Een rookvrije straat invoeren in Rotterdam, kan dat juridisch wel?

De Hogeschool Rotterdam, het Erasmiaans Gymnasium en Erasmus Medisch Centrum hebben de gemeente Rotterdam gevraagd of zij een rookverbod mogen instellen voor de straten waaraan zij liggen.

Het Erasmus Medisch Centrum wil het gebied rond het gebouw rookvrij maken. Foto Robin Utrecht/ANP

De Hogeschool Rotterdam, het Erasmiaans Gymnasium en Erasmus Medisch Centrum willen een rookverbod instellen voor de straten waaraan de instellingen liggen. Zij hebben de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb daarom verzocht in een eind juni verstuurde brief, in handen van NRC.

Dagelijks komen 30.000 mensen in de directe omgeving van de onderwijsinstellingen en het ziekenhuis. Voor hun gezondheid en die van de Rotterdamse bevolking in het algemeen vragen de drie instanties om het rookverbod, schrijven ze in de brief. Ook speelt volgens een woordvoerder van Hogeschool Rotterdam mee dat het veel werk is de straten schoon te houden van rondslingerende peuken.

‘Gemeente zeer welwillend’

Het rookverbod zou dan moeten gelden voor de Zimmermanweg, de Wytemaweg en de hoek van Museumpark. Volgens het AD, dat vrijdagmorgen als eerste over het verzoek berichtte, staat de gemeente “zeer welwillend” tegenover een verbod. Een woordvoerder zei tegen NRC later op de dag met een reactie te komen. Volgens de voorlichter van Hogeschool Rotterdam heeft de gemeente toegezegd met de drie instellingen in gesprek te gaan.

Als de gemeente meegaat in het verzoek van de briefschrijvers, is het volgens antirookorganisatie Clean Air Nederland de tweede rookvrije openbare weg in Nederland. Eerder verklaarde een huisartsenpraktijk in Amsterdam-Noord haar eigen straat rookvrij. De gemeente hing borden op met het verzoek of de roker zijn sigaret uit wilde maken. Boetes worden daar niet uitgedeeld omdat het volgens regelgeving niet mogelijk is.

Mag het?

Het is niet duidelijk hoe Rotterdam een verbod juridisch voor elkaar zou kunnen krijgen. Volgens jurist Khalifa Haya van adviesbureau Van Leijen Overheidsrecht is jurisprudentie over het onderwerp diffuus. De gemeente zou het binnen de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) moeten regelen, die gaat over de regelgeving op het gebied van de openbare ruimte. Maar volgens Haya mag je in de APV niets vastleggen dat al in hogere wetgeving al vastgelegd is, in dit geval de Tabakswet. Daarin is namelijk opgenomen dat het rookverbod geldt voor onder andere inrichtingen en gebouwen, en niet voor straten. Dus dat zou gemeente Rotterdam beletten een rookverbod te mogen invoeren.

Aan de andere kant, zegt jurist Haya, duidt jurisprudentie er net zo goed op dat een straatrookverbod wel degelijk kan standhouden. Juist omdat in de Tabakswet niet exclusief is opgenomen dat roken op straat verboden is, biedt dat de gemeente de ruimte zo’n ontzegging in te stellen. Kortom: een rechtszaak zou moeten uitwijzen of zo een verbod standhoudt.

Correctie (6-8-2018): In een eerdere versie van dit bericht werd het Rotterdamse initiatief de tweede rookvrije zone van Nederland genoemd. Dat moest de tweede rookvrije openbare weg zijn.

    • Guus Ritzen