Digitale revolutie? Duitsland blijft hardnekkig faxen

In Duitsland is er voor de tweede keer in korte tijd een asielzoeker uitgezet omdat een belangrijke fax te laat binnenkwam, schrijft Juurd Eijsvoogel.

Foto: piyaphun

Niet dat Duitsland de e-mail nog niet heeft ontdekt, maar alles op zijn tijd. De fax is hier nog altijd een geliefd, of althans veel gebruikt communicatiemiddel.

Een mooie traditie, zou je kunnen denken, waar ook best iets voor te zeggen valt. Zeker in Duitsland dat, om het aardig te zeggen, niet meteen achter alle digitale nieuwigheden aanrent. Om het minder aardig te zeggen: men loopt er qua digitale ontwikkelingen pijnlijk achter.

Dat er geen faxapparaat staat in de werkkamer van de NRC-correspondent te Berlijn had ik zelf nooit als gemis ervaren. Tot ik vorig jaar de grote historicus Heinrich August Winkler interviewde. Waarbij de professor als voorwaarde stelde dat hij zijn woorden kon teruglezen voor het artikel gepubliceerd werd. Of ik ze maar op de fax wilde zetten zodra het stuk af was. Dan zou hij – ook per fax – zijn akkoord geven.

Een lichte paniek zette in. Moest ik nu bij het altijd drukke postkantoor in de rij gaan staan om mijn stuk te faxen? En de volgende ochtend opnieuw, om te zien of er al antwoord was? Terwijl de deadline voor publicatie snel naderbij kwam?

Gelukkig bleken er keurige webdiensten te bestaan waar je je tekst aan kunt mailen, waarna ze de boel doorfaxen en eventuele antwoorden terugsturen. Ik hield er een handgeschreven briefje van de historicus aan over, of althans: een print van een fax van een handgeschreven briefje. Maar toch, altijd nog een aardiger aandenken dan een mailtje.

De hele wereld praat over Kunstmatige Intelligentie en Big Data, en Duitsland faxt.

Fraai was ook de afzegging die een collega van ZDF kreeg, nadat hij per e-mail oud-vice-kanselier Franz Müntefering (SPD) om een interview had gevraagd. Bij ZDF stond nog wél een faxapparaat en daaruit rolde een print van de mail van de journalist, waarop met een schrijfmachine een briefje was getikt, dat Müntefering met de hand had ondertekend. Waarna deze collage van 25 eeuwen communicatievormen als vanzelfsprekend op de fax was gezet.

Maar het zijn niet alleen wat oudere heren die nog aan de fax hangen. Ruim zestig procent van de Duitse ondernemingen maakt nog regelmatig van de fax gebruik, blijkens een recent onderzoek van de branchevereniging van de telecomsector Bitkom. Een Nederlandse die dit voorjaar als secretaresse begon in Berlijn opperde op haar eerste werkdag dat het faxapparaat naast haar bureau zeker wel weg kon – sindsdien is er geen dag voorbij gegaan zonder dat ze het ding heeft gebruikt.

Men vertrouwt er in ‘Faxrepubliek Duitsland’ op bij contracten en andere documenten. Een fax blijft bovendien niet hangen in een spamfilter. En men waardeert het fysieke stuk papier dat uit het apparaat komt – bijvoorbeeld bij restaurants en snackbars die in afhaalmaaltijden doen, waar men de fax met bestelling aan de muur hangt tot het eten is opgehaald.

Computersystemen van artsen, apothekers en verplegers sluiten vaak niet op elkaar aan, met fouten tot gevolg. Lees daarover: Faxen om fouten te voorkomen

Maar soms leidt de fax tot ongelukken. Deze week bijvoorbeeld werd bekend dat de deelstaat Beieren ten onrechte een Oeigoerse asielzoeker heeft uitgezet naar China – waar Oeigoeren worden onderdrukt. Een paar uur nadat hij op het vliegtuig was gezet had de man eigenlijk een afspraak om zijn asielaanvraag mondeling toe te lichten. De immigratiedienst had de stad München daarvan per fax op de hoogte gesteld. Maar de fax, moesten de ambtenaren van de stad toegeven, was weggeraakt of nooit aangekomen. Van de 22-jarige man is na aankomst in Peking niets meer vernomen.

Mis ging het ook toen de stad Bochum in Noordrijn-Westfalen onlangs een Tunesiër uitzette, in weerwil van een uitdrukkelijk verbod van de rechtbank. Dat verbod was op een avond uitgevaardigd, maar door de postkamer pas de volgende ochtend op de fax gezet. En toen zat de man al in het vliegtuig naar Tunesië.

De hele wereld praat over Kunstmatige Intelligentie en Big Data, verzuchtte het blad Wirtschaftswoche vorige week, en Duitsland faxt.

Correctie (09-08-2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat een fax, anders dan e-mail, niet gehackt kan worden. Dat is onjuist. Hierboven is dat aangepast.

    • Juurd Eijsvoogel