Een kop koffie kost in Venezuela nu meer dan een miljoen bolivar

Hyperinflatie De inflatie in Venezuela kan dit jaar volgens het IMF oplopen tot een miljoen procent. Mensen sjouwen rond met dikke pakketten geld, maar kunnen niets kopen.

Op een rolluik van een winkel in Caracas staat ‘ Is er brood?’. Foto Juan Barreto/AFP

„We zitten in een rampzalige en absurde situatie waarbij een doos eieren een stabieler betaalmiddel is dan onze nationale munt, de bolivar die niets meer waard is”, zegt econoom Asdrúbal Oliveros. Venezuela, ooit een van de welvarendste landen van Zuid-Amerika met de grootste aantoonbare oliereserves ter wereld, zit sinds vijf jaar in een diepe economische crisis.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) berekende dat de inflatie eind dit jaar kan oplopen naar 1 miljoen procent. Een historisch dieptepunt. De munt is zo gedevalueerd dat een dollar op de zwarte markt nu gelijkstaat aan rond de 3,5 miljoen bolivar. Aan contant geld komen is in Venezuela nauwelijks meer mogelijk, de geldpakketten worden steeds dikker en geld drukken kost meer dan de waarde ervan. Een kop koffie kost al meer dan een miljoen bolivar, een busrit 40.000.

Tijdens een toespraak van Maduro in de nacht van zaterdag op zondag klonken één of meerdere ontploffingen. Volgens hemzelf ging het om drones met explosieven.

Wie kan, doet betalingen zoveel mogelijk digitaal, maar rond de 40 procent van de Venezolanen heeft geen bankrekening. Steeds meer ondernemers nemen liever betalingen aan in de vorm van eten of goederen, in plaats van geld.

Wie kan, doet betalingen zoveel mogelijk digitaal, maar rond de 40 procent van de Venezolanen heeft geen bankrekening

In de hoop de economie uit het slop te trekken en de extreme hyperinflatie tegen te gaan lanceerde president Nicolás Maduro, die zich afgelopen mei liet herkiezen voor nog eens zes jaar, het Herstel en Economisch groeiprogramma. Met een reeks monetaire ingrepen moet Venezuela er bovenop komen. Zo krijgen de Venezolanen vanaf 20 augustus een nieuwe munt: de soevereine bolivar, een nieuwe versie van de huidige bolivar, waarbij 5 nullen geschrapt worden. De briefjes van duizend tot honderdduizend bolivar, worden vervangen door munten van 50 cent of 1 bolivar en door biljetten van tussen de 10 en 500 bolivar.

Is er kans op verandering in Venezuela? De vijf scenario's voor het land

De bedoeling is dat de waarde van de nieuwe bolivar gekoppeld wordt aan de in februari gelanceerde petro, een door de Venezolaanse overheid gesteunde cryptomunt, die weer gekoppeld is aan een vat ruwe Venezolaanse olie. De productie van olie is door de crisis ook fors teruggelopen van rond de 3,3 miljoen vaten in 2005, naar 1,5 miljoen vaten per dag nu, de laagste productie in dertig jaar. Door het gebruik van de petro kunnen Amerikaanse sancties, opgelegd om het repressieve regime van Maduro te stoppen, worden omzeild. „Binnen enkele jaren bloeit ons land weer en gaan we zes miljoen vaten olie per dag produceren”, was de hoopvolle maar onrealistische belofte van Maduro.

Asdrúbal Oliveros van onderzoeksbureau Ecoanalítica is sceptisch over de plannen. „Het verwijderen van de 5 nullen is puur een cosmetische ingreep om snel en kortstondig de markt te sussen. Maar er moet een echte oplossing komen voor deze crisis, een grootscheepse aanpak zoals bijvoorbeeld het diverser maken van onze economie en zelf voedsel produceren. Pakken we de kern niet aan dan blijft de inflatie stijgen en zitten we over een paar maanden in dezelfde situatie”, zegt Oliveros telefonisch. Of Maduro de munthervorming rond krijgt is bovendien nog zeer de vraag. Experts geloven niet dat zo’n grote ingreep binnen een paar weken haalbaar is.

Als Duitsland na WO I

In een recent rapport van het IMF over de economische ontwikkeling in Latijns-Amerika wordt de drastische crisis in Venezuela vergeleken met het failliete Duitsland van na de Eerste Wereldoorlog. „Zolang de regering-Maduro het begrotingstekort monetair blijft financieren zoals nu gebeurt, wordt de crisis erger”, waarschuwde Alejandro Werner, directeur van de IMF-afdeling Westelijk Halfrond in een interview op sociale media.

De ervaring leert dat de regering die ons in de inflatie stort, vrijwel nooit de regering is die ons eruit trekt

Asdrúbal Oliveros, econoom

Volgens econoom Oliveros kan de extreme hyperinflatie in Venezuela leiden tot het einde van de regering-Maduro. „We belanden op een punt dat er echt geen geld meer is. De voorspelling is dat de olieproductie verder terugloopt tot onder een miljoen vaten per dag. Veel van de olie gaat naar China en Rusland als directe aflossing voor schulden. Er is al jaren niet meer geïnvesteerd in de oliesector en veel goede experts en ingenieurs zijn vervangen door Maduro’s aanhangers en militairen. Het leger heeft hij nog achter zich want ze krijgen een goede betaling, maar wat als Maduro daar geen geld meer voor heeft? De ervaring leert dat de regering die ons in de inflatie stort, vrijwel nooit de regering is die ons eruit trekt”, aldus de econoom.

Lees ook: Venezuela sterft af door ‘het dieet van Maduro’

Venezuela belandde in de crisis na de daling van de olieprijzen rond 2013 en door toenemende corruptie en economisch wanbeleid van de regering-Maduro. Na een jarenlange politiek van nationalisatie en onteigening door Maduro’s voorganger Hugo Chávez, die van het olieland een socialistische heilstaat wilde maken, raakte Venezuela vrijwel volledig afhankelijk van import. Onder Chávez stroomden de oliedollars nog binnen en was er genoeg geld voor de omvangrijke import. Maar sinds de crisis is er geen geld meer voor het importeren van voedsel en medicijnen. De afgelopen weken was er vrijwel dagelijks stroomuitval en er is al maanden een chronisch watertekort. Het gevolg is de grootste hedendaagse exodus in Latijns-Amerika: sinds 2014 zijn al ruim 2 miljoen Venezolanen het land ontvlucht.

    • Nina Jurna