piano of een gitaar voor anderen kan zijn.” Hiphoptalent Leafs, die zaterdag op het India-podium staat, mag je zelfs gerust een Auto-Tune-sensei noemen.

Leafs, het pseudoniem van de 16-jarige Jahmil Dapaloe uit Almere, gebruikt het effect volop op zijn nieuwe EP Life Of A Teenage Rockstar, zijn derde in een jaar tijd. Niet het gebruik van de software definieert zijn sound, maar de manier waaróp die wordt ingezet. Het effect zit soms niet alleen in de lead vocal op de voorgrond maar juist in de ad-libs, de later toegevoegde stemmen (vaak korte kreten) die dienen als opvulling van de leegte tussen de lines. De dosering is perfect; nooit staat het apparaat voluit open en wordt zijn stem blikkerig of robot-achtig. De coupletten krijgen er meer swing van en klinken daardoor voller, overtuigender en vooral beter.

Tel daarbij op dat Leafs Nederlands taalgebruik feilloos vermengt met Engels, regelmatig een zanglijn eruit gooit, simpelweg een lettergreep aan het einde van de zin uitrekt en er soms zelfs eentje half inslikt. Daardoor krijgen zijn kadans en stijl een onnatuurlijk maar speels karakter en kun je kunt niet anders dan beamen dat Auto-Tune niet alleen is gemaakt om hier en daar een nootje recht te trekken. Het is een instrument op zich, en een instrument bespelen vergt een bepaalde kunde. Zelfs de meest virtuoze gitaristen ter wereld spieken op hun tuner en trappen weleens op een pedaal om hun snaren nét wat anders te laten klinken.

Auto-Tune hype

Door de audioprocessor Auto-Tune kunnen artiesten met grotere precisie een liedje opnemen of vertolken. De computersoftware meet de toonhoogte in zowel zanglijnen als instrumentale muziek en kan onzuiverheden verbergen en/of corrigeren. Antares Audio Technologies werkte jarenlang aan de ontwikkeling ervan, om het in 1997 definitief te lanceren. Cher gebruikte het een jaar later als eerste, maar de echte hype ontstond toen de Amerikaanse zanger T-Pain er halverwege het vorige decennium zijn nummers mee vulde. De software kan worden gebruikt tijdens opnames, maar ook live gebruikt en heeft de muziekindustrie totaal veranderd. Van alle Nederlandse nummer-1-hits sinds het jaar waarin Cher akkoord ging met de voor haar bewerkte vocalen, blijkt in meer dan de helft Auto-Tune te zijn gebruikt om zanglijnen lekkerder te laten klinken. Of zoals Leafs een uniek eigen geluid te ontwikkelen.

Op zijn derde EP, met internationaal klinkende tracktitels als ‘SWISH’, ‘Pullup’, ‘Amigo’ en ‘One In A Million’, schetst hij het leven van een zestienjarige rockster die in zijn snelle artiestenleven snakt naar wat liefde. Tussen zijn drukke studioschema en optredens op WOO HAH!, Appelsap en zelfs Lowlands, uit hij de wil om „te flexen” met zijn meisje, haar te vertellen dat ze uniek is en dat ze de enige voor hem is. Hij heeft namelijk genoeg van de dames die zich melden via DM op Instagram, zo blijkt uit het nummer ‘IG Girls’.

Life Of A Teenage Rockstar klinkt vrolijk en speels en maakt benieuwd naar wat de piepjonge rapper allemaal nog meer in petto heeft. Laten we hopen dat een voice processor en de bijbehorende software binnenkort breed worden geaccepteerd. Daarna volgt een nog grotere stap; wie weet wordt het – mede dankzij Leafs – later als heilige graal gezien, zoals die Gibson of Fender waar diverse gitaristen groot mee zijn geworden.

Kanye tijdens de ‘Yeezy Tour’ in 2013: “Thank God for Autotune”

Al 26 jaar is Lowlands een trendsettend muziekstadje in de polder. Bij het 25 jarig bestaan maakten we een historisch overzicht. Lees ook: Hoe een hippie-achtig initiatief uitgroeide tot een baanbrekend popfestival
    • Bowie van Loon