De nieuws-piepjes verdwijnen. En dat is niet voor het eerst.

De drie herkenbare piepjes voorafgaand aan het nieuwsbulletin op NPO Radio 1 verdwijnen. Decennialang gebruikten Nederlanders ze om de klok gelijk te zetten.

De NPO Radio 1-studio op archiefbeeld. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Drie piepjes, twee korte en één lange. Decennialang gold het geluid, pips in radiojargon, als een even onpersoonlijk als herkenbaar signaal voorafgaand aan het bulletin op NPO Radio 1. Nu gaat de vormgeving van de zender op de schop en daarmee verdwijnen ook de piepjes. Ze zijn niet langer nodig, zo laat de zender weten.

Het verdwijnen hangt samen met de reden waarom het geluidssignaal in eerste instantie werd ingevoerd. De pips werden namelijk uitgezonden zodat luisteraars een audiosignaal hadden dat precies het begin van het uur aangaf. Op die manier konden klokken en horloges op de seconde gelijk worden gezet met de tijd in Hilversum.

Zendercoördinator Laurens Borst over het verdwijnen van de pips:

“De pips passen niet meer helemaal bij deze tijd. Iedereen heeft tegenwoordig goede digitale horloges en mobiele telefoons die exact gelijk lopen. Ook hebben mensen die digitaal luisteren via het zogeheten DAB-systeem sowieso al een vertraging van één seconde.”

Nu de vormgeving van dit onderdeel van NPO Radio 1 wordt aangepast, vond de NPO het tijd om ook dit verouderde aspect te veranderen. “Je staat er even bij stil wat de oorsprong dan is. Je ziet dat de piepjes vroeger ook daadwerkelijk een functie hadden, maar eigenlijk zat er in het analoge tijdperk al een hele lichte vertraging op: het kost een milliseconde om het signaal van de instart in Hilversum via de zendmast naar de radio en oren van luisteraars te krijgen”, zegt Borst.

Oorsprong

De pips kennen een lange historie. Al vanaf 1923 werd er in Hilversum gewerkt met een soort geluidssignaal, schrijft Jan J. van Herpen in zijn boek De radio van heel vroeger. Ook toen zat er nog veel vertraging op. Pas vanaf 1948 werd de radiotijd door de Nederlandse Radio Unie echt gelijkgesteld met de - toen net in gebruik genomen - synchroonklok in het Dr. Neherlaboratorium. Later werd vertrouwd op de atoomklokken in Genève en Brunswijk.

Lees hier meer over de historie van de pips: Kwaliteitskeurmerk voor de radio

Al in 2001 wilde toenmalig zendercoördinator van radio 1 Jan Westerhof de pips - toen al enige tijd van zes naar drie piepjes teruggebracht - aanpassen. Ze werden verwerkt in een muzikale tune. Onder meer de duivenmelkersvereniging, die het Hilversumse signaal gebruikte om op vrijdag de horloges gelijk te zetten, kwam in opstand. Een groep radiomakers verenigde zich zelfs in de groep Vrienden van het Tijdsein. Te gek voor woorden, werd het besluit genoemd. “Het tijdsignaal is voor veel mensen een ijkpunt”, zei medeoprichter en verslaggever Richard Groothof destijds tegen de Volkskrant.

In 2006 werden de kale piepjes in ere hersteld. Om dertien jaar later alsnog te verdwijnen. Borst: “Het zal even wennen worden, maar de nieuwe vormgeving bevat ook wel geluidjes die mensen gaan herkennen.”

Luister hier naar de nieuwe tune.

    • Jorg Leijten