Aan burgemeester Halsema de taak de brandweer te temmen

De Amsterdamse gemeenteraad reageert geschrokken op onthullingen over de Amsterdamse brandweer. De ogen zijn nu vooral gericht op burgemeester Halsema.

Foto iStock

De Amsterdamse gemeenteraad reageert geschrokken op nieuwe onthullingen over de Amsterdamse brandweer van NRC afgelopen zaterdag. Dat blijkt na een belronde langs de fractievoorzitters van de partijen in de Amsterdamse gemeenteraad. Niet alleen is er bij het brandweerkorps sprake van een machocultuur vol racisme, seksisme en intimidatie, ook blijkt nu dat de veiligheid van burgers en brandweerlieden tijdens blusoperaties zeker twee keer in het geding was.

Lees ook: Nieuwe baas Amsterdamse brandweer wilde machocultuur aanpakken. Hij kreeg oorlog

De vorige (waarnemend) burgemeester, Jozias van Aartsen (VVD), zei eerder dat dat niet het geval was. Eind juni meldde hij aan de gemeenteraad dat de problemen bij de brandweer geen gevolgen hadden voor veiligheid van de stad Amsterdam en de regio.

Al enkele jaren is er een conflict tussen de brandweerleiding en de ondernemingsraad, die namens de medewerkers spreekt. Aan de basis hiervan ligt een ‘transitieovereenkomst’ die het brandweerkorps moest veranderen. Deze werd in 2011 ondertekend door de brandweerleiding, ondernemingsraad en wijlen burgemeester Eberhard van der Laan (PvdA). Maar van de afspraken kwam tot op heden nauwelijks iets terecht.

Zo moest er onder meer binnen vijf jaar een ‘proeftuinkazerne’ komen, waar geen 24-uurs diensten meer zouden worden gedraaid. Deze diensten zouden volgens Van Der Laan hebben geleid tot een „gesloten cultuur” bij de brandweer. De proeftuinkazerne staat er echter nog steeds niet, door intern gebakkelei. Op z’n vroegst opent deze pas op 1 januari 2019.

Rol van burgemeester Halsema

Nu blijkt dat het slepende conflict ook kan leiden tot risico’s tijdens het blussen, wordt er in de Amsterdamse politiek met nog meer interesse gekeken naar het dossier. Na het zomerreces zal er snel een debat volgen in de gemeenteraad. De fractievoorzitters zijn vooral benieuwd naar de rol die de nieuwe burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) gaat spelen.

De problemen binnen de Amsterdamse brandweer zijn ook de andere korpsen niet ontgaan. Zo is het niet overal, zeggen brandweermannen onder de luifel voor de kazerne in Rotterdam. „Wat nu in Amsterdam speelt, hadden wij twintig jaar geleden.”

In haar eerste optreden in de gemeenteraad sprak zij zich meteen uit over de Amsterdamse brandweer. Ze noemde de doodsbedreigingen die aan het adres van brandweercommandant Leen Schaap waren geuit „onacceptabel”. En verkondigde dat ze „alle voorrang” zou geven aan het functioneren van de brandweer.

Onlangs werd brandweercommandant Leen Schaap voor drie jaar herbenoemd. Uit de belronde blijkt de voltallige raad achter de brandweercommandant te staan.

Alle ogen zijn nu gericht op burgemeester Halsema: het is afwachten of zij zich achter Schaap zal scharen. Ze zal het taaie dossier zich snel eigen moeten maken en het gesprek aangaan met de brandweermannen en leidinggevenden. Halsema moet met een plan komen om de gesloten machocultuur te doorbreken, het onderlinge vertrouwen binnen de organisatie terug te winnen en een einde te maken aan integriteitsschendingen, racisme en seksisme. Een moeilijke opdracht, die haar voorgangers niet konden volbrengen.

    • Mark Middel