Recensie

Teletubbies-luchten en Meat Loaf-gitaarspel bij Tangerine Dream

Dance Het vijfdaagse Dekmantel Festival breidde dit jaar uit met een extra dag. Voor zijn openingsconcert nodigde het Tangerine Dream en Four Tet uit. Het optreden van Tangerine Dream was bij vlagen briljant, soms tenenkrommend.

Tangerine Dream was het eerste van twee openingsconcerten voor Dekmantel Festival. Foto Bart Heemskerk

Tijd is niet anders dan de oneindige vernieuwing van het moment. Het moet een geruststellende gedachte zijn geweest voor Tangerine Dream-oprichter Edgar Froese (1944), die een leven moest opbouwen op de ruïnes van het Duitsland na de Tweede Wereldoorlog.

De regels opnieuw definiëren en breken met muzikale conventies over structuur, opbouw en tijd, dat was de kern van de krautrockbeweging. De muzikale drones van de band Tangerine Dream (opgericht in 1967) zijn werelden op zich. Producer Donato Dozzy is fan van de pulserende droomlandschappen, net als veel andere artiesten die optreden op het festival, legt Dekmantel uit in een achtergrondstuk op hun site. Woensdagavond treedt Tangerine Dream op tijdens het eerste van twee ‘openingsconcerten’.

Geschiedenisles

Dekmantels streven om heden en verleden te verbinden is prijzenswaardig. Maar het blijft natuurlijk een gok. In 2015 overleed Froese. Woensdagavond staat zijn ‘gekozen opvolger’ Thorsten Quaeschning op het podium, met de Japanse violiste Hoshiko Yamane en de man die voor de ritmische elementen zorgt: Ulrich Schnauss. Op de achtergrond draaien bollen en zeedieren uit een koraalrif. Op de tribune: meisjes in hippe jurken en jongens die sportsokken dragen in slippers. Zij komen voor een geschiedenisles die veelbelovend begint.

Een trillend tokkelend snaarlijntje is de opmaat naar zo’n typische filmische track. De nieuwe nummers hebben dezelfde psychedelische kwaliteit als de klassiekers maar klinken wat softer. De ruimtelijkheid wordt dichtgesmeerd met galmende synthesizers. Na vier nummers komt grote hit ‘Love on A Real Train’, uit de film Risky Business (1983) voorbij.

Prachtige filmmuziek. Moeilijk wordt het pas in het midden. Alle kleppen gaan vol open. Groene lichtstralen schieten door de ruimte alsof je hier komt om je ogen te laten laseren. En dan hebben we het nog niet gehad over die jankende gitaar. Want zo klinkt het als Thorsten zwanger van emotie met al zijn gewicht vol tegen de toetsen leunt. Het was al niet sexy toen Meat Loaf het in de jaren negentig deed, nu voelt het ook nog gedateerd. De video met Teletubbies-luchten waarin plots het asgrauwe gezicht van Froese verschijnt, is tenenkrommend. Nee, dan zijn de witte zoekbundels die samenkomen in de nok een passender gebaar. Gelukkig gaat het na anderhalf uur de goede kant op. Er komt een knetterende elektrische ontlading met een technobeat, gevolgd door het prachtig ingetogen ‘Stratosfear’, met blauw licht en minimale visuals. Bezoekers die kwamen voor steralbums als Phaedra (1974) of Rubycon (1975) kunnen alsnog verdwijnen in de spelonkachtige vrije compositie die het trio in de laatste drie kwartier boetseert. Jongste bandlid Schnauss voegt aritmisch gerikketik toe aan een eindeloos tokkelende loep. De violiste complementeert langgerekt synthesizerspel met prachtige ijle tonen voordat ze zich omdraait en een koebel bedient. De kracht zit hier in de ruimtelijkheid en de vrijheid. Dit is een droomwereld om in te verdwijnen.

Lees ook dit interview met Dekmantel-artiest Aïsha Devi: ‘We overstijgen materie door te trillen’

De Britse producer Four Tet. Foto Bart Heemskerk

Four Tet

Rond middernacht leverde Four Tet, geboekt voor het tweede openingsconcert, een geweldige liveset af. Dat deed de Britse producer met een minimale opzet. Boven een tafel met hardware en niet meer dan een beetje licht uit twee bureaulampen kreeg hij met het melodieuze ‘Lush’ de zaal meteen in beweging. Kundig vervlocht hij oudere tracks met breakbeats en stotterende junglepercussie met de sierlijker nummers van zijn meest recente album New Energy (2017). De lange tracks met sitarspel ‘Morning Side’ en ‘Evening Side’ kleedde hij uit tot korte edits; hij greep vakkundig in toen zijn laptop leek te stagneren bij het nummer ‘L.A. Trance’ en maakte van gestotter een loop die speelde met de verwachting van het publiek. Hier bleef je moeiteloos bij de les, al was de man louter een wit stipje uitgelicht door twee zwarte IKEA-lampjes. Mensen wisten niet hoe snel ze naar beneden moesten rennen vanaf de tribune om te dansen.

    • Rolinde Hoorntje