Rookvrij een terrasje pikken, dat kan nu

Rookverbod

Steeds vaker staan er geen asbakken op terrastafels. Al durven nog weinig uitbaters hun terrassen helemaal rookvrij te maken.

Bij brasserie Anvers in Tilburg is eenderde van het terras rookvrij. Met glazen tussenschotten is het terras opgedeeld in rook- en rookvrije zones. Foto Roos Pierson

Brasserie Anvers in Tilburg was in 2015 de eerste met een rookvrij terras in de provincie. Althans, volgens Omroep Brabant. Dat is niet helemaal waar: de 61-jarige eigenaar Rob Michielsen scheidde 25 van de 125 stoelen met glazen tussenschotten af. Op de rest van het terras mag gewoon gerookt worden. Drie jaar later is eenderde van het terras rookvrij, en maakt Michielsen „serieuze” plannen om dat op te schroeven tot tweederde.

Onder de brede luifel blaast een nevelinstallatie de gasten op het terras om de zoveel seconden een pufje koelte toe. Links het rookvrije gedeelte, met ‘verboden te roken’-bordjes op elke tafel en stickers op de glazen tussenschotten. Rechts staan de asbakken op tafel, al worden er niet veel gebruikt.

De 14-jarige Teuntje Suyskens en de 17-jarige Dieuwke de Vries zitten deze dinsdag vooral voor de schaduw op het terras, maar vinden het wel fijn dat hier niet gerookt mag worden. Hanneke van Oirschot, 55, en de 22-jarige Linda Bosma zitten aan de andere kant van het schot, maar roken zelf niet. Van Oirschot: „We hadden net nog een gesprek over dat je niet moet oordelen over anderen. Drinken is ook ongezond. Binnen roken vind ik een ander verhaal, maar op het terras moet het toch kunnen.” Volgens Bosma is het een goede oplossing om een deel van het terras rookvrij te maken. „Dan kunnen mensen het zelf bepalen.”

Aan de overkant, bij snackbar de Buffel, wordt aan alle drie de terrastafels gerookt. De 71-jarige Ton van der Bruggen houdt zijn pak shag in de lucht. Hij blijft roken. „Al maken ze het 25 euro. Erg hè, eigenlijk. Ik rook al vanaf mijn dertiende.” Een rookvrij terras vindt hij flauwekul. „Vroeger werd het roken bevorderd, nu moeten we ineens allemaal stoppen. Dat kan niet zomaar, uit het niks.”

Blootstelling aan rook

Van de meer dan 20.000 Nederlandse terrassen zijn er anno 2018 28 in ieder geval deels rookvrij. Antirookorganisatie Clean Air Nederland houdt een lijstje bij. Vier jaar geleden was er maar één.

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid, CU) zei in mei tegen Radio 1 dat het „heel wijs zou zijn om ook terrassen rookvrij te maken”, maar zijn eigen ministerie ontwikkelt daar nog geen concreet beleid voor. Het richt zich op het verbod op rookruimtes in de horeca. In februari oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat de speciale ruimtes in cafés en restaurants dicht moeten. Volgens het hof staan de rookruimtes haaks op afspraken die Nederland maakte met de Wereldgezondheidsorganisatie om blootstelling aan roken tegen te gaan. Het is niet ondenkbaar dat rook uit de ruimtes ontsnapt en dat het personeel dat de rookruimtes schoonmaakt wordt blootgesteld aan de rook, aldus het hof. Over de gevolgen en mogelijke maatregelen van dit vonnis bespreekt Blokhuis met de branchevereniging van de horeca in september.

Bekijk onderstaande kaart met de (deels) rookvrije terrassen die bekend zijn bij Clean Air Nederland:

De rookvrije terrassen zijn het resultaat van horecaondernemers die uit eigen beweging de asbakken van tafel halen. Michielsen van brasserie Anvers noemt de samenstelling van zijn publiek „moeilijk”: veel gezinnen, maar ook veel rokers – met name onder de vaste gasten. „Ik wil met iedereen rekening houden, maar wil mijn personeel ook graag een rookvrije werkomgeving aan kunnen bieden.”

Helemaal rookvrij durft hij niet aan zolang er geen officieel beleid is. Dat zou hem een te grote achterstand opleveren ten opzichte van zijn concurrenten. Met zijn rookvrije gedeelte hoopt hij de discussie over roken in de publieke ruimte aan wakkeren.

‘Geen seconde spijt’

Op dit moment zijn de meeste rookvrije terrassen horecazaken die zich op gezinnen met kinderen richten, zoals pannenkoekenhuizen. Volgens Tom Voeten van Clean Air bestaat het resterende deel, ongeveer eenderde, uit kwaliteitsrestaurants in grote steden zoals De Prins van Terbregge in Rotterdam.

Café Coffee Corazon in Amersfoort is zo’n typische familiecafé dat sinds 12 juni ook een rookvrij terras heeft. Eigenaar Dirk-Jan Stip merkte dat zijn gasten – voornamelijk families met kinderen – zich regelmatig ergerden aan de rokende klanten. Daarnaast vindt hij zelf roken „smerig” en is hij overtuigd dat „het niet meer kan in deze tijd”. Stip is blij met de omschakeling naar een rookvrij terras: „Ik heb er geen seconde spijt van gehad. Mensen komen gewoon naar binnen om mij te bedanken en de hand te schudden.”

Maar Stip heeft ook wel meerdere „haatmails” gekregen en wat felle reacties op Facebook. Hij laat een foto zien van een Facebookpost van iemand die schrijft: „Belachelijk initiatief. Grow up and get a life”. In een email aan Stip schrijft een ander: „Wat een onzin om rokers te weren.. Ik weet niet of jullie het door hebben.. mensen die roken zijn nog steeds de gezelligste mensen.” Ook zijn er meerdere discussies op het terras geweest, waar klanten die „onder de tafel een sigaretje hadden afgestoken” niet bediend werden. Het personeel van veertig medewerkers heeft instructies gekregen over ‘wat te doen als’ er een roker op het terras zit.

Noord-Holland heeft de meeste rookvrije terrassen (8), blijkt uit een analyse van Clean Air. Met name het zuiden loopt achter: Zeeland heeft nul rookvrije terrassen, Limburg één en Noord-Brabant drie. Voeten: „De Bourgondische mentaliteit speelt hier een rol.”

Als het aan café In den Oude Vogelstruys in Maastricht ligt, mogen gasten gewoon een sigaretje blijven roken op het terras. Barmedewerker Dennis Hardy: „Tenzij het wettelijk verplicht wordt, gaan we er niks aan doen. Roken past bij een terrasje.”

    • Simoon Hermus
    • Alina Borovítskaya