Lombok wacht op hulp

Aardbeving

De chaos na de aardbeving op Lombok is groot. Toeristen willen weg. Inwoners slapen in de openlucht.

Reddingswerkers en politiemannen lopen over het dak van een ingestorte moskee in Pemenang op Lombok, op zoek naar overlevenden van de aardbeving. Foto REUTERS/Beawiharta

Huizen die in puin liggen. Moskeeën waarvan de minaret ondersteboven naast het gebouw hangt. Artsen die hun gewonden in de buitenlucht behandelen, omdat het ziekenhuis te erg is beschadigd. Het Indonesische eiland Lombok moet zien te bekomen van de aardbeving van 6,9 op de schaal van Richter zondagavond, plus meer dan honderd kleinere naschokken. Het dodenaantal lag dinsdagmorgen op 105 en het aantal gewonden op 236, maar de hulpdiensten hebben bijna twee dagen na de beving nog niet het hele getroffen gebied kunnen bereiken.

In het noorden van het eiland proberen de inwoners van het dorpje Dasan Lontar nog wat spullen van waarde tussen de brokstukken die eerst hun huizen waren vandaan te vissen. Verderop staat alleen de kledingkast van een huis nog overeind, de T-shirts liggen opgevouwen op de planken. Hun buurjongetje, hij was zeven jaar, is maandag dood gevonden onder een ingestort dak. „Wij hebben nog van niemand hulp gekregen”, vertelt inwoonster Fauziah. Ze kijkt naar passerende trucks vol militairen.

De ramp die voor de Indonesiërs het verlies van geliefden en het dak boven hun hoofd betekent, vermengde zich de afgelopen dagen met de chaos die ontstond doordat toeristen van het eiland af wilden. Veel van hen hadden de eerste beving al meegemaakt en wilden nu naar huis. Of op zijn minst weg van Lombok.

Vooral op de drie Gili-eilanden, in het noordwesten voor de kust van Lombok, was het vechten geblazen om aan wal te komen. De Australische Judy Swart en haar man Kim Fare zouden nog tot donderdag op Gili Trawangan blijven. Ze probeerden op het strand wat te slapen, maar dat lukte niet door de naschokken. Pas rond drie uur ’s middags wisten ze een plekje op een boot te bemachtigen.

Gebakken kip

Nu zitten ze gebakken kip van de California Fried Chicken te eten, op de grond tegen een pilaar en met als kussen een zak vuile was. Over de houding van de Indonesiërs is Swart niet te spreken: „Ik vind het ontzettend sneu voor hen, natuurlijk. Maar ze hadden wel iets beter voor de toeristen kunnen zorgen. Er werd helemaal niets gecommuniceerd.”

Daar is Pete Calvert uit Londen het totaal niet mee eens. Hij zit tegen de muur, gebruikt zijn rugzak als ruggensteun en wijst op het zwemvest dat hij van een lokale inwoner heeft gekregen. „Dat is toch ontzettend lief? Ik heb mensen van alle culturen voor hun leven zien vechten, dus ook de Indonesiërs.” Hij sliep met zijn vriendin in een rijstveld. Bij elke naschok hoorden ze „het eiland gillen”.

Voor dinsdagmiddag hebben Calvert en zijn vriendin een vlucht geboekt naar, tja, hij weet niet eens precies welke stad in Indonesië. Makassar misschien? Vanaf daar door naar Singapore en terug naar Londen. „Ik kan niet wachten om hier weg te komen. Maar het leven van de mensen hier is vernietigd.”

In Indonesië komen aardbevingen vaak voor, vanwege de geografische ligging op de ‘Ring van Vuur’, een gebied rondom de Grote Oceaan met veel aardbevingen en vulkanische uitbarstingen. Maar de gebouwen zijn over het algemeen niet aardbevingsbestendig. De schade in vooral het noorden en westen van Lombok is „gigantisch”, zei de woordvoerder van rampendienst BNPB maandag.

Dit was de tweede aardbeving in het gebied in een week tijd. De vorige was minder heftig – met zeventien doden – maar de schade was aanzienlijk. Bijna negenduizend Indonesiërs raakten dakloos. Daar zijn volgens de BNPB nog eens „duizenden” mensen bijgekomen.

Vrees voor naschokken

Bekijk ook de beelden van de de ramp op Lombok, die een enorme ravage heeft aangericht

Afgelopen dagen brachten Indonesiërs met én zonder huis de nacht in de buitenlucht door, uit vrees voor naschokken. Ze slapen op heuvels in tenten, gemaakt van niet meer dan een groot zeil en drie stokken.

De beginnende irritatie over het uitblijven van adequate noodhulp is dinsdag goed te zien. Langs de kant van de weg zamelen Indonesiërs geld in, ze houden kartonnen dozen op met ‘hulp’ erop geschreven. En op de afgebrokkelde muur van een huis staat in graffitiletters: „President Jokowi, kijk naar ons om.” Bij de lichtere beving vorige week kwam de president meteen op bezoek, maar nu is daar nog geen sprake van.

    • Annemarie Kas