Opinie

Neerslagtekort

Gelukkig zijn wij die ook bij droogte nog drinkwater hebben

Nadat we allemaal het gras al weken hebben zien vergelen, is er een kritiek moment aangebroken in de droogte die Nederland teistert: de vraag naar water is officieel groter geworden dan het aanbod. We komen dus water tekort.

Bij een dergelijke alarmerende mededeling komt georganiseerd Nederland onmiddellijk in actie. Tijdens een ‘Informatiebijeenkomst Droogte’ beantwoordden zeven mannen en vrouwen van ministeries, waterschappen en weerinstituten donderdagmiddag vragen over de droogte. De ‘Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling’ heeft ‘opgeschaald naar de voorlaatste fase’, heet het dan in jargon. Concreet betekent dit dat er prioriteiten worden gesteld. Wie heeft er het meest acuut water nodig – de landbouw, de natuur, de scheepvaart, de industrie? Nu eens zal de één moeten inbinden, dan weer de ander.

En zo hoort het. Hoe vervelend ook, in sommige regio’s zullen boeren een beregeningsverbod voor hun akkers opgelegd moeten krijgen om te verhinderen dat het grondwater naar een onaanvaardbaar peil daalt. Overtreding van dit gebod komt hun duur te staan. Ook al komen de waterschappen in sommige gevallen controleurs tekort om het verbod te handhaven, de overheid zendt hiermee een goed signaal uit. Nu al laten bomen vervroegd hun blaadjes vallen om te overleven; leeggepompte beken veroorzaken regelrechte bomensterfte.

Natuurlijk hebben boeren te lijden onder de droogte. Niet voor niets probeert de overheid hen bij te staan met de versoepeling van enkele regels omtrent bemesting, veevoer en gewasbescherming. Een roep om financiële compensatie zal daarentegen niet gehonoreerd worden. Hier valt wat voor te zeggen; ook voor extreme weersomstandigheden bestaan er goede verzekeringen voor boeren.

De drinkwatervoorziening komt, ook bij aanhoudende droogte, niet in gevaar. Daar mag ook wel even bij stilgestaan worden: wat een geluk toch dat we in een land wonen waar bestuurders de nodige ervaring hebben met onze waterhuishouding.

De burger hoeft niet stil te zitten. Er komt geen sproeiverbod, maar het advies tot matigheid is niet mis te verstaan. Het is in deze situatie ieders verantwoordelijkheid om zuinig om te springen met water uit de kraan. Veel burgers lijken zich hieraan te houden, met begrip voor de uitzonderlijkheid van de situatie. We overtreffen zelfs de recorddroogte van 1976.

Het is misschien contra-intuïtief, maar de droogte houdt weinig verband met de opwarming van de aarde. Anders dan de gemiddelde temperatuur, die vrijwel elk jaar weer iets hoger komt te liggen, is dit type extreme droogte een fenomeen dat volgens meteorologen te wispelturig optreedt om door klimaatverandering verklaard te kunnen worden. De droogte van 2018 wordt veroorzaakt door een zeldzaam hogedrukgebied boven Scandinavië, dat tot boven de poolcirkel tot problemen leidt.

Dat we niettemin vaker met neerslagtekorten zullen kampen, heeft wél met de klimaatverandering van doen. Het fundamentelere droogtegevaar komt uit het zuiden, waar het Middellandse Zeegebied nu al in toenemende mate kampt met een uitdroging die ook onze kant op komt. Dit betekent dat we de actuele droogte niet als een rariteit mogen afdoen. Gelukkig lijken onze ambtenaren, inspecteurs en klimaatwetenschappers zich hiervan terdege bewust.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.