Saoedi-Arabië wil duizenden studenten weg uit Canada

De maatregel vormt een escalatie van de ruzie tussen de twee landen naar aanleiding van een Canadese oproep om enkele Saoedische vrouwenactivisten vrij te laten.

De Saoedische politieke activist Samar Badawi in Washington in 2012. Haar recente arrestatie is de bron van een oplopend conflict tussen Saoedi-Arabië en Canada. Foto Alex Wong / AFP

Saoedi-Arabië wil duizenden Saoedische studenten die studeren aan Canadese universiteiten en andere onderwijsinstellingen uit Canada laten vertrekken, heeft het land maandag aangekondigd. Ook stopt de Saoedische luchtvaartmaatschappij Saudia vanaf 13 augustus met vluchten van en naar Toronto, de grootste stad van Canada.

De maatregelen vormen een escalatie van de ruzie tussen de twee landen naar aanleiding van een Canadese oproep om enkele Saoedische activisten vrij te laten. Zondag gaf Saoedi-Arabië de Canadese ambassadeur 24 uur om het land te verlaten, uit woede over die oproep, die Riad heeft afgewezen als een inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Ook riep het land zijn eigen ambassadeur terug uit Canada.

Lees ook: Saoedi-Arabië duldt geen tegenspraak

Saoedi-Arabië is in omvang het vierde land van oorsprong van buitenlandse studenten in Canada, na China, India en Zuid-Korea. Naar schatting studeren ongeveer 15.000 Saoedische studenten in Canada, veelal met beurzen van Riad. Als hun familieleden ook vertrekken, kan de oproep van de Saoedische regering leiden tot een exodus van 20.000 Saoediërs uit Canada, meldt de Canadese krant The Globe and Mail.

Noodplan voor overplaatsing

Het Saoedische ministerie van Onderwijs werkt aan een noodplan om studenten over te plaatsen naar andere landen met soortgelijke onderwijssystemen als Canada, zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, aldus een woordvoerder van de Saoedische regering. Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun steun uitgesproken voor Saoedi-Arabië.

Canada weigert echter in te binden, liet minister van Buitenlandse Zaken Chrystia Freeland maandag weten in Vancouver. “Canada zal altijd opkomen voor mensenrechten in Canada en wereldwijd, en vrouwenrechten zijn mensenrechten”, aldus Freeland, refererend aan de Canadese oproep om twee vrouwenrechtenactivisten vrij te laten. Volgens Freeland zou het zonde zijn als de Saoedische studenten hun kans om in Canada te studeren wordt afgenomen.

Saoedi-Arabië is woedend omdat de Canadese overheid bezorgdheid heeft uitgesproken over de recente arrestatie van Samar Badawi, de zus van blogger Raif Badawi, die in 2012 werd gearresteerd en tien jaar cel kreeg voor kritiek op de Saoedische overheid. Zijn vrouw en kinderen wonen in de Canadese provincie Quebec. Ook roept Canada op tot de vrijlating van de vrouwenrechtenactivist Nassima al-Sadah.

Het Canadese ministerie van Buitenlandse Zaken vestigde vrijdag de aandacht op de kwestie met een tweet.

Twitter avatar CanadaFP Foreign Policy CAN Canada is gravely concerned about additional arrests of civil society and women’s rights activists in #SaudiArabia, including Samar Badawi. We urge the Saudi authorities to immediately release them and all other peaceful #humanrights activists.

Saoedi-Arabië liet zondag al weten dat het nieuwe handel tussen de twee landen zou bevriezen. Het is echter onduidelijk of het conflict gevolgen heeft voor een omstreden contract ter waarde van 13 miljard dollar voor de levering van Canadese pantserwagens aan Saoedi-Arabië.

“We wachten antwoorden af over hoe Saoedi-Arabië van plan is de relatie voort te zetten”, zei Freeland. De Canadese ambassade in Riad blijft vooralsnog open.

De felle strafmaatregelen van het Saoedische regime ondermijnen volgens waarnemers ondertussen de pogingen van Riad om te laten zien dat het land enigszins zou liberaliseren. “Saoedi-Arabië vertelt al enige tijd aan de internationale gemeenschap dat dingen er veranderen”, aldus Alex Neve van Amnesty International Canada tegen de omroep CBC. “Deze agressieve vergeldingsmaatregelen tegen Canada tonen het tegendeel.”

    • Frank Kuin