Topsporters misbruiken schildklierhormoon

In de hoop op betere sportprestaties slikken sporters een schildklierhormoon zonder medische noodzaak, met een risico op botontkalking, hartproblemen en een plotselinge dood.

Foto Robin Utrecht / ANP

Nederlandse topsporters gebruiken een schildklierhormoon in de hoop dat dit kan bijdragen aan betere sportprestaties. Dat bracht een onderzoek van Nieuwsuur en Noordhollands Dagblad woensdagavond aan het licht. Het middel staat niet op de dopinglijst. Schildklierspecialisten vrezen gezondheidsschade als gevolg van het gebruik.

Het probleem speelt onder andere in de schaatssport, waar schaatsers het middel zouden gebruiken om gewicht te verliezen. De schaatsbond KNSB waarschuwt zijn leden om geen middelen te gebruiken “als daarvoor geen medische noodzaak aanwezig is”. Ook kondigt de bond aan deze bepaling op te nemen in de vergunningvoorwaarden voor topschaatsers, die extra begeleiding krijgen.

Om toekomstig gebruik te voorkomen deed de Nederlandse Dopingautoriteit een verzoek aan het wereldantidopingagentschap WADA om een aantal van deze medicijnen als verboden middel te bestempelen. Volgens de directeur van de Dopingautoriteit probeert de instantie schildklierhormonen al sinds 2010 bij WADA op de lijst te krijgen, maar dit advies krijgt geen gehoor. Twee jaar geleden heeft WADA wel aangekondigd onderzoek te gaan doen naar de hormonen.

Hoeveel schaatsers de schildkliermedicatie oneigenlijk gebruiken zegt KNSB niet. “We hebben wel een indicatie,” zegt een woordvoerder tegen NRC. “Maar dat is voor ons niet het belangrijkst. Belangrijker is dat het serieus is. Dat er gezondheidsrisico’s zijn, daarvoor willen we waarschuwen.” De Dopingautoriteit zegt dat tientallen sporters de medicatie vermelden op hun dopingformulieren. Dit is geen groot percentage van de grofweg 2.500 controles die de instantie jaarlijks uitvoert, maar omdat de middelen niet verboden zijn, weet de Dopingautoriteit niet of dit een goed beeld biedt. Wel komt het dus al jaren structureel voor.

Schildklieraandoening

De artsen melden aan Nieuwsuur dat niet met zekerheid is te zeggen dat het gebruik van schildkliermedicatie een positieve invloed heeft op sportprestaties. Een hoogleraar klinische sportgeneeskunde noemt het “natte vingerwerk”. Onder de risico’s van niet medisch noodzakelijk gebruik noemt een internist “botontkalking, hartproblemen en een plotse dood”.

Schildklierhormonen leveren een belangrijke bijdrage aan de hormoonhuishouding van het lichaam. Ze beïnvloeden processen als hartslag, stofwisseling en energiehuishouding in de spieren. Bij mensen waar een tekort van deze hormonen optreedt, wordt de stofwisseling vertraagd; bij een teveel aan schildklierhormonen werkt het andersom. Volgens de NOS zijn er in Nederland 600.000 mensen met een schildklieraandoening, waarvan driekwart medicatie gebruikt.

    • Simone Peek