Faam achtervolgt Schippers

EK atletiek

Sprintster Dafne Schippers worstelt met haar vorm. Het brons op de EK is haar beste presentatie in dit tussenjaar.

Dafne Schippers gaat dinsdag als derde de streep over op de 100 meter op de EK in Berlijn. Rechts de Britse Imani Lansiquot, die zesde wordt. Foto Alexander Becher / EPA

Ze was er duidelijk over aan het begin van dit seizoen, naar de buitenwacht en wellicht ook als boodschap aan zichzelf: 2018 is een tussenjaar, want geen WK of Olympische Spelen. Een jaar om dingen uit te proberen, om een potje te rennen zonder de druk van altijd maar moeten. Ze had de behoefte adem te halen na drie rollercoasters van seizoenen, waarin ze zich ontpopte van betrekkelijk anonieme meerkampster tot megaster op de sprint: twee keer ’s werelds beste over 200 meter en olympisch zilver, WK-zilver en brons op de 100 meter, vier Europese outdoortitels.

Een witte atlete glorieerde op ‘zwart terrein’ en zo werd Dafne Schippers (26), oud-pabo-studente uit Utrecht, in korte tijd wereldberoemd. Ze werd het gezicht van kledingmerk Nike, er hingen billboards van haar lijf en aangezicht tot aan de VS. Lucratief, maar ongeschikt voor haar persoon: ze treedt niet graag op de voorgrond. Zo'n transitie vraagt hersteltijd.

Want rustig koffiedrinken op een terras was er niet meer bij; waar ze komt wordt gefluisterd en gefotografeerd. Ze had een natie in vervoering gebracht en daarmee een soms verstikkend verwachtingspatroon gecreëerd, bij haar fans maar ook bij zichzelf. Het tussenjaar moest uitkomst bieden. Lol maken, daar had het eerder aan ontbroken.

Maar veel viel er niet te lachen de voorbije maanden. Begin februari startte ze vals in de finale van een 60 meter in Gent en werd ze gediskwalificeerd. Zonde, want ze had races nodig om op niveau te komen in aanloop naar de WK in Birmingham, waar ze als vijfde eindigde. In het buitenland vonden ze dat een prestatie van formaat terwijl Nederlandse media spraken van een teleurstelling. „Iedereen kan een voorbeeld nemen aan de BBC”, zei Schippers in het blad Helden. „Daar gaan ze respectvol om met atleten.” En in Trouw: „Soms heb je het gevoel dat alles minder dan een eerste plek niet meer goed genoeg is.” Op een persbijeenkomst in aanloop naar deze EK sprak ze over „negatieve shit” die ze over zich heen krijgt nu ze al een tijdje niet optimaal presteert.

Overvol programma

Het is gissen naar oorzaken: deze zomer werkte ze een overvol programma af op het hoogste niveau, dat van de Diamond League. In 22 dagen vloog ze op en neer van Amsterdam naar Doha, Shanghai en de VS omdat „ik benieuwd was hoe ik daar op zou reageren”. Het bleek te veel. Op de 100 meter eindigde ze niet op het podium en kwam ze niet onder de 11 seconden. Dat lukte vorig jaar zes keer.

Een dieptepunt op het NK in woonplaats Utrecht, waar ze na een valse start in de serie van de 100 meter opnieuw werd gediskwalificeerd. Ze tekende vergeefs protest aan en keerde onverrichter zake huiswaarts van een wedstrijd die ze „meer voor hen [haar fans, red.] dan voor mezelf” liep.

Tijdens de generale voor de EK, tweeënhalve week geleden in Londen, zakte Schippers in de laatste 50 van de 200 meter weg. De energie vloeide uit een op het oog oersterk maar in werkelijkheid futloos lijf.

Generatiegenoot Jamile Samuel, die vaak in de schaduw van Schippers liep, was in Londen sneller. Zij maakt onder Bart Bennema, de man die ook Schippers naar de wereldtop loodste, grote progressie. Schippers daarentegen verbeterde zich niet meer sinds 2015. Het roept vragen op over de aanpak van Rana Reider, de Amerikaan onder wie ze de voorbije jaren in het krachthonk veel spiermassa heeft gekweekt. In 2015, toen ze voor het eerst wereldkampioene op de 200 meter werd, trainde ze veelzijdiger en woog ze zo'n 68 kilo. Dat was vorig jaar opgelopen tot „iets meer dan zeventig”, zei ze zelf. Het maakte haar sterk doch minder beweeglijk: „Ik wilde te veel op kracht doen, en was de souplesse een beetje kwijt.”

Misschien overtraind

Daarnaar blijft ze zoeken. Ze is niet de Schippers van drie jaar geleden en zelfs in een tussenjaar is dat frustrerend. In de Volkskrant gaf Reider aan dat hij Schippers „misschien overtraind” heeft. Kan ze zelf ook schuldig aan zijn: „Ik ben mentaal soms sterker dan fysiek.” Ze kreeg de laatste weken rust, om fris aan dit EK te beginnen.

Daarin schopt ze het ‘gewoon’ weer tot de finale van de 100 meter. Baan drie is die van de titelverdedigster. Ze is beter uit haar startblok weg dan in de halve finale, maar moet evengoed aan een inhaalrace beginnen. Dina Asher-Smith haalt ze niet bij, en ze blijft een honderdste verwijderd van zilver. Dafne Schippers pakt EK-brons in 10.99 seconden, haar beste tijd van het (tussen)jaar. Zelfs dan blijkt ze in staat te pieken. Een prestatie die wellicht wat druk van de ketel haalt.

    • Dennis Meinema